Gezondheid

Wat is een kater eigenlijk en helpt koffie nou wel of niet?

14 december 2020 09:26 Aangepast: 14 december 2020 15:04
Beeld © Getty Images

’Ook al zullen de feestdagen anders dan anders zijn dit jaar, de kans is groot dat er weer heel wat alcohol wordt genuttigd. En daardoor zou het zomaar kunnen dat we op een van deze donkere dagen met een kater rondlopen. Wat is een kater eigenlijk? En wat zijn de grootste misverstanden over katers?

Er wordt van een kater gesproken als er een ziek gevoel is ontstaan na het drinken van een (ruime) hoeveelheid alcohol. Na het drinken van alcohol heeft het lichaam enige tijd nodig om de alcohol af te breken (ongeveer anderhalf uur per standaard glas). Alcohol wordt in het lichaam in twee stappen afgebroken met behulp van verschillende enzymen (hulpstoffen). De afbraak van alcohol vindt plaats in de maag en lever.

Voor dit artikel werkten we samen met Gezondheidsplein.nl. Daar vind je nog veel meer artikelen over gezondheid, gecontroleerd door artsen en medisch specialisten.

Oorzaak van een kater

Een kater treedt acht tot twaalf uur na het drinken van alcohol op. Dit komt omdat een kater onder meer wordt veroorzaakt door de stoffen die vrij komen, door de afbraak van alcohol in het lichaam.

De volgende factoren spelen een rol bij het ontwikkelen van een kater:

  • Waterhuishouding van je lichaam. Alcohol zorgt ervoor dat er veel water wordt uitgeplast. Daardoor ontstaat uitdroging.
  • Aceetaldehyde (ALDH). Eerst wordt alcohol (ethanol) omgezet in aceetaldehyde met behulp van het enzym alcoholdehydrogenase (ADH). Daarna wordt aceetaldehyde omgezet in azijnzuur. Voor deze stap is ook een enzym nodig: aldehydedehydrogenase (ALDH). Bij een overmatige hoeveelheid alcohol maakt het lichaam gebruik van een tweede systeem voor de afbraak van alcohol. Dit systeem bevindt zich in de lever. Als je veel alcohol hebt gedronken, kan de tweede stap in de alcoholafbraak vertraging oplopen door verzadiging van ALDH. Het gevolg is dat het tussenproduct aceetaldehyde zich ophoopt in je lichaam.
  • Irritatie van de maag. Met name het slijmvlies van de maag kan geïrriteerd raken door de alcohol.
  • Toegevoegde stoffen aan drankjes.
  • Er zijn verschillende soorten alcohol. Ethylacohol is de meest bekende. Terwijl zogenoemde foezelacoholen het effect van een kater juist versterken.
  • Persoonlijke omstandigheden. Niet iedereen kan drank even goed verdragen. Vermoeidheidstress, maar ook gewenning van drank kunnen invloed hebben op de mate van de kater.
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Wordt de nieuwe term 'dranquilo' net zo populair als 'Bob'?

Symptomen van een kater

Symptomen van een kater zijn bij iedereen verschillend en zijn niet altijd allemaal aanwezig. Ook kan de ernst van de kater per keer verschillen, ondanks dat de hoeveelheid drank niet anders is. Symptomen van een kater zijn:

Misverstanden over katers

Omdat niemand zin heeft in een kater, doen er heel wat goedbedoelde - maar niet zo effectieve - anti-kateradviezen de ronde. Vier veelgehoorde misverstanden over het krijgen en bestrijden van een kater, zijn de volgende: 

Misverstand 1: Alles door elkaar drinken vergroot de kans op een kater

Dat is nooit aangetoond. Het gaat om de hoeveelheid alcohol die je nuttigt. Heb je de neiging om veel te drinken, dan kan het helpen om met sterk te beginnen. Dat zit zo: neem je eerst een stevige cocktail en ga je daarna over op bier, dan heb je de neiging om minder snel door te drinken. Omgekeerd kan je alcoholinname versnellen als je van licht alcoholisch naar zwaar alcoholisch overstapt.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Waarom we niet mogen stoppen met drinken: 'Je pakt iemand zijn teddybeer af'

Misverstand 2: Een paracetamol voor het slapen gaan vermindert de klachten

Dit is geen aanrader. Het helpt maar een paar uur, en is dus waarschijnlijk al uitgewerkt voordat je wakker bent. Een grote hoeveelheid paracetamol kan bovendien je lever frustreren, en die heeft het toch al zo druk. Wil je toch iets innemen tegen de hoofdpijn, neem dan bij het opstaan liever een aspirine of ibuprofen. De combinatie van alcohol en paracetamol is namelijk slecht voor je lever en nieren.

Misverstand 3: Het helpt om 's ochtends verder te gaan met drinken

Niet doen. Je krijgt namelijk de meeste katerklachten (hoofdpijnmisselijkheid) op het moment dat er geen alcohol meer in je bloed zit. Door 's ochtends weer te gaan drinken, stel je dit moment alleen maar uit. Maar van uitstel komt in dit geval geen afstel.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Hyperventileren helpt om alcohol sneller uit bloed te krijgen

Misverstand 4: Koffie helpt niet tegen een kater

Je vochtgehalte aanvullen tijdens het drinken van alcoholische dranken of bij een kater is belangrijk. Dit kan met water, maar bijvoorbeeld ook met dranken die cafeïne bevatten, zoals koffie en thee. Er wordt vaak gedacht dat cafeïne vochtafdrijvend is, maar dit blijkt niet zo te zijn. Koffie vult dus ook je vochtgehalte aan. Zeker als je hebt overgegeven, is het van belang dat je voldoende vloeistof binnenkrijgt.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore