Voor én achter de schermen

De 5 spelregels van... het Songfestival

10 mei 2019 07:26 Aangepast: 10 mei 2019 11:55
Beeld © GettyImages

Het wemelt van de ongeschreven regels in het leven. Wetmatigheden die niemand je vertelt, maar waar iedereen een mening over lijkt te hebben. In deze rubriek nemen we iedere week een situatie of gelegenheid onder de loep: hoe heurt het daar eigenlijk? Deze week: het Eurovisie Songfestival.

Een heerlijk liedjesfestijn, een wanstaltig circus, het ultieme Gay-paradise, een crossmediale muziekshow, een verzameling van valszingende oostblokzangeressen, dat vriendjespolitieke zangspelletje, één van de meest ongemakkelijke (en toch één van de best bekeken!) tv-momenten van het jaar... Wat je er ook van vindt, om het Eurovisie Songfestival kan je nauwelijks heen. Verslaggeefster Lonneke Haveman reist, samen met EditieNL-collega Michiel Sampon, af naar Tel Aviv om verslag te doen van dit festijn. Wat zijn daar de spelregels - vóór en vooral ook áchter de schermen?

1. May de best song win! 

Als je het hebt over het spelletje zelf, dan zijn de regels vrij duidelijk. Dit jaar zijn er 41 deelnemende landen, verdeeld over twee halve finales. Elk land zingt een liedje en brengt dit inclusief een zo goed dan wel opvallend mogelijk optreden ten gehore. Per land brengen een vakjury én kijkers stemmen uit, uiteraard niet op het eigen land. De beste tien landen per halve finale gaan door naar de finale. Het liedje met uiteindelijk de meeste stemmen wint. Voilá! Simpeler kan bijna niet.

Het wordt iets ingewikkelder gemaakt door de zogeheten 'Big Five', de vijf landen die het meeste geld betalen voor de organisatie van dit liedjescircus. Dit zijn Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Spanje en Italië. Omdat deze landen het meest betalen, staan zij direct in de finale en hoeven dus niet in spanning te zitten tijdens een halve finale. Dat voelt voor sommige kijkers oneerlijk maar de afgelopen jaren is gebleken dat dit niet per se een voordeel is. Integendeel. Deze landen treden slechts één keer in de week op en eindigden de laatste jaren vaak in de onderste regionen.  

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

De 5 spelregels van... de sportschool

2. Good evening 'Europe'!  

Met deze inmiddels legendarische zin opent elke show tijdens het songfestival. Maar ja, het klopt niet helemaal meer. Ten eerste: niet alle landen uit Europa doen mee. Bijvoorbeeld Luxemburg, Bulgarije en Oekraïne laten het dit jaar afweten. Maar daarnaast doen er ook dit jaar weer landen van buiten Europa mee. Israël, waar het songfestival wordt gehouden en letterlijke outsider Australië. Dat land neemt inmiddels voor de vijfde keer deel. De regel is dat landen die lid zijn van de EBU, European Broadcasting Union, mee mogen doen en deze overschrijdt inmiddels al een tijd de Europese grenzen.

3. Serieus entertainment

Zingende oma's, een vrouw met een baard of een gorilla als danser. We hebben van alles voorbij zien komen de afgelopen jaren. Niet vreemd dat veel kijkers het evenement niet al te serieus nemen. Toch houden de organisatie en sommige songfestivalfans- en experts zich vast aan het feit dat het heus draait om de muziek. En ja, eerlijk is eerlijk: de kwaliteit van de liedjes is de laatste jaren echt wel verbeterd. En de acts, die misschien nog wel een belangrijkere rol hebben gekregen nu er veel meer mogelijk is op visueel gebied, worden ook wel degelijk serieuzer.

Maar hé, er moet ook nog wat overblijven om je over te verbazen toch? Even tussendoor een momentje om te lachen? Even was ik bang dat dit jaar de vreemde acts uitbleven maar gelukkig is daar onze outsider Australië. Zangeres Kate Miller zingt opera in een soort dubstep-achtige mix. En als klap op de vuurpijl doet ze dat vanaf een soort buigzame fierljep-paal waarmee ze zichzelf rond kan laten bewegen. Hoera! Het circus is terug. En dan is daar ook nog IJsland met een SM-act en een fraai stukje IJslandse deathmetal. En ja, beide acts gaan hoogstwaarschijnlijk de finale wel halen, want ze vallen wel op tussen al die 'serieuze' liedjes. Zo'n verrassende - soms bizarre - noot hoort nou eenmaal bij het Songfestival.   

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

De 5 spelregels van… lunchen met collega's

4. Draag een roze bril

Onlangs hadden we in Nederland de #doeslief campagne. Dat is eigenlijk wat er achter de schermen als ongeschreven regel van het songfestival wordt gehanteerd. Dat geldt zowel voor deelnemers, delegatieleden en fans als voor journalisten. Iedereen blijft vriendelijk tegen elkaar, wát je ook van elkaar of van elkaars optreden vindt. Het songfestival is een feest van wederzijds respect, ook al dos je je nog zo vreemd uit of zing je nog zo vals.

De vraag is natuurlijk hoe dat dit jaar zal zijn in een land als Israël dat in een openlijk conflict is met Gaza, waarvandaan een week geleden nog honderden raketten werden afgevuurd. Vanuit verschillende hoeken in Europa werd opgeroepen tot een boycot vanwege het schenden van de mensenrechten van de Palestijnen, waar uiteindelijk geen gehoor aan is gegeven. Aan de andere kant staat Tel Aviv weer bekend als 'Gay capital' waar niets te gek is. Zal de roze bril hier ook iedereen passen? 

5. All inclusive

Veel mensen denken dat het een feestje 'alleen voor homo's' is. Toen ik vorig jaar voor het eerst namens EditieNL mocht afreizen naar het Songfestival, kreeg ik dat regelmatig te horen. En ja, er zit zonder twijfel een kern van waarheid is. Een heel groot deel van de Songfestivalfans valt onder de LHBTI+ gemeenschap, om 'ze' maar even op een hoop te gooien. Dat is zie je ook terug in de persruimte waar naar mijn gevoel 80% man én homoseksueel is.

Als heteroman, maar ook als heterovrouw ben je inderdaad een uitzondering in dit gezelschap. Tegelijkertijd zie je overal terug dat de fanschare echt wel divers is. Vorig jaar zocht ik fans op in de stad. Ik kwam vriendengroepen tegen, echtparen en gezinnen. Iedereen kan van deze enorme show genieten. Je moet je blik wellicht een beetje verbreden, maar het blijft een opmerkelijk stuk entertainment - niet alleen de liedjeswedstrijd zelf, maar het circus van contrasten eromheen. Het is met niets anders te vergelijken en je kan je erover blijven verbazen. 

Met die blik reis ik af naar Israël om samen met collega Michiel verslag te doen van dit spektakel en alles eromheen. Van de veiligheid, tot wat nu wel en niet Europa is, en van de voorbeschouwing tot uiteindelijk, misschien wel, mogelijk, voor het eerst in 44 jaar... winst? We gaan het beleven. 

Wil je volgen wat Lonneke en Michiel allemaal meemaken en zien in Tel Aviv? Je kan hen volgen via Instagram:

@lonnekehaveman
@michielsampon
@editienl

En natuurlijk ook op Facebook:

@lonnekehaveman
@editienl

`