Gezondheid

DNA testen op aanleg voor kanker: 'Als blijkt dat het in mijn genen zit, wil ik geen kinderen'

04 december 2017 17:20 Aangepast: 05 december 2017 21:52
Lynn met haar vriend.

Wat doe je als blijkt dat je mogelijk een foutje in je DNA hebt waardoor je veel meer kans hebt op borst- of eierstokkanker? Bij Lynns moeder en haar tantes werd die afwijking ontdekt, en dus laat Lynn nu onderzoeken of ze het zelf ook heeft. "Er is vijftig procent kans."

Vorige week heeft een Britse vrouw een schadevergoeding van tien miljoen euro gekregen omdat ze bevallen was van een zoontje met de ernstige, erfelijke ziekte hemofilie. Ze kreeg de schadevergoeding omdat de artsen haar eerder verteld hadden dat ze, ondanks dat de ziekte vaak voorkwam in haar familie, het niet door kon geven aan haar kind. 

Toen bleek dat haar pasgeboren zoontje tóch hemofilie had, gingen alle alarmbellen rinkelen. Het bleek dat de artsen een fout hadden gemaakt bij het onderzoeken van haar genen.

Heftig en herkenbaar

"Wat heftig", schreef Lynn (23) uit Eindhoven onder het bericht op onze Facebookpagina. Ze kon zich goed in de moeder verplaatsen, omdat ze haar eigen DNA binnenkort ook laat onderzoeken op een erfelijke afwijking waardoor ze meer kans zou hebben op borstkanker en eierstokkanker.

Kanker bij moeder en tantes

Kanker zit bij Lynn (23) uit Eindhoven in de familie. "Vorig jaar werd bij mijn moeder borstkanker geconstateerd, en één van mijn tantes heeft leukemie gehad", vertelt ze aan RTL Nieuws. "Toen onlangs mijn andere tante ook borstkanker kreeg, besloten ze hun DNA te laten testen om te kijken of het erfelijk was."

Uit het onderzoek bleek dat Lynns moeder en haar tantes een afwijking in hun DNA hebben, waardoor ze veel meer kans hadden op de borst- of eierstokkanker. Die afwijking is erfelijk en daarom wil Lynn zo snel mogelijk weten of ze zelf ook erfelijk belast is. "Ik ben meteen naar de huisarts gegaan en heb inmiddels een verwijzing om een test te laten doen. Het wordt een spannende tijd." (Tekst gaat verder onder het kader). 

Erfelijke aanleg voor borst- of eierstokkanker. Hoe zit dat?

  • Ongeveer 5 tot 10 procent van de gevallen van borstkanker en eierstokkanker wordt veroorzaakt door een erfelijke aanleg. Er is dan sprake van een foutje in het BRCA1 of BRCA2-gen, geërfd van één van de ouders.
  • Een vrouw met een BRCA 1-genmutatie heeft een risico van 60 tot 80 procent om in haar leven borstkanker te ontwikkelen en 35 tot 45 procent risico op eierstokkanker.
  • Een vrouw met een BRCA 2-genmutatie heeft een risico van 60 tot 80 procent op borstkanker en 10 tot 20 procent op eierstokkanker.
  • Vrouwen met een erfelijke aanleg voor borst- en eierstokkanker kunnen ervoor kiezen zich regelmatig te laten controleren op borstkanker.
  • Controleren op eierstokkanker heeft geen zin, omdat dit er niet voor zorgt dat het vroeg ontdekt wordt. 
  • Vrouwen met een BRCA-mutatie kunnen er ook voor kiezen om hun borsten en eierstokken uit voorzorg weg te laten halen. Het risico op borst- en eierstokkanker wordt dan minder dan 3%.

Zowel vrouwen als mannen die aan bepaalde voorwaarden voldoen, kunnen zich laten testen op afwijkingen in het BRCA1 of BRCA2-gen. Op de site van Borstkankervereniging Nederland zie je welke voorwaarden dat zijn. 

Bron: BRCA.nl

Borsten amputeren

Het DNA-onderzoek kan een paar weken in beslag nemen. Als mocht blijken dat Lynn de afwijking in haar DNA heeft, zal dat haar leven veranderen. "Je kunt er dan voor kiezen om je borsten te laten laten amputeren en eierstokken preventief te laten verwijderen. Ik wacht het gesprek natuurlijk af, maar wil dat waarschijnlijk wel doen. Mijn moeder en tantes hebben dat ook gedaan. Met hen gaat het inmiddels weer beter gelukkig."

Hoewel dat heftige ingrepen zijn, wil Lynn er alles aan doen om te voorkomen dat ze ooit chemotherapie zou moeten ondergaan. "Dat wil ik mezelf, maar ook mijn omgeving besparen. Ik heb gezien hoe zwaar het voor mijn vader was toen mijn moeder chemo kreeg. Dat wil ik mijn vriend niet aandoen."

Miniatuurvoorbeeld

Geen kinderen

Ook over het moederschap is Lynn duidelijk. "Ik heb er even over getwijfeld, maar als blijkt dat de kanker in mijn genen zit, wil ik geen kinderen. Er is dan een te grote kans dat ik het aan hen door zal geven, en dat wil ik niet."

Lynns vriend steunt haar in die keuze: "Hij vind het ook spannend, maar staat achter mij als we dit zouden moeten besluiten. Ik denk dat het vooral belangrijk is dat we er goed over kunnen praten. Mijn moeder (op de foto rechts, red.) heeft er meer moeite mee, zij wil heel graag kleinkinderen."

Embryo's onderzoeken

Het is voor vrouwen met een erfelijke aanleg voor kanker niet onmogelijk om een kind op de wereld te zetten dat zelf niet erfelijk belast is. Door middel van Preïmplantatie Genetische Diagnostiek (PGD) worden embryo’s onderzocht op afwijkingen en alleen de eitjes zonder de mutatie worden teruggeplaatst.

Ook zijn Amerikaanse wetenschappers er onlangs in geslaagd om een embryo te maken, waar een erfelijke ziekte is uitgehaald. De ziekte is letterlijk uit het DNA geknipt.

Ondanks deze nieuwe technieken blijft Lynn bij haar keuze. "Ik vind het heel mooi dat zoiets kan", zegt Lynn. "Maar het is niets voor mij. Het voelt te onnatuurlijk, dus ik zou er zelf niet voor kiezen."

Meer op rtlnieuws.nl:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`