Gezondheid

Hoe kom je aan aambeien? En hoe kom je er weer vanaf?

25 mei 2021 09:43 Aangepast: 01 juni 2021 12:31
Beeld © iStock

Het is niet bepaald ons meest favoriete gespreksonderwerp, toch hebben miljoenen Nederlanders er regelmatig last van: aambeien. Maar wat zijn aambeien precies en wanneer is het tijd om met je aambeien naar de huisarts te gaan?

Dat is schrikken: bloed aan het toiletpapier. Dit bloed zou zomaar eens afkomstig kunnen zijn van aambeien. Deze zijn vaak hinderlijk, maar relatief onschuldig. Een schrale troost: ze komen veel voor en iedereen (jong en oud, man en vrouw) kan ze krijgen.

Aambeien zijn uitgezakte en opgezwollen zwellichamen die zich bevinden in (of net buiten) de endeldarm. Aambeiweefsel is belangrijk voor het afsluiten van de anus, bijvoorbeeld voor het ophouden van de ontlasting en winden. Wanneer dit weefsel uitrekt en uitzakt, bijvoorbeeld door obstipatie of veel en hard persen, ontstaan aambeien.

Voor dit artikel werkten we samen met Gezondheidsplein.nl en Dokterdokter.nl. Daar vind je nog veel meer artikelen over gezondheid, gecontroleerd door artsen en medisch specialisten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Winden, wratten en een slechte adem: veel taboes bij de huisarts

Er zijn twee soorten aambeien: inwendige en uitwendige. Inwendige aambeien liggen boven de sluitspier van de anus en zijn meestal niet zichtbaar. Ze zijn in het algemeen niet pijnlijk, maar kunnen wél bloeden. Soms kan met de ontlasting of door hard persen een deel van de inwendige aambei tot buiten de anus rekken (verzakken).

Uitwendige aambeien zijn uitgezakte, inwendige aambeien of zitten op de rand van de anus. Uitwendige aambeien liggen ter hoogte van de sluitspieren. Bij druk door het persen kunnen de uitwendige aambeien uit de anus puilen. Dit geeft een ongemakkelijke 'druk' rond de anus en vaak ook jeuk of pijn tijdens de stoelgang.

Symptomen van aambeien

Veelvoorkomende symptomen bij inwendige of uitwendige aambeien zijn:

  • Branderig gevoel
  • Drukkend gevoel
  • Anaal vocht- en of ontlastingsverlies
  • Anale pijn
  • Anale bultjes
  • Zwellingen bij de anus
  • Jeuk aan de anus
  • Branderig gevoel rondom de anus.
  • Bloed op de ontlasting of aan het toiletpapier
  • Pijn bij het zitten of tijdens toiletbezoek

Bij een uitpuilende aambei bestaat verder de kans dat er in de aambei een bloedprop ontstaat die blauw opzwelt en erge pijn veroorzaakt. Je spreekt dan van een zogenaamde 'getromboseerde aambei'. 

Miniatuurvoorbeeld
Bekijk ook:

Aan je poep kun je zien of je in de shit zit

Oorzaken van aambeien

Aambeien ontstaan als er veel druk staat op de zwellichamen in de anus. Deze hoge druk kan verschillende oorzaken hebben:

  • Verstopping: bij een verstopping wordt je ontlasting hard. Het is moeilijk de ontlasting kwijt te raken waardoor je harder gaat persen. Harde ontlasting en persen verhogen de druk op de bloedvaatjes in de aambeiweefsels, die daardoor geïrriteerd en beschadigd kunnen raken. Oorzaak is vaak een gebrek aan vezelrijke voeding. Vezelstoffen verteren niet en houden vocht vast, wat de ontlasting zacht maakt.
  • Weinig beweging: te weinig beweging leidt sneller tot verstopping. Hierdoor moet je persen en zet je een grotere druk op de zwellichamen.
  • Overgewicht: een zwaarder gewicht kan tot gevolg hebben dat er meer druk ontstaat op de anus, waardoor sneller aambeien kunnen ontstaan.
  • Krachtsport/zwaar tillen/bevalling: als de druk in je buik toeneemt, kan de druk op de zwellichamen groter worden.
  • Zwangerschap: 70 procent van de zwangere en bevallen vrouwen krijgt te maken met aambeien. Dit komt door onder meer door de veranderde hormoonhuishouding, maar ook door het persen. Tijdens de zwangerschap kan het bloed in de grote bloedvaten minder makkelijk terugstromen. Hierdoor ontstaat ook een grotere druk op de zwellichamen. Tijdens de bevalling kunnen door het harde persen de anale bloedvaten opzwellen, waardoor vrouwen last kunnen hebben van aambeien na de bevalling. 

