Gezin

Opvallend onderzoek: schoolkinderen kunnen juist 's middags beter bij de les blijven

13 juni 2017 19:54 Aangepast: 14 juni 2017 03:40

Basisschoolkinderen kunnen later op de dag beter opletten in de klas dan 's ochtends vroeg, blijkt uit nieuw Brits onderzoek. Een interessante ontdekking, omdat op steeds meer Nederlandse scholen het zogeheten continurooster is ingevoerd en het zwaartepunt van de lessen juist in de ochtend ligt.

Duizenden kinderen van 9 tot 11 jaar verspreid over Groot-Brittannië deden mee aan het onderzoek, uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit van Oxford. Uit de gegevens blijkt dat de kinderen opvallend alerter, sneller en minder slaperig waren in de middag.

Meeste kinderen avondmens

Daarnaast zei maar liefst bijna 70 procent van de kinderen zich een avondmens te voelen. Dat betekent dat ze zich slaperiger voelen in de ochtend dan in de middag en meer energie hebben in de middag en de avond.

Het Britse onderzoek sluit aan bij eerder onderzoek onder tieners, zegt onderwijsadviseur Frederik Smit, die tot voor kort onderzoeker was aan de Radboud Universiteit. Als voorbeeld noemt hij een onderzoek op een scholengemeenschap in Hardenberg uit 2014. Toen zijn de slaapritmes en schoolresultaten van ruim 700 leerlingen onderzocht.

Proefwerken alleen nog 's middags

Een van de belangrijkste uitkomsten: alle leerlingen maakten proefwerken later op de dag een stuk beter. De schoolleiding besloot na het onderzoek de lestijden aan te passen. Bovenbouwleerlingen beginnen tegenwoordig om negen uur in plaats van tien over acht. Eerste- en tweedeklassers om half negen. Proefwerken vinden alleen nog 's middags plaats.

'Scholen, experimenteer eens'

"Je zou kunnen zeggen dat basisscholen ook kunnen gaan doen wat die school in Hardenberg heeft gedaan", zegt Frederik Smit. "Er wordt heel veel gekletst over welk rooster het best is voor kinderen, maar nu zijn er meerdere onderzoeken die elkaar ondersteunen en erop wijzen dat je het zwaartepunt van het rooster beter naar het eind van de ochtend kunt verplaatsen. Dat geldt dus niet alleen voor het voortgezet onderwijs, maar kennelijk ook voor hogere klassen van de basisschool. Daar zitten tenslotte ook tieners van 10, 11 of 12 jaar."

Dus is het advies van Smit: "Basisscholen, trek hier lering uit voor de hogere groepen. Probeer gewoon eens wat later te beginnen."

Rust en regelmaat?

Sanne Smeenk van adviesbureau Andereschooltijden.nl vindt de resultaten van het Britse onderzoek ook interessant, maar benadrukt dat er meerdere uitgangspunten zijn in onderwijsland. Bij het continurooster bijvoorbeeld, waar steeds meer scholen voor kiezen, is de achterliggende gedachte dat kinderen in het ritme blijven. Ze hebben een korte middagpauze en zijn vroeg vrij, om een uur of twee.

Smeenk: "Rust en regelmaat, zeg maar. Daar is trouwens nog geen wetenschappelijke onderbouwing voor, maar er zijn wel veel positieve ervaringen."

Of liever maximale alertheid?

In het Britse onderzoek werd juist gekeken naar maximale alertheid, het moment van de dag waarop kinderen het beste leren. Smeenk: "Dit is wel wetenschappelijk en dus beter onderbouwd dan de achterliggende gedachte van het continurooster."

Maar er kleeft volgens de expert wel een nadeel aan: het is lastig uit te voeren in de praktijk. "We hebben met het totaalplaatje te maken: de werktijden van ouders, de voorschoolse en naschoolse opvang, trainingstijden van sportclubs, dat soort dingen."

`