Lifestyle

Edna Adan Ismail en haar strijd tegen genitale mutilatie

06 februari 2020 16:16 Aangepast: 10 februari 2020 13:13
Beeld © Flickr

Edna Adan Ismail zet zich al haar hele volwassen leven in tegen de genitale verminking van vrouwen. Op achtjarige leeftijd maakte ze het zelf mee in haar geboorteland Somaliland. Terwijl haar familie feest vierde, leed zij vreselijk veel pijn.

Wereldwijd zijn er 200 miljoen vrouwen slachtoffer van genitale verminking. Edna Adan Ismail werd zelf slachtoffer als kind en zet zich al jaren in tegen de ingreep. "Ieder meisje onderging het om zogenaamd een goede moslim te zijn. Maar daar heeft het niets mee te maken."

Wat kun je je nog herinneren van die dag?

"Het was heel duidelijk dat mijn moeder en oma de ingreep met opzet hadden gepland op een dag dat mijn vader niet thuis was. Alle vrouwen uit mijn familie waren er die dag. De ingreep was zo belangrijk voor mijn moeder, dat er zelfs een geit was die werd geslacht. Allemaal terwijl mijn vader weg was in verband met zijn werk."

"Ik was acht jaar oud toen ik werd gemutileerd. Het deed zoveel pijn, dat ik op een gegeven moment zelfs flauwviel. Ik kan me ook herinneren dat ik maar bleef bloeden, maar mijn moeder en tantes waren allemaal in jubelstemming. En toen mijn vader 's avonds thuis kwam - hij was arts - werd hij woedend."

Waarom werd je vader zo boos?

"Dat wist ik niet meteen. Maar het deed me wel twijfelen, waarom zou mijn vader niet willen dat ik 'puur' was? Er was die dag maar één iemand die mij troostte. Maar één iemand die meeleefde met mijn pijn en het onrecht dat mij was aangedaan. Doordat m'n vader zo fel reageerde, begreep ik eigenlijk beter dat wat er die dag was gebeurd, niet goed was.

Er staat niets in de Koran over deze procedure

Toch was het niet zo eenvoudig om er iets tegenin te brengen. Vrijwel ieder meisje onderging genitale mutilatie, om zogenaamd een goede moslim te zijn. Om puur en maagdelijk te blijven. Maar daar heeft het niets mee te maken. Er staat helemaal niets in de Koran over deze procedure."

Bovendien is het schadelijk voor de gezondheid...

"Absoluut. Toen ik zeventien jaar oud was, verhuisde ik naar Engeland om verpleegkunde te studeren. Toen ik als verloskundige ging werken zag ik een heleboel Westerse vrouwen bevallen. En tijdens al die talloze bevallingen heb ik nooit mezelf teruggezien 'from the other end'. Deze vrouwen waren niet gemutileerd en hadden allemaal een gezond en ongehavend geboortekanaal.

Ik was diep geschokt over wat ik aantrof

In 1960 keerde ik als vroedvrouw terug naar mijn thuisland, Republiek Somaliland. Toen ik voor het eerst werd opgeroepen voor een bevalling, was ik diep geschokt over wat ik aantrof. Hoe moest ik een gezond kind ter wereld brengen bij zo'n vervormd, gemutileerd en beschadigd geboortekanaal?"

Je zet je sindsdien in tegen de ingreep, hoe doe je dat?

In 1976 was ik op een groot gezondheidscongres in Soedan, waar ik een presentatie bijwoonde over de mentale en fysieke complicaties van genitale mutilatie bij vrouwen. Toen klikte het ineens in mijn hoofd. Vrouwelijke genitale mutilatie werd altijd gezien als een religieus onderwerp. Om het te verbieden, moest ik het benaderen als een gezondheidsprobleem. Het heeft niets met religie te maken, sterker nog: het is een volledig verkeerde interpretatie van de Islam.

Vervolgens ben ik zelf over het onderwerp gaan spreken. Ik werkte voor het ministerie van Gezondheid en heb iedereen ervan geprobeerd te overtuigen, met veel moeite, dat we dit onderwerp moesten aankaarten. Het is tenslotte iets wat ons allemaal aangaat. Pijn, bloeden, moeite met plassen, problemen tijdens menstruatie: alle vrouwen die zijn gemutileerd hebben dit ervaren.

Daarnaast heeft het te maken met mishandeling van jonge meisjes, het zorgt voor problemen tijdens de huwelijksnacht en voor talloze complicaties tijdens een bevalling. Het kan daarom zelfs negatieve gevolgen hebben voor ongeboren baby's. Dat kan toch allemaal niet de bedoeling zijn?"

Je vader was zijn tijd ver vooruit, zo lijkt het. Heb je het er ooit met hem over gehad?

"Dat klopt, het komt denk ik door zijn medische achtergrond, maar het had ook met zijn visie op het geloof te maken. Hij wist al heel vroeg dat genitale mutilatie bij vrouwen meer kwaad doet dan goed. Het is gewoonweg verkeerd.

Dankzij mijn vader wist ik dat het niet goed was

Helaas heb ik nooit met hem gesproken over wat mij is aangedaan - en wat hij daar écht van vond. Maar zijn reactie sprak boekdelen. Daardoor wist ik als achtjarig meisje al dat het niet goed was."

Is er iets verbeterd sinds je bent begonnen aan deze missie?

"Zeker. Ik heb een ziekenhuis opgericht waar we vrouwen opleiden tot artsen en verpleegkundigen. Mijn ziekenhuis is gebouwd op grond die vroeger werd gebruikt als vuilnisbelt. Nu zorgt dit gebouw - en de mensen die er werken - er iedere dag voor dat er gezonde baby's worden geboren en dat meer vrouwen de bevalling overleven.

De percentages vrouwelijke genitale mutilatie zijn ook omlaag gegaan. En sinds kort heeft Republiek Somaliland een regering die de procedure verbiedt. Ik hoef dus niet meer bang te zijn om te worden gearresteerd."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore