Gezondheid

Behandeling diabetes moet veranderen: 'Operatie effectiever dan medicijnen'

06 juni 2016 16:05 Aangepast: 06 juni 2016 16:48
Beeld © ANP

Een maagoperatie is in veel gevallen effectiever dan medicatie bij het behandelen van de meest voorkomende vorm van suikerziekte, diabetes type-2. Het zou daarom de standaard moeten zijn, vindt onder anderen obesitasspecialist Maurits de Brauw: "Het is in 75 tot 80 procent van de gevallen een effectieve oplossing."

Bij diabetespatiënten met obesitas zou een operatie op korte en middellange termijn effectiever zijn dan medicijnen of leefstijlaanpassingen. Tientallen vooraanstaande wetenschappers pleiten er daarom voor dat dit de standaardbehandeling wordt bij patiënten met deze vorm van suikerziekte.

Maurits de Brauw, obesitas-chirurg in het Slotervaartziekenhuis, zou dat ook graag zien. Een gastric bypass (maagverkleining door een maagomleiding) blijkt veel meer positieve effecten te hebben dan artsen tot voor kort beseften. "We bereiken daarmee niet alleen gewichtsvermindering, maar veranderen ook de hormoonhuishouding van het lichaam. Daardoor is het effect al merkbaar voordat je afvalt en verdwijnt diabetes vaak binnen enkele dagen na een operatie. Op de lange termijn pakt het ook hoge bloeddruk en hoog cholesterol aan. Het heeft een heel scala aan positieve effecten. Daar wordt steeds meer over duidelijk." 

Alleen bij BMI boven de 35

Diabetes type 2 is de meest voorkomende vorm van diabetes, maar in Nederland wordt zo'n operatie relatief weinig uitgevoerd. Van de 800.000 diabetespatiënten gaan er 2000 per jaar onder het mes. In ons land komen alleen diabetespatiënten met een BMI boven de 35 in aanmerking voor zo'n operatie. "Voor effectiviteit bij BMI tussen 30 en 35 zou volgens Zorginstituut Nederland onvoldoende bewijs zijn gevonden, maar het draait niet zozeer om gewicht. Het gemiddelde BMI bij dit type diabetes is 32. Zij zouden ook gebaat zijn bij zo'n operatie. Maar bij hen wordt zo'n operatie niet vergoed en in Nederland wordt hij niet uitgevoerd. Dan moet je dus naar het buitenland en zelf opdraaien voor de kosten. De richtlijn zou verruimd moeten worden."

Dat de operatie zo weinig wordt uitgevoerd, komt volgens De Brauw mede doordat patiënten er niet bekend mee zijn. "Artsen en internisten zouden beter geïnformeerd moeten zijn en patiënten beter moeten voorlichten. Er is te weinig aandacht voor en het ontbreekt aan kennis." Ook speelt mee dat diabetes pas op lange termijn ernstige klachten geeft. "Diabetes is een sluipmoordenaar, je wordt pas na jaren geconfronteerd met de complicaties. Als je het gevaar niet voelt, kies je minder snel voor een operatie, die voor je gevoel direct 'gevaar' oplevert. Hoewel het een veilige operatie is."

Negatieve spiraal

Medicijnen werken lang niet bij iedereen. "Een eindeloze behandeling met medicijnen is niet zo effectief als een operatie zou kunnen zijn. Insuline werkt averechts, omdat je daar ook nog zwaarder van wordt. Zo kom je in een negatieve spiraal terecht waar je niet meer uitkomt. Ook de hoge bloeddruk wordt vaak onvoldoende behandeld. De behandeling met medicijnen schiet vaak tekort." 

Maar ook dat merk je pas op de lange termijn, en dan is het vaak te laat voor een operatie. Want er is ook haast bij, zegt De Brauw. "Hoe langer je wacht met de operatie, hoe minder kans je hebt om te genezen. Alles wat in een vroeg stadium nog te corrigeren is, krijg je dan niet meer weg, zoals nierfalen. Die haastfactor wordt in Nederland überhaupt vergeten. Als je langer dan 10 jaar diabetes hebt, is de alvleesklier die insuline aanmaakt vaak blijvend uitgeput." 

Binnen enkele dagen klachtenvrij

Na een operatie zijn veel patiënten binnen enkele dagen van hun klachten af, in elk geval voor een paar jaar. "We spreken niet van genezing, maar van remissie. Dat betekent dat de waarden weer normaal zijn, zonder medicijnen. Hoelang en bij wie kunnen we slecht voorspellen, maar het is in 75 tot 80 procent van de gevallen een effectieve directe oplossing. 

Toch ziet De Brauw de richtlijn op korte termijn niet veranderen in Nederland. "Het duurt vaak jaren voordat zo'n besluit wordt herzien, en voor zover ik weet is er nog geen enkele actie ondernomen om er opnieuw naar te kijken. Nederland is extreem conservatief wat dit betreft. Ik vind dat kwalijk."

Meer op rtlnieuws.nl: 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`