Gezondheid

Niet schrapen, wel 'abspannen': zo voorkom je stemproblemen

12 april 2021 08:32 Aangepast: 12 april 2021 11:40
Foto ter illustratie Beeld © iStock

Aanstaande vrijdag is het de internationale dag van de stem. Omdat we onze stem natuurlijk zo lang mogelijk willen laten horen, moeten we er zo goed mogelijk voor zorgen. Maar hoe doen we dat? Logopedist Maartje Monné heeft tips.

Iedereen is wel eens schor of hees, maar je kunt ook vaker last hebben van je stem dat er sprake kan zijn van een zogenoemde 'stemstoornis'. Bij stemproblemen is er een verstoorde werking van je stembanden, waardoor deze niet goed kunnen trillen. Wanneer ze onregelmatig trillen, krijg je een schorre stem. En bij een ontsteking van je stembanden, klink je hees.

Voor dit artikel werkten we samen met Gezondheidsplein.nl en Dokterdokter.nl. Daar vind je nog veel meer artikelen over gezondheid, gecontroleerd door artsen en medisch specialisten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Anuptafobie: de angst om altijd alleen te blijven

Logopedist/stemtherapeut Maartje Monné heeft een aantal lichamelijke en mentale oefeningen waarmee je beter stemgebruik kunt stimuleren:

Langer spreken na één ademhaling

Een verkeerde ademhaling kan zorgen voor stemproblemen. Monné: "Als je via je middenrif ademt, heb je een grotere longcapaciteit. Daardoor ben je in staat om langer te spreken op één keer ademhalen. Veel mensen ademen oppervlakkig via de borst, waardoor ze vaker moeten ademen om iets te zeggen. Als je toch je zin wil afmaken, heb je de neiging om sneller te praten, waardoor je onbewust spieren gaat aanspannen wat extra druk op je stembanden geeft."

'Abspannen'

Maartje Monné: "De techniek die ik veel voor het aanleren van de buikademhaling gebruik, heet abspannen. Dat wil zeggen dat je aan het eind van elke zin probeert om je buik los te laten. Maar sommige mensen vinden het heel moeilijk om in contact te staan met hun lichaam, en voelen het bijvoorbeeld niet meer als ze hun buik loslaten. In dat geval helpt het ook om eens te voelen wat je voelt als je heel hard moet lachen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Stemproblemen door corona: 'Alsof ik weer net uit de puberteit kom'

Rechtop lopen

"De buikademhaling, ook abdominale ademhaling genoemd, kan door je houding verstoord worden. Als je bijvoorbeeld in elkaar gedoken zit of niet goed rechtop loopt, dan heb je minder bewegingsvrijheid om via je middenrif te ademen. Verder moet je ook op de stand van je hoofd letten. Sommige mensen lopen een beetje met hun kin in de lucht of met de kin naar voren. Dit verhoogt de spanning en druk in het keelgebied, en beperkt de bewegingsvrijheid van het strottenhoofd. Dit heeft een negatief effect op de stem."

Via de neus

"Het helpt om via de neus te ademen in plaats van de mond. Je neus zorgt ervoor dat de binnenkomende lucht wordt verwarmd en gefilterd van bacteriën in je longen terechtkomt, zodat je minder kans hebt op infecties van de neus- en keelwegen. Maar ook omdat wanneer je door de mond ademt, het beschermende slijmvlies om je stembanden sneller kan uitdrogen. Dat wordt daardoor meer kwetsbaar. Bovendien kun je door je neus rustiger en lager (via de buik) ademen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Coronavaccinatie slaat op stembanden Mariah Carey

Niet schrapen

Een natuurlijke laagje slijm over je stembanden biedt bescherming. Maar je kunt ook last hebben van te veel slijm, bijvoorbeeld bij verkoudheid of verkeerd stemgebruik. Het is dan erg verleidelijk om te gaan schrapen of te hoesten. Niet doen; behalve dat dit de slijmproductie alleen maar stimuleert, kwets je je stembanden er ook mee.

Monné: "Hoesten heeft een functie, en kan een manier zijn om vuil uit je longen te hoesten. Maar veel mensen kuchen zonder dat dit een functie heeft. Omdat ze bijvoorbeeld een kriebel in de keel hebben. Dat én het schrapen van de keel zorgt voor irritatie van de stembanden. Je kunt het voorkomen door actief moeite te doen om níet te hoesten. Heb je toch wat slijm dat weggewerkt moet worden, dan adviseert Monné om bijvoorbeeld water te drinken. Het helpt ook om gewoon door dat slijm heen te praten, dan komt het door de trilling vanzelf los. Ten slotte kun je proberen om droog te slikken of te neuriën."

Omlaag met die toon

Er zijn situaties waarin het nodig is om tóch te schreeuwen, hard te praten of heel snel te praten. Bijvoorbeeld als we straks weer naar een concert, of de kroeg of club in mogen. Als je dan toch verstaanbaar wilt zijn, heb je de neiging om heel veel volume te geven en hoog te gaan praten. Monné: "Mensen proberen over de muziek heen te praten, maar je moet erdóórheen praten. Op een lage toon ben je ook heel goed verstaanbaar, en spaar je je stem meer dan wanneer je hoog spreekt."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore