Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

05 september 2017 11:38, in:

Weer naar school

Veel scholieren hebben last van schoolstress: 'Ik leerde 's nachts door'

Huiswerk maken, opletten tijdens de les, sporten, je vrienden zien en ook nog je social media-profielen up to date houden. Nu het schooljaar weer is begonnen ervaren veel middelbare scholieren stress, en dat is niet gek. "Ik leerde 's nachts voor mijn toetsen, maar was nog niet tevreden met mijn cijferlijst."

Tieners vinden dat ze te hard moeten werken en ervaren een veel te hoge werkdruk, was de belangrijkste conclusie van een rapport van de Kinderombudsvrouw. Maar liefst 60 procent van de jongeren heeft iedere week stress over school, bleek in 2014 uit een ander onderzoek. "Ik heb de indruk dat die stress de laatste jaren alleen maar toeneemt", zegt psycholoog Jean-Pierre van de Ven.

Stress neemt toe

"Daar zijn meerdere oorzaken voor", ziet hij bij zijn werk bij MIND, en Korrelatie organisaties voor psychische hulp. "Het heeft te maken met de maatschappij, kinderen hebben tegenwoordig via hun telefoons en het internet toegang tot heel veel informatie."

Dat onderbouwt ook socioloog Henk Becker. "De prestatiedruk onder middelbare scholieren is hoog en groeit nog steeds", zegt hij. "Als je nu van de middelbare school naar een vervolgopleiding wil, kun je erop rekenen dat er om een cijferlijst gevraagd wordt. Hoe beter de opleiding, hoe groter de spanning tussen de aankomende studenten." Dat levert al op jonge leeftijd druk op.

Slecht voorbeeld

Het is niet alleen hun vervolgopleiding waar de jongeren zich druk om maken, het is hun hele toekomst, zegt Van de Ven. "Het is inmiddels tot iedereen doorgedrongen dat je opleidingsgraad bepalend is voor de toekomst. Hoe hoger je bent opgeleid, hoe meer je verdient." Kortom: als je nu keihard je best doet, heb je daar later veel aan, is de gedachte.

"Maar kinderen leren ook om te stressen", zegt Van de Ven. "Ze nemen de gewoonte over van hun ouders. Die hebben het vaak ook druk en lijken continu bezig te zijn. Kinderen denken dat dat de norm is, en doen dat na."

Weinig tijd

Ook de 17-jarige Danny (op de foto rechts), die deze week voor de tweede keer aan 4-havo begon, heeft las van stress. "Ik heb vaak les van 8 uur 's ochtends tot 4 of 5 uur 's middags. En als ik dan thuiskom, moet ik huiswerk maken en vaak ook nog werken."

Danny werkt vijf keer per week een paar uur in de Albert Heijn. "Ik werk daar omdat ik af en toe iets leuks wil doen met vrienden. Dat moet ik zien te combineren met school, maar het is allemaal best veel bij elkaar. Dat levert veel stress op. Soms moet ik na werk ook nog leren voor een toets, en dan ben ik tot 1 uur 's nachts bezig. De volgende ochtend moet ik dan weer om 7 uur opstaan."

Schoolprestaties

De stress heeft veel invloed op zijn schoolprestaties. "Ik heb er al vaak een black-out door gehad tijdens de toets, dan weet ik de goede antwoorden niet meer. Dan baal ik echt verschrikkelijk. Ik leer zo goed voor die toetsen, maar toch haal ik slechte cijfers. Daardoor ga ik nog meer stressen, en dat is een soort neerwaartse spiraal. Het wordt niet meer beter."

Danny is niet de enige in zijn klas die last heeft van de druk. Bij zijn klasgenoten ziet hij het ook terug. "Ik weet nog niet wat de school gaat doen om daar wat aan te veranderen", zegt Danny. Hij zou het wel fijn vinden om op school te leren hoe hij met afleiding om moet gaan. "Ik word heel veel afgeleid door sociale media, en daarom is het moeilijk om me te concentreren op mijn huiswerk. Daar heeft eigenlijk iedereen wel last van, dus het zou best handig zijn als school les zou geven in concentreren."

Wat kunnen ouders doen?

"Ouders pushen misschien te veel", zegt Van de Ven. Zijn advies aan ouders is dan ook om dat minder te doen. "Controleer je kinderen wat minder. Leg uit dat het belangrijk is om huiswerk te maken, maar vraag ze niet iedere dag of ze dat gedaan hebben. Wees niet zo bang dat het allemaal misgaat met je kind als die lagere cijfers haalt."

Wat je dan wel moet doen? "Help je kinderen. Vraag of ze hun spreekbeurt willen oefenen, of je hun werkstuk kan doorlezen op spelfouten, of ze willen dat je iets uitlegt. Ondersteun ze dus. En laat je kinderen veel buitenspelen en hun vrienden zien, dat is goed voor ze. Geef zelf ook het goede voorbeeld door het wat rustiger aan te doen."

Becker geeft ook nog een aantal tips: "Ouders kunnen hun kinderen aanmoedigen om regelmatig rustpauzes in te lassen, en ze kunnen hen leren om op tegenslagen te zijn voorbereid."

De 23-jarige Carolien had ook veel last van prestatiedruk. Toen ze naar de middelbare school ging, kreeg ze havo-advies. "Daar legde ik me niet bij neer, ik deed vanaf het begin keihard m'n best om goede cijfers te halen, zodat ik naar het vwo mocht. Ik dacht dat dat het hoogst haalbare was, dus dat moest ik van mezelf halen."

Op school moest ze zo haar best doen, dat ze geen tijd meer had voor hobby's en vrienden. "Ik miste verbinding met mensen. Daardoor wilde ik nog hogere cijfers halen, ik dacht dat mensen mij wel leuk zouden vinden als ik een goed rapport had. Ik hing mijn zelfbeeld op aan mijn cijfers."

Zessen en zevens

"Ik haalde zessen en zevens. Op zich prima cijfers, maar ik vond het heel erg, het was niet hoog genoeg." Haar ouders zagen ook wel dat ze veel aan het leren was, en zeiden dat ze dat niet mocht doen. "Maar ik deed het toch, soms ook 's nachts. Daardoor raakte ik alles kwijt. Ik had geen sociaal contact meer, deed geen leuke dingen meer. Daar werd ik heel somber van."

Carolien heeft uiteindelijk geleerd dat haar cijfers niet het allerbelangrijkste zijn. "Op het hbo raakte ik in een depressie, en daarom ben ik naar een psycholoog gegaan. Ik heb veel gesprekken met hem nodig gehad voordat het beter ging. Inmiddels ben ik afgestudeerd, ik heb communicatie en multimediadesign gedaan, en ik heb mijn oude hobby's opgepakt." Ook is ze vrijwilliger bij MIND. "Voordat ik werk ga zoeken, ga ik eerst een half jaar bij een klantenservice werken, zodat ik rustig kan uitvogelen wat ik wil."

Meer op rtlnieuws.nl: