Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

14 februari 2018 16:24

Nieuwe donorwet levert voorlopig vooral extra communicatiewerk op

Nu de nieuwe donorwet erdoor is zou je misschien verwachten dat ziekenhuizen, transplantatieteams en transporteurs zich schrap moeten zetten voor flink wat extra werk. Maar in de sector wordt eraan getwijfeld of het aantal orgaantransplantaties ook echt snel zal stijgen. Voorlopig lijkt de nieuwe wet vooral te zorgen voor extra communicatiewerk.

Nu de Donorwet is aangenomen door zowel de Tweede als de Eerste kamer, is vanaf de zomer van 2020 iedereen donor tenzij je aangeeft dat je géén donor wil zijn. Als je geen keuze maakt, word je geregistreerd onder het kopje 'geen bezwaar', maar nabestaanden houden dan wel nog steeds het laatste woord. Als zij onoverkomelijke problemen hebben, zullen er geen organen worden afgenomen.

Twijfels

Of de wet ook echt zorgt voor een toename aan orgaantransplantaties valt nog te bezien. Het is namelijk nog maar de vraag of er uit de groep van negen miljoen mensen die zich nog niet hebben geregistreerd veel nieuwe donoren gaan voortkomen.

"Dat hangt af van het succes van de communicatiecampagne die de komende jaren wordt opgezet", zegt woordvoerder Jeantine Reiger van de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS). "In Zweden heeft een vergelijkbare donorwet geen verschil gemaakt. We weten nog niet wat het in Nederland wordt. Het is koffiedik kijken."

Urgentie

Wie het de komende 2,5 jaar wel druk gaat krijgen met de Donorwet zijn communicatiemedewerkers van het ministerie van Volksgezondheid. "Deze wet moet bij de mensen urgentie gaan creëren", aldus Reiger.

Mensen zullen er nog steeds van overtuigd moeten worden dat het doneren van organen een goed idee is. Nog op dezelfde dag dat de donorwet werd aangenomen, hebben meer dan 30.000 Nederlanders ervoor gekozen om geen donor te zijn.

Daarmee gaat er een grote groep potentiële donoren verloren. De 24.505 mensen die zich voor het eerst registreerden hadden wellicht donor kunnen zijn, afhankelijk van het besluit van hun nabestaanden. Daarnaast wijzigden nog eens 6272 anderen hebben hun oorspronkelijke keuze naar nee.

Te w​einig donoren

Van de 150.000 mensen die jaarlijks in Nederland overlijden zijn er 800 tot 1000 'potentieel geschikt' als orgaandonor en daarvan werden er vorig jaar 244 ook echt donor. De rest van de overledenen was geregistreerd als non-donor of niet geregistreerd. In dat geval lagen soms nabestaanden dwars of bleken de organen uiteindelijk toch niet geschikt. 

De geregistreerde donoren leveren vaak meerdere organen en waren zo in 2017 goed voor 705 transplantaties. Dat waren er veel te weinig volgens de de statistieken van de NTS. Bij onder meer longen, het hart en de alvleesklier is de vraag twee maal groter dan het aanbod. Op dit moment staan 1091 mensen op de wachtlijst. "Veel artsen zetten patiënten al niet meer op de wachtlijst omdat ze geen kans maken", zegt Reiger.  

Donorregister
In Nederland hebben ruim 6 miljoen mensen het donorregister ingevuld. 60 procent geeft toestemming voor orgaandonatie, 29 procent geeft geen toestemming en 11 procent laat nabestaanden beslissen.

Als de nieuwe donorwet is ingevoerd, staat iedereen in het donorregister en kan het aantal donaties en transplantaties volgens de NTS ook omhoog gaan. Het betekent volgens hen dat meer van de nu nog ongebruikte organen van potentieel geschikte donoren ook echt gebruikt gaan worden.

Daarvoor moeten er onder meer extra operatiekamers komen met gespecialiseerde transplantatieteams. Ook is de verwachting dat het aantal transplantatiecoördinatoren en begeleiders toeneemt. Met meer transplantaties moeten ook meer nabestaanden daarin worden begeleid. Bovendien zal het systeem voor de toewijzing van organen meer capaciteit moeten krijgen, net als het transport.

Transport organen

Voor het transport van donororganen zijn in Nederland twee bedrijven aangewezen: Witte Kruis Transplant uit den Haag en Medical Transport uit Nijmegen.

Een donor kan tot acht organen doneren. Het gemiddelde in Nederland ligt op drie organen die ook naar drie verschillende patiënten gaan. Bij meer donoren zal er dus flink meer heen en weer worden gereden door de auto’s van gespecialiseerde transportbedrijven.

Ruben de Gram van Medical Transport Nijmegen verwacht geen plotselinge groei van de transplantaties. "Als het groeit zal het heel geleidelijk zijn. En het moet allemaal nog blijken of het wel groeit." Zijn bedrijf heeft negen gespecialiseerde auto’s voor orgaantransplantatieactiviteiten.

Daaronder zijn twee verlengde ambulances waar een team van vijf man mee naar de donor kan reizen. "Het voordeel is: als we meer capaciteit nodig hebben dan bouwen we die auto’s zelf." Medical transport Nijmegen rijdt met onder meer met een omgebouwde Mercedes Sprinter, Volkswagens en een Volvo.

AMC

Het AMC ziekenhuis in Amsterdam zegt al een tijdje bezig te zijn met groeimogelijkheden voor de transplantaties. Het AMC doet nu jaarlijks 130 tot 150 niertransplantaties. "We bekijken of we een hogere capaciteit aankunnen", zegt transplantatiecoördinator Fred Ultee. "Maar het wordt verder afwachten hoe de donorwet in de praktijk uitpakt."

Minister Bruins van Volksgezondheid  heeft 60 miljoen euro uitgetrokken voor de voorlichting.  Dat geld gaat naar een campagne van 20 miljoen euro, naar ICT, naar het helpen van gemeenten met het opzetten van een actief registratiesysteem en naar het brieven sturen (en eventueel een herinnering) naar alle nieuwe potentiële donors. Het ministerie heeft meteen een nieuwe website online gezet die uitleg geeft over de nieuwe wet Actieve Donorregistratie. Die wordt via sociale media ook meteen gepromoot.   

Topnieuws