De ernst, grootte en plek van de aambeien (inwendig of uitwendig) kan van persoon tot persoon verschillen. Om die reden is er geen eenduidig antwoord te geven op de vraag hoelang het duurt voordat je van aambeien af bent. Naast de plek, grootte en ernst van de aambei(en), zijn ook eventuele behandelingen en levensstijl van invloed op het herstel ervan. De klachten die je hebt van aambeien kunnen al in enkele dagen voorbij zijn, maar kunnen in heftige gevallen ook maanden aanhouden. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Tv-artsen binden weer strijd aan met aambeien

In veel gevallen is een aambei van tijdelijke aard en zal het niet tot complicaties leiden. Toch is het hierbij belangrijk dat ze tijdig behandeld worden. De pijn en jeuk is goed te behandelen met bijvoorbeeld zetpillen, speciale aambeienzalf, aambeiendoekjes en gels. De aambeienzalf of -gels zijn zonder recept te koop bij de apotheek of drogist. 

Als de klachten niet verdwijnen, kan de huisarts je doorverwijzen naar een proctoloog. Een proctoloog is gespecialiseerd in de behandeling van aandoeningen in en rondom de anus en kan de aambeien behandelen

Aambeien terugduwen?

Heb je last van grote, uitwendige aambeien die na een toiletbezoek naar buiten blijven hangen? Dat kan vervelende klachten geven, zoals jeuk, irritatie en pijn. Deze uitwendige, uitpuilende aambeien kun je in dat geval voorzichtig terugduwen met de vingers. Prik nooit aambeien door en knijp ze niet uit. Wanneer de aambei terug naar binnen is gedrukt, zal deze over het algemeen minder klachten geven, maar let op: dit is geen langdurige oplossing. Heb je last van uitpuilende aambeien? Maak dan een afspraak bij je huisarts.  

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kak! We kunnen niet openbaar poepen

Er bestaan geen wondermiddelen om aambeien te voorkomen. Maar je kunt wel zelf actie ondernemen om de kans op aambeien te verkleinen. Hierbij enkele tips om aambeien voorkomen of te verhelpen:

  • Houd het gebied rond je anus droog en schoon.
  • Het beste is om je anus droog te deppen in plaats van droog te vegen.
  • Gebruik geen zeep bij het wassen van je anus.
  • Gebruik geen toiletpapier waar alcohol of parfum in zit.
  • Draag bij voorkeur katoenen ondergoed en geen strakke kleding.
  • Let op jouw toiletgedrag. Voel jij de aandrang om naar het toilet te gaan? Ga dan ook zo snel mogelijk en houdt het niet op. Dan neemt de kans op verstopping toe. 
  •  Gebruik eventueel een opstapje voor de juiste zithouding. Daardoor zijn je knieën opgetrokken, waardoor je gehurkt zit en de kringspier zich volledig ontspant. Dat zorgt ervoor dat je ontlasting makkelijker naar buiten komt. 
  • Houd de ontlasting zacht en soepel om aambeien te voorkomen. Dit doe je door vezelrijk te eten, genoeg water te drinken en voldoende te bewegen.

Om je klachten door aambeien zo snel mogelijk te laten verdwijnen, is het belangrijk om je lijf de nodige rust te geven. Over het algemeen geldt: hoe meer rust jouw lijf krijgt, hoe sneller het kan herstellen en jij van de aambeien af komt. 

Wanneer naar de huisarts?

Aambeien zijn meestal onschuldig, maar in de volgende gevallen is het toch raadzaam om een afspraak te maken met de huisarts:

  • Je hebt last van bloed bij de ontlasting en bent er niet zeker van wat hier de oorzaak van is.
  • Je hebt last van zwellingen rond de anus, maar bent er niet zeker van of dit door aambeien wordt veroorzaakt.
  • Je hebt erg veel last van pijn of zwellingen door aambeien.
  • Je hebt problemen (of blijft deze problemen houden) bij de ontlasting.
  • Je hebt bovenstaande adviezen ter voorkoming of behandeling zoveel mogelijk uitgevoerd, maar deze blijken niet (voldoende) te helpen.

Maak je je veel zorgen over de aambeien of ben je benieuwd naar de oorzaak ervan? Natuurlijk kun je ook in die gevallen contact opnemen met de huisarts.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore