Gezondheid

Weinig geld voor onderzoek naar onze alledaagse kwaaltjes

12 oktober 2016 12:42 Aangepast: 13 oktober 2016 08:34
Beeld © ANP

Hoofdpijn, buikpijn, een verstuikte enkel, die irritante pijn in je onderrug: iedereen heeft er weleens last van. Dus is de vraag: waarom zetten ze geen vaart achter het onderzoek om deze alledaagse ongemakken voor altijd uit te bannen?

Jaarlijks wordt alleen al in Nederland door het rijk 600 miljoen euro verdeeld onder academische ziekenhuizen voor wetenschappelijk onderzoek naar ziektes. Dat is de helft van het totale budget. Het Nederlands onderzoek behoort volgens de Gezondheidsraad tot de wereldtop.

Uit vandaag verschenen onderzoek van de raad blijkt dat maar een klein deel van het geld besteed wordt aan onze alledaagse kwaaltjes. Dat terwijl het overgrote deel van de medische klachten bij mensen veroorzaakt wordt door veelvoorkomende ziektes, en de maatschappelijke gevolgen daarvan vaak een stuk groter zijn.

Vergrijzing

De conclusie van het onderzoek van de raad is dat er te veel geld wordt besteed aan specialistisch (fundamenteel) onderzoek, en minder aan (toegepast) onderzoek naar veelvoorkomende ziektes, het langer gezond houden van de bevolking en het omgaan met beperkingen. 

De Gezondheidsraad waarschuwt: ''In 2030 is een kwart van de bevolking ouder dan 65 en hebben naar verwachting ongeveer zeven miljoen mensen een chronische ziekte. De vergrijzing en de toegenomen aandacht voor zelfredzaamheid en participatie vragen om meer aandacht voor zorg en preventie." Maar in het onderzoek dat in de universiteitsziekenhuizen wordt gedaan, zie je dat maar 'mondjesmaat' terug, zegt de raad.

Perverse prikkel

Een mogelijke verklaring voor de scheve verhoudingen ligt in de onderzoekswereld zelf. Wetenschappers die veel publiceren in toonaangevende bladen en geciteerd worden door hun collega's maken een grotere kans op toekenning van geld. Vakgebieden zoals huisartsen- en ouderengeneeskunde worden ondergewaardeerd.

Pim van Gool, de voorzitter van de Gezondheidsraad, noemt dat een 'perverse prikkel'. ''Er zou meer moeten worden gekeken naar de maatschappelijke aspecten in plaats van de medische techniek. Dat laatste is vooral interessant voor de onderzoekers zelf, maar minder voor de maatschappij.''

Van Gool: ''Je kunt bij dementie eindeloos vlekjes gaan tellen op hersenscans, zeker belangrijk, maar even urgent is dat er onderzoeken gedaan wordt naar hoe we het best kunnen omgaan met een toenemend aantal verwarde ouderen in verzorgingstehuizen.''

Verschil van mening

De acht Nederlandse Universitaire Medische Centra (UMC's) die verenigd zijn in de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) zijn het niet met de conclusie van de raad eens. Zij vinden dat 'Fundamenteel onderzoek van cruciaal belang is voor innovatie en verbetering van de zorg in de toekomst.' 

De NFU vindt een te zware focus op het kortetermijndenken van het toegepast onderzoek onverstandig. Veel van wat nu mogelijk is in de zorg is te danken aan het fundamentele onderzoek van enkele decennia geleden, beweren zij.

`