Gezondheid

Drie keer zoveel mensen met groot risico op hart- en vaatziekten dan gedacht

29 juni 2016 15:06 Aangepast: 29 juni 2016 15:49
Een huisarts meet de bloeddruk van een patiënt. Beeld © ANP

Er zijn aanzienlijk meer mensen die een verhoogd risico lopen op hart- en vaatziekten dan werd aangenomen. Vooral voor relatief jonge vrouwen wordt het risico onderschat. "Nog afgezien van hoe naar zo'n ziekte is, kan het uiteindelijk tot de dood leiden", zegt onderzoeker Harald Jørstad.

Nederlandse artsen behandelen iemand als hij of zij een hoog risico heeft binnen tien jaar te overlijden aan een hart- of vaatziekte. "Maar je hoeft niet op korte termijn te overlijden om ziek te zijn", zegt Jørstad die morgen op het onderwerp promoveert aan het AMC en de Universiteit van Amsterdam.

Artsen gebruiken oude richtlijnen

De medisch specialist legt uit: "Die richtlijnen zijn oud. Vroeger ging je sneller dood aan hart- en vaatziekten. Tegenwoordig is door de betere zorg bijvoorbeeld een hartinfarct minder snel dodelijk. Toch wil je ook die mensen preventief behandelen." En zij missen nu te vaak de boot, zegt Jørstad. 

"Er zijn aanzienlijk meer mensen die een hart- of vaatziekte krijgen waaraan ze niet overlijden dan mensen die daar wel aan doodgaan. Hier wordt momenteel weinig rekening mee gehouden. Als je die niet op tijd behandelt, onderschat je dus het risico dat zij lopen om ziek te worden."

Niet dood, wel been kwijt

Vooral vrouwen tussen 40 en 50 jaar lopen opvallend veel risico. "In die specifieke leeftijdsgroep overlijdt bijna niemand aan hart- en vaatziekten, waardoor ze nu niet altijd preventief worden behandeld. Maar als een 40-jarige vrouw een te hoog cholesterol heeft, kan dat over twintig jaar wel degelijk tot ernstige problemen leiden." 

Als iemand niet preventief wordt behandeld en een hart- of vaatziekte krijgt, is dat zeer ernstig, zegt Jørstad, ongeacht of de patiënt eraan overlijdt. "Een beroerte krijgen of het kwijtraken van een been is net zo belangrijk als de wat abstractere kans om te overlijden."

Hoger risico op overlijden

Bovendien is het risico veel groter dat een hartpatiënt ook een tweede of derde infarct krijgt. En daarmee wordt uiteindelijk ook het risico op de dood wel degelijk groter. "Absoluut. Elke hart- en vaatziekte zorgt op termijn voor een hoger risico op overlijden."

Jørstad wil daarom dat artsen meer kijken naar het risico dat een patiënt een niet-dodelijke hart- of vaatziekte krijgt, zoals een milde beroerte of etalagebenen. Dan neemt het aantal patiënten dat in de risicogroep valt met 229 procent toe. Een hoog cholesterol, hoge bloeddruk en ongezond leven kunnen indicaties zijn.

Gezonder leven

"Er moet nog meer aandacht komen voor het voorkomen van hart- en vaatziekten. Het aanpassen van de leefstijl is daarin echt het belangrijkst." Nou weten Jørstad en zijn collega's ook dat mensen juist hun leefstijl niet graag opgeven.

"Mensen leven al 50 jaar op een bepaalde manier, dat is heel moeilijk om te veranderen. Uit ons onderzoek blijkt dat het helpt om deze mensen naar een verpleegkundig spreekuur te sturen. Zij communiceren anders dan artsen en zien patiënten ook vaker dan bijvoorbeeld een cardioloog."

Nieuwe richtlijnen dankzij onderzoek

"Wat we vooral zien, is dat een verpleegkundige heel goed is om de patiënt te helpen bij het laag houden van zijn bloeddruk en cholesterol en het slikken van zijn medicijnen. Als patiënten vier keer in een half jaar naar zo'n spreekuur gaan, gaat het risico op ernstigere klachten met 20 procent omlaag."

Op basis van Jørstads onderzoek is in mei de Europese richtlijn voor het behandelen van patiënten met een hartinfarct aangepast. "Zij doen nu de sterke aanbeveling om patiënten zo'n spreekuur aan te bieden. Ik verwacht dat er in Nederland, maar ook de rest van Europa meer wordt gedaan om die spreekuren uit te bouwen. Dat is een zinvolle toevoeging op bestaande zorg."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`