Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

19 april 2018 17:00

'Honderdduizenden mensen zieker door overstap naar ander merk medicijn'

Naar schatting een miljoen patiënten moeten jaarlijks één of meer keren, zonder medische reden, op een ander merk medicijn overstappen. Dat blijkt uit onderzoek van veertien patiëntenorganisaties onder 2000 patiënten. Dat overstappen gaat niet altijd zonder problemen.

Zo geeft ruim een derde van de patiënten aan zich zieker of ongezonder te voelen na wisseling van merk. Bijna vier op de tien hebben het gevoel de ziekte minder onder controle te hebben. 

"Al jaren ondervinden patiënten ellende van het wisselen van medicijnen”, zegt Michael Rutgers, directeur van het Longfonds, één van de patiëntenverenigingen die het onderzoek uitvoerden. "Het heeft een enorme impact op hun dagelijks leven als het medicijn waarvan ze afhankelijk zijn minder goed z'n werk doet." 

Waarom krijg je soms ineens een ander doosje mee bij de apotheek?

Daar zijn meer redenen voor. Soms zijn er tekorten van een bepaald medicijn door leveringsproblemen van fabrikanten of lage voorraden bij groothandels. Maar vaak heeft het een financiële reden. Als het patent op een bepaald medicijn vervalt, mogen ook andere farmaceuten hetzelfde middel gaan produceren.

Er komen dan vaak goedkopere, merkloze (generieke) versies van hetzelfde middel op de markt. Daarin zitten wel dezelfde werkzame stoffen, maar de hulpstoffen kunnen anders zijn. Daar kunnen patiënten soms anders op reageren.

Zorgverzekeraars of apothekers bepalen welke variant je krijgt, tenzij een arts op het recept zet dat het medische noodzaak is om een specifiek merk voor te schrijven.

Dit systeem is in 2008 bedacht om de kosten van de zorg beheersbaar te houden. Deze manier van medicijnen verstrekken levert jaarlijks een besparing op van naar schatting 500 miljoen euro. Sinds 2008 is er dus 5 miljard bespaard op medicijnkosten. Zonder die besparing zou onze zorgverzekering jaarlijks 30 tot 50 euro duurder zijn.

Ziek melden

Migrainepatiënt Danielle Bouwmeester (40) slikte al tien jaar hetzelfde medicijn, toen ze ineens op een ander merk moest overstappen. "Ik heb eens in de twee tot drie weken een migraineaanval die een paar dagen duurt. Ik gebruikte daarvoor een medicijn dat eigenlijk heel goed werkte. Ik kon dan tijdens zo’n aanval nog redelijk functioneren. Toen het patent eraf ging, moest ik ineens overstappen naar een ander middel, dat lang niet zo goed werkte. Toen moest ik me echt regelmatig ziek melden, omdat het gewoon niet ging."

Danielle kreeg uiteindelijk van haar zorgverzekeraar te horen dat ze wel haar oude medicijn kon krijgen, maar dan had ze een verklaring van medische noodzaak nodig. Dat bleek niet zo makkelijk. Pas na veel gesteggel en nieuwe onderzoeken bij de neuroloog kreeg ze die verklaring.

Als patiënten die verklaring uiteindelijk krijgen, wordt die vaak niet serieus genomen, zegt Michael Rutgers (Longfonds). "De helft van de patiënten geeft in ons onderzoek aan dat de verklaring van de arts niet gerespecteerd wordt door de apotheek. Terwijl een arts vaak precies weet wat wel en niet werkt voor een patiënt. Wij vinden dus dat zo’n verklaring altijd gehonoreerd moet worden, maar dat gebeurt dus niet."

Danielle moest verplicht een ander medicijn: 'Ik ben alleen maar vaker ziek

Danielle Bouwmeester vocht vier jaar om haar oude medicijnen terug te krijgen.

Ook hartpatiënt Michella Ligterink (30), die medicijnen gebruikt om de stollingswaarde van haar bloed onder controle te houden, merkte dat. "Ik dacht dat duidelijk in het systeem stond dat ik alleen bepaalde merken mag gebruiken, maar ik kreeg toch weer een ander doosje mee bij de apotheek. Het heeft veel moeite gekost om de juiste verklaring voor medische noodzaak in mijn dossier bij de apotheek te krijgen." 

Terwijl ze daarvoor, toen ze ook ineens een ander doosje meekreeg, meemaakte dat haar stollingswaarde ging schommelen. "Mijn waarde was altijd stabiel, maar ging ineens schommelen. Als mijn stollingswaarde te laag is, kan ik trombose of bloedstolsels krijgen. Als de waarde te hoog is, kan ik ernstige bloedingen krijgen." Het is voor Michella dus erg belangrijk dat het medicijn goed werkt. 

Bindende afspraken

De veertien patiëntorganisaties willen dat er een lijst komt van medicijnen waarbij niet mag worden gewisseld. Dat gaat dan om medicijnen waarvan bekend is dat overstappen vaak tot problemen leidt. Als wisselen wel kan, dan moet dat maximaal eens per jaar kunnen en bij niet meer dan één medicijn tegelijk. Rutgers: "Wij willen met het ministerie van Volksgezondheid en Welzijn en alle betrokken partijen om tafel om hierover bindende afspraken te maken. Het onnodig steeds moeten wisselen van medicijnen moet echt stoppen."

Het ministerie zegt dat de patiëntenorganisaties welkom zijn om hun bevindingen en aanbevelingen te bespreken en om samen te kijken wat er beter kan. Ook geeft het ministerie aan dat al gewerkt wordt aan een handleiding met daarin ziekten en geneesmiddelen waarbij wisselen van geneesmiddelen juist wel of niet wordt aangeraden.

Zorgverzekeraars Nederland laat in een reactie weten dat zorgverzekeraars de laatste jaren steeds vaker kiezen voor meerjarencontracten, waardoor patiënten minder vaak hoeven te wisselen. Verder benadrukken ze dat ze niet zomaar een middel kiezen. "Zorgverzekeraars willen dat de zorg voor iedereen toegankelijk en betaalbaar blijft. Van een aantal geneesmiddelen vergoeden zij daarom alleen de goedkopere variant. Al deze geneesmiddelen zijn onafhankelijk goedgekeurd op kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid." 

Topnieuws