Van onze partner Cordaid

Twee pubermeiden, een wereld van verschil

15 november 2019 11:52 Aangepast: 15 november 2019 15:25

Een grote mond en verslaafd aan Snapchat: dat is typisch voor een Nederlandse tiener. Maar hoe puber je als je in Congo leeft? Journalist Maartje Fleur vergelijkt haar dochter Luna van 12 met Farida van 12 uit Congo.

Als mijn dochter Luna (niet haar echte naam, want daar zit ze he-le-maal niet op te wachten) thuiskomt, gooit ze haar rugzak en jas op de keukentafel en valt ze vervolgens als een zoutzak op de bank. Ik vraag of ze haar spullen wil opruimen, en ze zucht diep. Eerst moet ze bijkomen van haar ‘vet zware’ dag. Op haar telefoon bekijkt ze ‘snaps’ van vriendinnen. Allemaal meiden met lang haar, en net als zij gek op high waisted jeans, zwarte coltruien en Dr. Martens. Luna trekt een duckface, maakt een paar selfies, bewerkt die en deelt de mooiste op Snapchat. Wanneer ze de keuken in loopt om te kijken of er nog iets te snaaien valt is, wijs ik haar nogmaals op haar jas en tas. “Jij hebt ook altijd wat te zeiken!” roept ze. Ze pakt vijf koekjes, gooit haar jas in de gang en stampt met haar rugzak naar haar kamer, waar Verboden Toegang op de deur staat.

Normaal gedrag voor een brugklasser, vindt orthopedagoog en onderwijskundige Riemke Groeneveld. “In de puberteit maken kinderen zich los van hun ouders en willen ze het liefst alles zelf beslissen. Ook wanneer ze hun rommel opruimen. Doordat de hormonen door hun lijf gieren en andere veranderingen, knallen hun emoties er vaak uit. In deze periode zijn vrienden en vriendinnen erg belangrijk. Wat zij ergens van vinden telt. Niet de mening van hun suffe vader of moeder.”

Puberafstotende jas

Mijn oplossing: ik trek mijn puberafstotende jas aan en herhaal in mezelf het mantra: ‘Deze fase gaat voorbij.’ Jammer dat mijn zoon van 10 niet zo’n jas heeft. Als hij haar kamer inkomt, zegt Luna zonder van haar telefoon of huiswerk op te kijken: “Oprotten!” En dan komt hij zich weer mij beklagen dat zijn zus zo’n trut is. Nee, het is hier lang niet altijd even gezellig.

Luna’s grootste droom is zangeres worden, en daarom zingt ze luid in de badkamer, op de fiets of in haar kamer. Vaak liefdesliedjes. Er is ook een jongen die ze heel leuk vindt. Ze zijn best friends op Snapchat en dat betekent dat ze met niemand zoveel berichten uitwisselt als met hem. Maar aan een relatie is ze nog niet toe. Als ze dat met een serieus gezicht verkondigt, denk je dat ze veertig is en een pijnlijke scheiding achter de rug heeft. In feite is ze erg bleu. Laatst vroeg ze: “Mam, wat is pijpen eigenlijk?” Toen ik het zo kindvriendelijk mogelijk probeerde uit te leggen, keek ze of ze moest overgeven en riep ze: “Mam! T.M.I.!” (Too much information).

Grenzen stellen

Afgelopen vrijdag had ze haar eerste schoolfeest dat tot twaalf uur ’s avonds duurde. Ik vond het eng als ze op dat tijdstip door de stad fietste, en daarom stelde ik voor haar te komen ophalen. “Be-la-che-lijk!” zei ze. “Ik ben geen baby meer! En ik fiets met een hele groep meiden aan huis.” Uiteindelijk kwamen we tot compromis dat zij via Whatsapp haar locatie deelde, waardoor ik op mijn mobiel precies kon zien waar ze uithing. En uitrukken indien nodig.

