Gezin

De magische kracht van moedermelk: 'Het weert ziektes en heelt wondjes'

31 juli 2018 17:25 Aangepast: 29 augustus 2018 16:25
Moedermelk is niet alleen goed voor een baby. Beeld © iStock

'Het eerste vaccin voor je baby', 'het witte goud'. Aan moedermelk worden bijna magische krachten toegedicht. Smeer het op een wondje en het geneest. Is het echt zo'n wondermiddel? "Er is nanotechnologie nodig om moedermelk te begrijpen."

Vandaag publiceerden UNICEF en WHO een rapport waarin staat dat drie op de vijf baby's risico lopen door ontbreken van borstvoeding in het eerste uur na de geboorte. 'Het geven van borstvoeding binnen een uur na de geboorte is cruciaal voor de overlevingskansen van een pasgeborene', is de boodschap die vooral geldt voor baby's in ontwikkelingsgebieden.

Moedermelk is hartstikke gezond voor baby's, krijgen aanstaande moeders ingepeperd. Daar kan geen poedermelk aan tippen. Maar wat zit er eigenlijk in dat witte goud waar iedereen zo lyrisch over is? En werkt het ook op wondjes? "Zeker", zegt professor Marca Wauben van Universiteit Utrecht. Ze doet al jaren onderzoek naar moedermelk. "Moedermelk is meer dan een hapklare voeding. Het bevat vele hoogwaardige en unieke voedingsbestanddelen zoals bepaalde eiwitten, vetten en suikers en genetisch materiaal die een wonderlijke werking hebben."

Suikers en antistoffen

In humane melk zit bijvoorbeeld een grote variatie aan suikers. Die zijn niet alleen een voedingsbron voor goede bacteriën, ze hebben ook een directe antibacteriële werking die de pasgeborene beschermen tegen infecties.

Vooral in de colostrum, de allereerste moedermelk, zit veel Immunoglobuline A (IgA). Dit is een antistof die een ontstekingsremmende en ziektewerende werking heeft. Door die antibacteriële werking wordt de melk ook op de huid en wondjes van baby's gesmeerd.

Het melkbad van Cleopatra

Dat (moeder)melk niet alleen voor baby's wordt gebruikt is niet nieuw. "​De Grieken, Romeinen en Egyptenaren in de oudheid kenden al de heilzame werking van melk en gebruikte het voor gewrichtspijnen, constipatie en bepaalde ziektes."

Thumbnail

Daarnaast zou het laurinezuur in de melk rimpels en oneffenheden op de huid verminderen. Het is bekend dat Cleopatra een bad van ezelinnenmelk gebruikte om huidveroudering tegen te gaan. "Melk van ezels en paarden lijkt qua samenstelling meer op humane melk dan bijvoorbeeld koemelk", vertelt Wauben. "Daarom worden nog steeds zeep en shampoos op basis van ezelinnen- en paardenmelk gemaakt. Het is nog niet wetenschappelijk aangetoond dat het werkt."

Melk is maatwerk

Moedermelk wordt door de moeder precies op maat gemaakt voor haar baby en is dus ook niet 'zomaar' optimaal voor elke andere baby. Wauben: "De samenstelling van deze ingenieuze lichaamsvloeistof verandert continu. De moeder geeft op basis van wat ze eet, drinkt en in welke omgeving ze is, brokjes informatie aan haar afweersysteem in het maag-darmkanaal. De afweercellen bepalen of ze moeten reageren op deze informatie of niet."

Geeft een moeder borstvoeding, dan komen de antibacteriele producten van de afweercellen van de moeder, zoals IgA, via de melk in de darmen van de baby terecht. Daarnaast komt ook informatie van de moeder in de melk terecht die de educatie van het afweersysteem van de baby helpt om om te gaan met de nieuwe leefomgeving. "Via moedermelk helpt moeder met de opbouw van het afweersysteem. Het afweersysteem zit feitelijk op school in de darmen van de baby. Een goede eductie van het afweersysteem in de eerste levensfase is belangrijk voor de rest van je leven."

Moedermelk is nanobiologie

Moedermelk heeft nog veel meer geheimen. "Er is net ontdekt dat in melk minuscule (>

De complexe samenstelling van moedermelk en de ‘magische’ biologische werking is wetenschappelijk nog niet helemaal ontdekt. "Maar met de huidige nanotechnologieën kunnen we de deeltjes van elkaar onderscheiden en onderzoeken. Er is dus nanotechnologie nodig om moedermelk te begrijpen."

Grotere overlevingskans

Ongeveer 78 miljoen baby's, dit zijn 3 op de 5 pasgeborenen, worden in het eerste uur na hun geboorte niet aan de borst gelegd. Hierdoor lopen zij een groter risico op een vroegtijdige dood en op ziektes, zo staat in het vandaag verschenen rapport Capture the Moment van UNICEF en de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Het rapport gaat over landen waar de zorg niet zo optimaal is als in Westerse landen. Europa, en dus ook Nederland, de VS en Australië zijn niet in het onderzoek opgenomen.

Voedings- en antistoffen
Pasgeborenen die in hun eerste levensuur borstvoeding krijgen, hebben een grotere kans om te overleven dan diegenen bij wie dat niet of pas enkele uren later gebeurt. Dit vanwege de voedings- en antimicrobiële stoffen in de melk. In het rapport zijn 76 landen onder de loep genomen. In Oost- en Zuidelijk Afrika worden baby's het vaakst binnen het uur aan de borst gelegd (65 procent), in Oost-Azië en de Pacific het minst (32 procent). Landen als Azerbeidzjan, Tsjaad en Montenegro scoren het slechtst: daar krijgen slecht 2 op de 10 kinderen in het cruciale uur na de geboorte borstvoeding.

Miniatuurvoorbeeld

Meer op rtlnieuws.nl:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`