Crystal meth

Breaking Bad in de polder: 'Tina is zo machtig. Ik was direct verslaafd'

05 februari 2021 10:55 Aangepast: 05 februari 2021 10:58
Rick: "Als ik niet gebruik, voel ik me depressief." Beeld © still uit 'Breaking Meth'

Vorig jaar rolde de Nederlandse politie 32 methamfetaminelabs op. Een stijging van 256 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Methamfetamine, kortweg meth, lijkt aan een opmars bezig in ons land, met verstrekkende gevolgen. Jessica Villerius maakte er een documentaire over (nu te zien op Videoland): "Je durft een keer geen 'nee' te zeggen en je verliest alles wat je lief is."

"Ze heeft me totaal vermoord, dat wijf", zegt Rick (53) in de documentaire Breaking Meth. 'Dat wijf' is tina, een koosnaampje voor meth dat staat voor 'there is no alternative'. Want als je eenmaal meth gebruikt, is níét gebruiken bijna geen optie meer. Meth – ook wel glass, ice of crystal genoemd – is zeer verslavend en verwoestend.

Dat weet Rick als geen ander. Hij gebruikte voor het eerst meth toen hij meer dan twintig jaar geleden als porno-acteur werkte in Amerika, vertelt hij aan de telefoon. "Na afloop van opnames gingen we naar een feestje toe. Ik kreeg een pijp in mijn handen gedouwd: neem maar een hijsje. Ik had geen idee wat het was, maar voor ik het wist was ik de lul." Hoe het dan voelde, die eerste keer? "Het was alsof ik zweefde. Ik voelde een gigantische geilheid, was op slag gelukkig, durfde alles aan. Al mijn onzekerheid was weg. Ik wist niet wat ik meemaakte. Ja, ik was direct verslaafd. Je wilt dat fijne gevoel vasthouden, dat is het gevaar."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Nieuwe Videoland-docu laat wereld achter Crystal Meth zien

In de documentaire Breaking Meth belicht Jessica Villerius alle kanten van het groeiende methamfetamineprobleem. Ze spreekt met de politie, met artsen, met verslavingsdeskundigen, met de boswachter wiens schoenzolen wegbranden als hij op drugsafval stuit, met iemand van de Amerikaanse drugseenheid DEA over de Nederlandse connectie met Mexicaanse kartels en met gebruikers zoals Rick (over wie later meer).

Lucratievere tak van sport

Villerius raakte geïntrigeerd door meth toen ze in de media zag dat er steeds meer labs werden opgerold. "Vroeger was het xtc of mdma, nu ineens meth. Het voelde als een stap van de amateurs naar de Champions League", zegt ze. "Ik heb net als iedereen Breaking Bad gebingewatched. Wat deed die drug uit Mexico plots hier? Dat wilde ik uitzoeken." Toen ze zich erin ging verdiepen, kwam ze erachter dat het maakproces niet zo gek veel verschilt van dat van xtc, terwijl er wel tien keer zoveel geld in te verdienen valt.

Geen wonder dat veel 'koks' zich nu toeleggen op de nieuwe, lucratievere tak van sport. Dat de risico’s ook hoger zijn dan bij het vervaardigen van xtc – ontploffingsgevaar, schadelijke dampen – nemen ze op de koop toe. "De opbrengst loopt in de miljoenen. Vergeleken bij meth is xtc ineens wisselgeld."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Breaking Bad-acteur Bryan Cranston hint op comeback Walter White

Villerius belde de politie met de vraag of ze eens kon vastleggen hoe zo’n lab wordt opgerold. Vanuit daar probeerde ze het hele Nederlandse methnetwerk in kaart te brengen. Ze werkte anderhalf jaar aan de documentaire en sprak zo’n beetje iedereen die er maar iets vanaf weet, maar nóg heeft ze tot haar grote frustratie de vinger er niet achter wie nou de gebruikers zijn van meth. Ja, het wordt veel in de homoscene gebruikt, en ze sprak ook enkele hetero’s die het doen, maar op welke schaal het in ons land wordt gebruikt, blijft gissen.

"Ik ben ervan overtuigd dat de cijfers die erover beschikbaar zijn grandioos achterlopen op de feiten", zegt ze, "maar dat is vooralsnog een onderbuikgevoel. Ik baal ervan dat ik nog niet kan zeggen: dit is er écht aan de hand. Het is een hele gesloten, smerige wereld. Ik ben er best ver in gekomen, maar ik denk dat er nog veel meer is. Ik blijf het monitoren. Ik denk echt dat dit veel meer gebruikt wordt of gaat worden dan voorzien, omdat het zich verspreidt als een olievlek. Mensen geven het aan elkaar, 'ik heb nú toch iets'. Je durft een keer geen 'nee' te zeggen en je verliest alles wat je lief is."