Orthopedagoog en onderwijskundige Riemke Groeneveld: “Je wilt dat je kind zelfstandig wordt, dus moet je je kind de ruimte geven. Tegelijkertijd wil je ook dat je kind veilig is en dat betekent dat je ook grenzen moet stellen. Dat is voor ouders best ingewikkeld.”
Gelukkig valt er ook veel te genieten. Als ik Luna met vriendinnen hoor kletsen, wanneer we samen naar Hollands Next Topmodel kijken of ze me een spontane knuffel geeft, dan ben ik zo blij en trots dat zij mijn dochter is.

Puber in Congo

Farida (12) uit Congo is net zo’n leuke meid als Luna, maar haar leven ziet er wel even anders uit. Met haar ouders, twee zusjes en broertje woont ze in een lemen huisje op het platteland. Een eigen slaapkamer heeft ze niet, die deelt ze met haar zusjes en broertje. Farida helpt haar ouders zoveel mogelijk. Ze haalt water met een jerrycan, past op de jongere kinderen of helpt op het land. En daar doet ze niet moeilijk over. “Kinderen uit Afrika zullen hun ouders niet snel tegenspreken,” vertelt Alexandra van Nieuwenhuyzen, manager private funding en communicatie van Cordaid. “In deze cultuur moet je respect hebben voor je ouders, en daarnaast weet zo’n meisje ook dat haar ouders haar hulp echt nodig hebben.”

Geen mobieltje

Waar Farida woont, is de internetverbinding belabberd, maar dat maakt haar niet uit, want ze heeft toch geen mobiele telefoon. Gezellig met haar vriendinnen shoppen doet ze ook niet. Daar heeft ze geen geld voor en de stad is ver weg. Met haar beste vriendin Keisha zingt en danst ze graag. Touwtje springen of elastieken doen ze ook vaak en soms gaan ze met de jongens voetballen. Als ze daar honger van heeft gekregen, kan ze niet even een paar koekjes uit een kast pakken. Ze moet gewoon wachten omdat ze maar één maaltijd per dag krijgt. ‘s Avonds eet ze een bordje fufu, een gerecht dat met cassavemeel is aangemaakt, en wat groente.

Seks

Op school heeft Farida les in onder andere taal, rekenen en Frans. Ook krijgt ze seksuele voorlichting. Daar heeft ze met klapperende oren naar geluisterd, want op seksualiteit rust een groot taboe. Met haar ouders durft ze daar echt niet over te praten. Maar ze is blij dat ze nu weet wat ze moet doen om niet ongewenst zwanger te raken of een SOA op te lopen.    

Farida is er trots op dat haar ouders haar naar school laten gaan. Dat is niet vanzelfsprekend voor een meisje. Sommige vriendinnen hebben een paar jaar les gehad, maar zijn ermee gestopt omdat ze thuis nodig waren. Toen haar vriendin Keisha thuis werd gehouden, is de onderwijzeres met haar ouders gaan praten. Daarna mocht ze toch naar school omdat haar ouders inzagen dat als hun dochter verder leert, ze een betere toekomst zal hebben.

Met een big smile naar school

Om te stimuleren dat meisjes lessen blijven volgen, geeft Cordaid de school meer geld voor ieder meisje dat naar school gaat, en een bonus als ze de school afmaakt. Alexandra van Nieuwenhuyzen: “Het is belangrijk dat juist meisjes naar school gaan, omdat alleen op die manier de armoedespiraal kan worden doorbroken. Meisjes die geen onderwijs krijgen, trouwen vaak jong, krijgen veel kinderen en werken niet of hebben een slecht betaalde baan.”

Farida wil nog lang geen echtgenoot, zij droomt ervan om verpleegkundige te worden. Later wil ze misschien een gezin met één of twee kinderen. Met een big smile lopen Farida en Keisha elke dag naar school. Ze gaan een mooie toekomst tegemoet, net als mijn dochter. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`