Lifestyle

Waarom machtige mensen – ja, ook vrouwen – vreemdgaan

02 augustus 2021 17:27 Aangepast: 04 augustus 2021 13:13
Olivia Pope en president Fitzgerald Grant in 'Scandal' Beeld © ABC Studios

Eens in de zoveel tijd is het weer zover en raakt een politicus in opspraak vanwege een affaire. Maar waarom zou je je juist als publiek persoon daaraan wagen, als niet alleen je huwelijk, maar ook je reputatie en misschien wel je functie op het spel staan? The Guardian maakte er een interessante podcast over.

Aanleiding voor de podcast was de ontdekking dat de Britse minister van volksgezondheid Matt Hancock het met een collega deed, beiden waren getrouwd. Hij zegde zelf zijn baan op, officieel omdat hij zich daarmee niet aan de coronaregels had gehouden – tuurlijk, ook niet zo netjes als baas van de gezondheidszorg. Maar toch niet direct een reden om dan maar op te stappen, zou je zeggen. En Hancock is bepaald niet de enige machtige man die in het nieuws kwam met zo'n akkefietje, de wereldgeschiedenis is er bezaaid mee: van Bill Clinton en Silvio Berlusconi tot Jack de Vries en Onno Hoes. Dat het fenomeen zich niet beperkt tot politici bewijzen Bill Gates en Jeff Bezos.

En dus werpt de dagelijkse Guardian-podcast Today in focus de vraag op: zijn machtige mannen meer geneigd om vreemd te gaan? En waarom dan? Vreemdgaan komt sowieso wel vaak voor – volgens onderzoek van condoomgigant Durex krijgt 31 procent van de stellen in een vaste relatie ermee te maken, mannen even vaak als vrouwen. Maar bij mensen die in de spotlights staan, zou je misschien verwachten dat die er wat omzichtiger mee omgaan. Niet alleen is de 'pakkans' groter, maar als je dan ontdekt wordt, weet ook iedereen het meteen.

'Hoe harder de grenzen zijn, des te meer het verlangen groeit'

Maar dat is juist een deel van de de aantrekkingskracht, denkt de Amerikaanse relatietherapeut en tv-psych Orna Guralnik. Ze vertelt presentator Anushka Astana dat het draait om het risico. "In de psychoanalyse, zien we vaak een dialoog tussen verlangen en begrenzing. Seksualiteit heeft sowieso altijd een element van grensoverschreiding. Hoe harder de grenzen zijn, des te meer het verlangen groeit. Hoe meer iemand in het openbaar te verliezen heeft, hoe meer er op het spel staat in een huwelijk – en hoe groter de verleiding om die grenzen te overschrijden."

Een goede vraag is natuurlijk waaróm die grenzen dan harder zijn voor politici en andere machtige mannen. In principe kun je zeggen: die man doet z'n werk prima, wat kan ons het schelen wat hij in zijn vrije tijd uitspookt? De visie daarop zal natuurlijk per cultuur en omgeving verschillen, maar in theorie zou je zomaar kunnen denken dat iemand die thuis onbetrouwbaar blijkt, het in functie ook niet zo nauw neemt met gemaakte afspraken. Daarnaast – en dat weet iedereen die weleens buiten de pot heeft gepist – kost het gewoon heel veel energie om er een andere relatie (of relaties) op na te houden en al die leugens te managen, tijd die je dan niet aan je ongetwijfeld veeleisende baan kunt besteden. Bovendien maak je jezelf kwetsbaar voor chantage en ben je dus makkelijker te corrumperen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Van dateleed naar succes: weet wanneer je moet stoppen met swipen

Maar dat zijn geen redenen om het dan maar te laten. Uit onderzoek van de universiteiten van Groningen en Tilburg uit 2011 blijkt het inderdaad zo te zijn dat macht ontrouw in de hand werkt. Onderzoekers benaderden lezers van de Intermedair en kregen van 1250 van hen bruikbare antwoorden. Hoe meer macht en invloed ze hadden, hoe vaker ze weleens waren vreemdgegaan en/of van plan waren dat te doen. Ze keken naar verschillende mogelijke redenen daarvoor: lag het aan een gebrek aan aansluiting met het thuisfront? Zijn mensen op hoge posities sowieso meer geneigd risico te nemen?

Maar nee, dat was het allemaal niet. Het lag voornamelijk aan één ding: zelfvertrouwen. Wie voortdurend de bevestiging krijgt belangrijk te zijn, geeft meer aandacht aan fysiek aantrekkelijke anderen, maakt eerder avances en is optimistisch over de kans dat anderen hem seksueel aantrekkelijk vinden. En gaat dus ook makkelijker vreemd. Een studie uit 2017 van gedeeltelijk dezelfde onderzoekers (nu in vier verschillende landen, waaronder ook Nederland) onderstreept dat nog maar eens dat macht van invloed is op seksuele assertiviteit en seksuele waarde. En het belangrijkste: dat dat voor mannen en vrouwen in gelijke mate geldt.

'Mensen met minder macht zijn een makkelijk doelwit'

Zo komt het eeuwenoude beeld van mannen als 'jagers' en vrouwen als 'tamme hertjes' flink onder druk te staan. Of iemand zich sexy en zelfverzekerd voelt en z'n best doet om bedpartners te scoren (soms buiten een huwelijk om), heeft niet zozeer met sekseverschillen te maken, maar met machtsverschillen. Zoals het in het onderzoek staat: "These findings add to an emerging literature, suggesting that often-observed differences between male and female sexuality actually reflect power differences. This suggests that such differences decrease with greater social equality."

Relatietherapeut Guralnik denkt dat het beeld van machtige mensen iets genuanceerder ligt en maakt een onderscheid tussen mensen die vanuit een ideologische drive veel invloed hebben, omdat ze iets specifieks willen bereiken dus, en mensen die macht puur om de macht zoeken. Voor die laatste groep, zegt ze, ligt er vaak een diepliggend gebrek aan ten grondslag: er moet een gemis gecompenseerd worden. "Zij voelen zich snel hulpeloos, machteloos of vernederd. (…) En dat bewerkstelligt een behoefte aan een soort wraak ter compensatie, een noodzaak om dat gevoel van macht terug te krijgen. En dan zijn mensen met minder macht, zoals een assistent of een stagiair of iemand die veel jonger is, een makkelijk doelwit, dat opnieuw een gevoel van eigenwaarde kan geven."

Met andere woorden: die gewonnen macht en bijbehorend zelfvertrouwen zijn ook kwetsbaar en makkelijk uit balans gebracht en hebben dus continu voeding nodig. "Het is superverslavend, en die verslaving wordt gevoed door de angst dat het nooit genoeg is.

Wil je meer weten over machtige mensen die vreemdgaan? Luister dan hier de aflevering van Today in focus.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore