Van onze partner Diabetes Fonds

Je leven terug dankzij de kunstalvleesklier

09 juni 2019 09:35 Aangepast: 11 juni 2019 12:26

De Nederlandse machinebouwer - en diabetespatiënt - Robin Koops bouwde zijn eigen kunstmatige alvleesklier. Volgend jaar komt het revolutionaire apparaat, als alles meezit, op de markt. Koops zelf is proefkonijn.

Stemmingswisselingen, slecht functioneren. “Ik had er zelf ook veel last van”, zegt Robin Koops, sinds een jaar of twintig suikerpatiënt. Koops ging wel eens een avond stappen. Kreeg hij in een café per ongeluk cola met suiker, terwijl hij suikervrij had besteld. “En dan ging het weer mis. Als je bloedsuikerspiegel in de war is, duurt het wel weer een tijdje voor je bent hersteld.”

Die onverwachte wisselingen, de onzekerheid dat je niet op je eigen lichaam en inschattingsvermogen kan vertrouwen, waren voor hem redenen om op zoek te gaan naar een oplossing. Veel suikerpatiënten moeten leven volgens een strak regime. Regelmatig eten, altijd in de gaten houden wat en hoeveel je binnenkrijgt. Maar het is moeilijk omgaan met factoren die je niet in de hand hebt, zegt Koops. “Een ‘goeie’ patiënt lukt het maar voor 65 procent binnen de bandbreedte van een veilige bloedsuikerwaarde te blijven. Dat geeft wel aan hoe ingewikkeld dat is.”  

Gillende sirene

De gevolgen van diabetes voor het leven van de patiënt zijn ingrijpend, weet Koops uit ervaring: “Sommige suikerpatiënten hebben zo weinig zelfvertrouwen door hun ziekte, dat ze de deur niet meer uitgaan. Ze zijn bang om overvallen te worden door hun ziekte.” Maar ook thuisblijven biedt weinig zekerheid, weet Koops. Hij kent voorbeelden van patiënten die bijna wekelijks met gillende sirene naar het ziekenhuis worden gebracht, omdat ze weer buiten bewustzijn zijn geraakt. Koops: “En het ergste is: je kan daar zelf echt niks aan doen.”

Hoewel leven met de chronische ziekte diabetes de afgelopen decennia absoluut verbeterd is, blijven suikerpatiënten die dagelijks insuline spuiten met terugkerende problemen kampen. De hoeveelheid insuline schatten ze meestal op basis van het aantal koolhydraten in de maaltijd. “Het aantal koolhydraten in een maaltijd is soms moeilijk in te schatten”, zegt Koops. De ene pizza is de andere niet. Daarnaast zijn er nog tientallen factoren die de suikerspiegel beïnvloeden, van hormonen, het moment van de dag tot stress.” Als diabetespatiënt had hij bij herhaling last van hypo’s die hij bestreed met rolletjes druivensuiker. Dozen gingen er doorheen. Als je bloedsuiker te veel daalt, schiet je in een hypo. Het enige dat er dan opzit, is snel iets zoets eten of drinken. Als je bloedsuiker te hoog is, kom je in een hyper terecht: het signaal dat er snel insuline moet worden bijgespoten.   

Machinebouwer

Hypo’s en hypers zijn vervelend, doordat je slecht slaapt of je de rest van de dag groggy en lusteloos voelt, legt Koops uit. Maar op de lange termijn richten ze ook schade aan. ”Deze aanvallen tasten je organen aan en je krijgt vervelende complicaties”, zegt Koops. Veel langdurig suikerpatiënten kampen daardoor met ogen die achteruitgaan, ongevoelige tenen of hartproblemen als gevolg van hun ziekte. Koops kreeg zelf ook last van zijn ogen. “Om dat te stoppen moest ik een einde maken aan dat jojoën van mijn bloedsuiker”, zegt hij.

Wat goed uitkwam: Koops is van oorsprong machinebouwer. In 2004 startte hij in zijn schuur met de ontwikkeling van een kunstalvleesklier. Zijn kunstmatige alvleesklier bevat sensoren en een pomp die constant de glucose meet en op basis daarvan heel precies insuline dan wel glucagon toedient. Het enige dat de patiënt nog hoeft te doen, is regelmatig batterijen en ampullen vervangen. “Maar als je een auto hebt, dan moet je ook regelmatig olie bijvullen”, aldus Koops.

Inmiddels beschikt het apparaat bijna over het certificaat dat nodig is om de massaproductie te kunnen starten. Verschillende patiënten hebben het apparaat, dat telkens kleiner en beter wordt, uitgeprobeerd in een onderzoek. Volgens Koops met succes: “De reacties zijn positief. Mensen zeggen: ik heb mijn leven weer terug.”  

Minder complicaties

Zelf draagt hij zijn uitvinding nu al een half jaar en hij is niet meer van plan ‘m af te koppelen. Koops merkt dat het stabiel houden van zijn suikerwaarde zelfs meer oplevert dan het einde aan die vervelende hypo’s. “Ik merk verbetering aan mijn kwaliteit van leven. Na het sporten had ik vaak dagen last van spierpijn en krampen. Dat is voorbij. Ook heb ik mijn ogen laten testen, want die zijn verbeterd. De oogarts snapt er ook niets van.”   

Koops is momenteel in overleg met het ministerie van VWS. De kunstalvleesklier, en dan met name de glucagon, is duurder dan wat de huidige behandeling van een suikerpatiënt per jaar kost. Maar achter de zichtbare kosten, zitten verborgen voordelen. Zo hoeven dragers van de kunstalvleesklier straks veel minder vaak een beroep op medische voorzieningen te doen. Ze krijgen op latere leeftijd minder complicaties en kunnen beter meedraaien in de maatschappij en het arbeidsproces. Koops: “De opbrengsten overtreffen de kosten ruimschoots.”  

Kleinere beurs

Als zijn apparaat straks breed beschikbaar wordt voor diabetespatiënten, dan heeft Koops wel een paar belangrijke voornemens. Hij zal zijn bedrijf Inreda niet snel verkopen aan een groot farmaciebedrijf, wiens prijsopdrijvende praktijken hij ‘misdadig’ noemt. Het apparaat moet bereikbaar blijven, ook voor mensen met een wat kleinere beurs. Hij vertikt het om patiënten op te sluiten in langlopende contracten. En zodra hij een verbeterde versie maakt, dan moeten zo veel mogelijk mensen daarvan kunnen profiteren. “Ik maak me er hard voor dat het systeem voor iedereen beschikbaar wordt, is én blijft. Zodat zo veel mogelijk mensen, net als ik, hun leven weer terugkrijgen.”  

Wil je Diabetes Fonds steunen bij onderzoek naar de kunstalvleesklier? Doneer dan hier

Het Diabetes Fonds wil Nederland gezonder maken en diabetes genezen door het financieren van wetenschappelijk onderzoek naar betere behandelingen, genezing en complicaties van diabetes. 

Diabetesvereniging Nederland verbindt als patiëntenorganisatie mensen met diabetes, behartigt hun belangen (bijvoorbeeld rond goede diabeteszorg, vergoeding en beschikbaarheid van hulpmiddelen) en ondersteunt hen in het voluit kunnen leven met diabetes. 

`