"Het is een hele gesloten, smerige wereld." "Het is een hele gesloten, smerige wereld."

Als je één keer seks hebt gehad met meth, wil je volgens gebruikers nooit meer zonder, zegt Villerius. Zo ging het ook bij Rick. Op het dieptepunt zakte hij in elkaar langs de snelweg, na dagenlang te hebben rondgedoold in een 'recreatiegebied', zoals hij het noemt, een ontmoetingsplek voor homo’s. "Als je tina gebruikt, wil je alleen maar seks, niets anders. Je slaapt niet – ik ben weleens een week wakker geweest –  je eet niet en je drinkt niet. Ik was helemaal uitgedroogd en stortte letterlijk in." 

'Niemand kon me helpen'

Hij wist: als er nu niks gebeurt, dan is het voorbij met me. Thuis zocht hij direct hulp bij de huisarts. Maar die wist volgens Rick niet wat hij met hem aan moest. "Tinagebruik was voor hem ook nieuw. Niemand kon me helpen. Bij Jellinek deed ik mijn verhaal en werd me na afloop gevraagd: 'Die Tina waar je het steeds over hebt, is dat je vriendin?' Nou, dan weet ik gelijk dat ik daar niet moet zijn."

Nog altijd heeft tina Rick in haar greep. Op het moment dat we hem spreken, is hij twee weken clean, maar het is een dagelijkse strijd. "Tina is zo machtig. Als ik niet gebruik, voel ik me depressief. En ik weet dat ik alleen maar mijn dealer hoef te bellen om me beter te voelen. Alle shit die je hebt meegemaakt, alle pijn die je hebt, is dan ineens weg."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Politie vreest 'mondiale concurrentiestrijd' crystal meth in Nederland

Tina heeft hem alles gekost, zegt hij. Zijn tanden vielen uit van de troep, die hij aanvankelijk via een pijp rookte en later 'van achteren' inbracht, en op zijn 48ste had hij al een kunstheup, omdat zijn eigen heup door het spul was weggevreten. Hij loopt al drie jaar met een kruk, omdat zijn inmiddels tweede heup alweer versleten is. Wat zijn verslaving hem in financiële zin heeft gekost, wil hij niet weten. Meth is niet goedkoop; voor een gram betaal je zo’n 80 euro (ter vergelijking: cocaïne kost gemiddeld 50 euro per gram). "Ik zal inmiddels wel een huis hebben gebruikt, maar ik wil het niet onder ogen zien", zegt Rick. "Dat vind ik te confronterend."

Heftig gevecht

Vandaag gaat het goed met hem, maar dat kan volgende week weer heel anders zijn. "Tina kan op elke straathoek liggen", zegt hij. "Ik zit voornamelijk op de bank, daar voel ik me veilig. Het kost me al de grootste moeite om op te staan en naar de wc te gaan. Niets maakt me meer blij. De lockdown werkt ook niet echt mee." Hulp vragen vindt hij zoals gezegd moeilijk, maar hij weet dat hij niet anders kan. "Ik moet langzaam proberen weer iets van mijn leven te maken. Van die troep afblijven is mijn grootste uitdaging. Dat wordt een heftig gevecht dit jaar, maar ik heb geen andere keus. Als ik zo doorga, zit ik straks in een rolstoel. Dit is mijn laatste kans."

Rick: "Als ik zo doorga, zit ik straks in een rolstoel." Rick: "Als ik zo doorga, zit ik straks in een rolstoel."

Villerius wil met haar documentaire mensen waarschuwen voor wat zij ziet als een enorm gevaar. "Ik ben bang dat het overslaat op recreatief gebruik. Bij het woord methamfetamine gaan bij veel mensen wel alarmbellen af, maar als iemand op een feestje tegen je zegt: 'ik heb hier ice, het lijkt op coke, probeer het eens', dan is het zo gepiept. Daar maak ik me zorgen om. Ik wil mensen niet doodsbang maken, ik denk zeker niet dat iedereen er vatbaar voor is, maar als je er nieuwsgierig naar bent moet je er echt uit de buurt blijven."

Rick ziet het als zijn plicht om anderen te behoeden voor de hel waarin hij zelf is beland. "Ik zie hoe spannend en geil de nieuwe generatie tina vindt. Ik wou dat iemand míj had gewaarschuwd destijds. Wees er niet nieuwsgierig naar, doe het niet; het voegt niets toe en het is het absoluut niet waard."

'Breaking Meth' is nu te zien op Videoland.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore