Gezondheid

In vier uur stoppen met roken? Waarschijnlijk heb je meer aan een andere methode

06 maart 2018 22:03 Aangepast: 19 maart 2018 14:30
Archieffoto. Stoppen met roken. Beeld © Getty

De cursussen van 'anti-rookgoeroe' Hugo Hairwassers zijn razendpopulair, maar bewijs dat het ook daadwerkelijk helpt, is er niet. Sterker nog: hij heeft gelogen over het slagingspercentage van 81 procent, en dat is niet zijn enige leugen.

​Marieke Helmus, verslavingsarts bij Jellinek, betreurt de handelswijze van Hugo Hairwassers. In zijn 4 uur durende cursus 'Ik stop ermee' vertelt hij welke schadelijke en verslavende stoffen er in sigaretten zitten en hoe de tabaksindustrie werkt. "Dat is op zich prima", zegt Helmus, "en het is ook best een goed idee om een avondje op een prettige manier kennis te verzamelen. Maar dat hij hiervoor claims gebruikt die niet kloppen, is heel jammer."

Door zijn leugens ga je aan de inhoud van de hele cursus twijfelen, zegt Helmus, die ook woordvoerder is voor de Vereniging voor Verslavingsgeneeskunde Nederland. "Daarnaast kunnen mensen die na de cursus niet zijn gestopt, in een dip raken", legt ze uit. "Ze hebben het gevoel dat ze falen, omdat het hoge stoppercentage erop wijst dat ze een van de weinigen zijn die niet slagen."

Flutwerk

Volgens Hugo Hairwassers zou het hoge stoppercentage van zijn cursus 'Ik stop ermee' afkomstig zijn uit een onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), maar dat blijkt niet te kloppen. Een van de studenten die het onderzoek zou hebben uitgevoerd, is Floortje Verheul. Aan Nieuwsuur vertelde zij dat ze helemaal nooit een de RUG heeft gestudeerd.

Hairwassers bevestigt aan RTL Nieuws dat het onderzoek inderdaad onjuist was. "Een collega, die niet in de media wil, heeft dit onderzoek uitgevoerd. Achteraf blijkt dit flutwerk te zijn geweest. Het is niet afkomstig van de RUG, maar hij heeft het even snel met wat studentjes van studentenvereniging Vindicat in elkaar geflanst. We vinden het superjammer dat dit is gebeurd en schamen ons kapot. De collega is inmiddels ontslagen."

1 op de 4 zware rokers sterft voor zijn 65ste:

Neuropsycholoog Maartje Luijten legt uit hoe zo'n verslaving in je hersenen werkt.

Hardnekkige verslaving

Naast leugens over het stoppercentage, vermeldde Hairwassers onterecht op zijn site dat hij is opgenomen in het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken. In dit register staan cursussen die worden gegeven door professionele zorgverleners en aan de opgestelde kwaliteitseisen voldoen. "Hairwasser ontkent de richtlijnen voor tabaksverslavingsbehandeling", zegt verslavingsarts Helmus. "Die richtlijn raadt gedragstherapie aan en ondersteuning in de vorm van medicatie. Hairwassers raadt medicatie af en biedt geen behandeling of nazorg."

De 51-jarige Marlies uit Amsterdam volgde 2 jaar geleden de cursus van Hugo Hairwassers. Een dag later stak ze alweer een sigaret op, vertelt ze. "Roken is een hardnekkige verslaving. Dan is zo'n bijeenkomst van vier uurtjes voor 100 euro natuurlijk leuk, maar daarmee wordt de kern van het probleem niet aangepakt."

Tabaksindustrie

Wat Hairwassers heel goed doet, is laten zien hoe een sigaret werkt, vertelt de ervaringsdeskundige. "Stap voor stap legt hij uit wat er allemaal inzit qua verslavende middelen. Als je die verhalen hoort, denk je: waar ben ik in godsnaam mee bezig? Ik word er zó ontzettend ingeluisd door de tabaksindustrie."

Maar om dan vervolgens te kunnen stoppen, daarvoor is veel meer nodig, denkt Marlies. "Iedereen weet natuurlijk dat het ongezond is. Maar als die kennis genoeg zou zijn om te stoppen, dan was het wel erg makkelijk. Tijdens de cursus is er een rookpauze waarin je twee sigaretten mag roken. Daarna doof je met zijn allen de sigaret en moet je gestopt zijn. Maar we zijn geen robots. Je moet de kern van het probleem aanpakken."

Eerste stap

Marlies rookt al vanaf haar 16de en stopte tussentijds twee keer: een keer een periode van 3,5 jaar en een keer een periode van een jaar. "Ik kan me voorstellen dat deze cursus werkt voor mensen die af en toe voor de gezelligheid roken. Maar voor mensen bij wie de verslaving zo diep zit, werkt dit niet. Dan heb je te maken met ontwenningsverschijnselen en daar is nazorg voor nodig. Je mag hem achteraf wel bellen, maar actieve nazorg levert hij niet."

Een cursus als die van Hairwassers kan gezien worden als eerste motiverende stap in het stoppen met roken, zegt Helmus. "Maar als zo'n cursus niet op een goede manier wordt gegeven, kan het juist ook afschrikken. Belangrijk is dat alle rokers weten dat behandeling van stoppen met roken vaak een proces is. Sommige mensen kunnen er met vier gesprekken volledig van afkomen, bij anderen duurt het langer. Tabaksverslaving is voor veel mensen een ernstige ziekte."

Volgens Hairwassers krijgen rokers die na de cursus niet gestopt zijn, hun geld terug. "Wij hebben niet bewust mensen opgelicht. Als iemand zich toch misleid voelt, betreuren wij dat."

Stoppen met roken: hoe pak je dat aan?

1. Stopadvies

"Stoppen met roken begint vaak met een stopadvies", vertelt verslavingsarts Marieke Helmus. "Je hebt klachten waarmee je naar de huisarts gaat en de dokter vraagt of je die klachten weleens in verband hebt gebracht met roken. Je krijgt het advies te stoppen. Voor sommige mensen is dit al genoeg om de sigaretten links laten liggen, maar veel mensen krijgen daarnaast begeleiding van de huisarts zelf of van een stoppen-met-rokencoach."

2. Cognitieve gedragstherapie

Tijdens de gesprekken met een huisarts of coach wordt vervolgens gebruik gemaakt van cognitieve gedragstherapie, legt Helmus uit. "In die gesprekken ga je na wat de risicosituaties zijn: wanneer steek je een sigaret op? Wat is de plek waar je normaal gesproken rookt? Wat zijn je gedachten en gevoelens daarbij? Met welke mensen rook je?" In een behandeling breng je die drempels om te stoppen in kaart en daarvoor bedenk je vervangend gedrag."

3. Nicotine afbouwen

Daarnaast is het bij rokers die het lastig vinden om te stappen gebruikelijk om naast therapie ook aanvullende medicatie te gebruiken, zegt Helmus. "De eerste keus is om gebruik te maken van nicotinevervangers, bijvoorbeeld in de vorm van pleisters en zuigtabletten. Hierbij bouw je de nicotine stapsgewijs af . Als iemand 20 sigaretten per dag rookt, gebruik je nicotinepleisters met 21 mg nicotine. Dit staat gelijk aan dat aantal sigaretten en hierdoor heeft de stopper zo min mogelijk last van ontwenningsverschijnselen. De stopper kan zich daardoor volledig richten op het veranderen van zijn gedrag. Langzaamaan wordt de nicotine afgebouwd."

4. Beloning

Sommige rokers houden tot een jaar nadat ze zijn gestopt het verlangen naar sigaretten, zegt Helmus. "Beloon jezelf daarom tussentijds voor het niet-roken. Bijhouden hoeveel geld je bespaart of hoeveel sigaretten je niet hebt gerookt, met bijvoorbeeld een app, werkt voor veel mensen ook. Vraag ook steun aan je omgeving of huisarts. Wat een voordeel is aan de cursus van Hairwasser is dat je met een grote groep mensen een positieve boost krijgt: we gaan dit doen!"

"Belangrijk is dat rokers weten dat stoppen met roken een proces is", zegt Helmus. "Sommigen kunnen er met vier gesprekken van afkomen. Anderen hebben hulp vanuit de verslavingszorg nodig." Op de site van Kwaliteitsregister Stoppen met Roken en Ik Stop Nu staan alle kwalitatief goede anti-rookcursussen vermeld.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`