Het Grote Relaxproject: op naar een werkjaar zonder stress

Hoe een overvol en onzeker leven leidt tot een uitgeputte generatie

27 juli 2016 06:05 Aangepast: 30 juli 2017 20:30

Twintigers en dertigers worstelen met een overload aan keuzes, informatie en toegenomen economische onzekerheid. Het resultaat: (onnodig) veel stress. Tijd om daar eens vanaf te komen.

He he, eindelijk: vakantie. Daar was je wel aan toe. Want hoe fijn je leven (in de ogen van anderen) ook is, het is voor jouw gevoel vooral overvol. Je wordt helemaal gek van al die Whatsappjes, Facebookberichten en e-mails. Er lijkt maar geen einde te komen aan die stroom aan berichten.

En op de momenten dat je even niet op je telefoon kijkt, worstel je ook nog met die vele vragen: is dit wat ik echt moet doen, wat ik leuk vind? Moet ik niet switchen van werkgever of zelfs van vak? En dan nog al dat nieuws: brexit, Turkije, terrorisme. Eigenlijk wil je je over alles goed laten informeren, maar zie je tussen de informatiebomen het bos niet meer. Bovendien: je hebt er eigenlijk de tijd (en energie) niet voor.

Meer te kiezen

Goed (of eigenlijk slecht) nieuws: je bent niet de enige die zich zo voelt. En het is ook helemaal niet gek. In meerdere opzichten hebben we in de afgelopen 40 jaar meer te kiezen gekregen. Daniel Levetin schrijft in zijn boek The Organized Mind over iets simpels als de supermarkt: in 1976 vond je daar nog 9000 unieke producten. Tegenwoordig zijn dat er 40.000.

Een te veel aan keuzes leidt tot minder productiviteit en minder motivatie, schrijft Levetin. "Het is alsof onze hersenen zo zijn gebouwd dat we maar een paar keuzes per dag aankunnen, en als we de limiet daarvan bereiken, kunnen we er niet meer maken, ongeacht hoe belangrijk ze zijn."

Meer informatie

De hoeveelheid informatie die we dagelijks verwerken is ook toegenomen: in 2011 verwerkten Amerikanen vijf keer zoveel informatie als in 1986. En al die informatie, nuttig of niet, vreet ruimte in je hoofd, legt Levetin uit: "Elke statusupdate die je leest op Facebook, elke tweet of sms die je krijgt van een vriend, is in competitie met andere hulpbronnen in je hersenen met belangrijke zaken zoals of je je spaargeld in aandelen of obligaties moet stoppen, waar je je paspoort hebt liggen of je het weer goed kan maken met een vriend waar je net ruzie mee hebt gemaakt." 

Geen probleem: dan handel je dat toch allemaal tegelijk af? Nee. Wie te veel tegelijk wil doen betaalt een prijs, ontdekten onderzoekers van de Universiteit van Stanford. Multitaskers worden steeds slechter in multitasken: hoe meer ze tegelijk willen doen, hoe slechter hun concentratie en hoe minder ze relevant van irrelevant kunnen onderscheiden.

Uit een ander recent onderzoek blijkt dat te veel gedachten, of het nou gaat om je werkzorgen of het laatste nieuws, maken dat je minder creatief kan zijn. Kortom, dat ene coole project of dat ene baanbrekende idee komt niet naar boven drijven omdat jouw hoofd propvol zit. 

Gelukkig: hoe word je dat?

En dan is er nog iets anders: geluk-stress. "Millennials hebben hun vormende tijd gehad in de jaren '90, toen alles nog economisch heel goed ging," vertelt onderzoeker Rutger van den Berg van YoungWorks. "Hun ouders, de babyboomers, gaven mee: 'Kies waar je gelukkig van wordt.' Nou als dat je missie wordt, gelukkig zijn, dan ligt twijfel ook snel op de loer. Want wat maakt nou gelukkig?"

Babyboomers gaven hun kinderen nog iets mee: alle wegen liggen voor je open, je kunt alles worden wat je maar wilt. "Wat in die tijd ook echt zo was: je had als hoogopgeleide tiener ook veel kansen. Daardoor denkt die generatie nu: als ik maar hard werk, kom ik er wel. Een soort maakbaarheid van je eigen leven. Maar na de crisis zijn de kansen veel minder geworden en is het moeilijker om een baan te vinden. Die combinatie creëert stress, want die generatie voelt zich nog altijd verantwoordelijk voor het eigen geluk én ongeluk. Als iets niet lukt, wat in deze tijd goed mogelijk is, voelt het echt als je eigen schuld."  

Ondertussen zien jonge professionals het ene na het andere succesverhaal langskomen op LinkedIn. "Dat doet ook iets met je zelfbeeld. Terwijl het beeld wat je krijgt van anderen niet echt realistisch is, want niemand deelt een saai moment op social media. Online is vooral succes zichtbaar."

Meer stress, meer thuiszittende jongeren

De keuze-stress, informatieoverload en de ietwat hoge standaarden zijn niet alleen een last voor het brein, maar ook voor het lichaam. Starters op de arbeidsmarkt tussen de 25 en 30 slapen twee keer slechter dan andere leeftijdsgroepen, bleek eerder uit een analyse van Arboned. "Mogelijk zijn factoren als het net starten met werken na studeren, een sterke wil om carrière te maken of problemen met het in balans houden van een sociaal leven naast het werk nog van invloed," analyseerde de onderzoekster bij BNR.

Ook zitten er veel millennials thuis, omdat het ze te veel geworden is. Steeds meer twintigers en dertigers kampen met een burn-out. Maar liefst 100.000 jongeren zitten om die reden thuis, meldde Nieuwsuur eerder. Volgens hoogleraar Ton Wilthagen en Arboned is een belangrijke reden daarvoor: de onzekere arbeidsmarkt. Starters krijgen niet zo snel meer een vast contract en verdienen lang niet zo veel als de generatie voor hen toen zij twintiger waren. 

Tijd voor verandering

Pfff… gelukkig is daar: de vakantie! Het ultieme moment om al deze stressfactoren en je leven eens van een afstandje te bekijken. Word ik nog wel gelukkig van mijn werk? Hoe kan ik meer balans krijgen in mijn leven?

RTL Z denkt deze zomer met je mee: we spreken met millennials die hun leven ook veel te druk vinden, we interviewen hun generatiegenoten die om die reden een radicaal andere keuze hebben gemaakt. En we geven tips om de boel wat meer in balans te krijgen.

Past jouw verhaal in deze serie? Of ken je iemand die de ene carrière heeft ingeruild voor een andere? Mail de redactie

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van