Gezin

'Moordzaak Anne Faber zal woede en protest verder aanwakkeren'

10 januari 2018 05:00 Aangepast: 10 januari 2018 05:00
De 25-jarige Anne Faber, die vorig jaar vermist raakte en na ongeveer twee weken dood werd teruggevonden. Beeld © Politie

Vandaag staat verdachte Michael P. voor het eerst voor de rechter voor de moord op Anne Faber. Wat maakt de zaak aan emoties los? "Dat hangt van de feiten af", zegt massapsycholoog Hans van de Sande. "Ik vermoed dat mensen vooral boos worden."

Heel Nederland leefde en treurde mee toen Anne Faber na een fietstocht in de regen werd vermist – en uiteindelijk gevonden. Bijna drie maanden later staat verdachte Michael P. voor het eerst in de rechtbank. Het wordt de eerste in een vermoedelijk flinke reeks zittingen.

'De media'

Wat doet dit met mensen in Nederland? Massapsycholoog Hans van de Sande zegt dat het afhangt hoeveel en op welke wijze 'de media' erover berichten. "Laten we eerlijk zijn: mensen die niet direct bij de zaak betrokken zijn, onthouden echt niet uit zichzelf wanneer de zitting begint", zegt de hoogleraar. "Dus doordat de media erover schrijven, gaan mensen er iets van vinden en denken. Zwijgen journalisten erover, dan weten we er ook niets van."

Van de Sande vermoedt dat er inderdaad veel zal worden geschreven en gezegd over de zittingen die komen. "Ik denk dat het een hype wordt. Omdat de media er zo bovenop duiken, maar ook omdat tijdens de verdwijning van de vrouw zoveel mensen betrokken waren."

De zoektocht naar Anne Faber

Anne Faber was bijna twee weken vermist. Dit gebeurde er vanaf het moment dat ze verdween.

Dat komt doordat we in een 'globaal dorp' wonen, stelt Van de Sande. "Vroeger hadden mensen alleen kennis van wat er om hen heen gebeurde. Een ruzie in hun dorp, een moord in hun buurt, dat soort dingen." Nu krijgen we het ook te weten als er een overstroming in India is, of een schietpartij in Amerika. "Onze wereld is geweldig uitgebreid. En daardoor stompen we voor veel nieuws af."

En dát maakt weer dat het nieuws rond Anne Faber – een heftige gebeurtenis in eigen land – juist heel dichtbij voelt voor veel Nederlanders. "We lezen erover, we praten erover, we voelen ons emotioneel betrokken." Daarom, zegt Van de Sande, zoeken mensen ook mee naar vermisten, en leggen we bloemen neer op plekken des onheils. 'Moderne Nederlandse folklore', noemt hij het. 

Angst en woede

De berichten over de rechtsgang rondom Michael P. zullen ons daarom ook treffen. "Maar het lijkt onwaarschijnlijk dat ze ons echt veel angst zullen inboezemen. Het gaat hier namelijk, in eerste instantie, niet om een strafbaar feit, maar om iemand die voor het strafbare feit wordt gestraft. In rationele zin moet dat minder bangheid veroorzaken dan het nieuws dat Anne Faber was gevonden."

Bovendien, zegt Van de Sande, is niet te meten wat 'de gemiddelde Nederlander' voelt. "Het is van zóveel factoren afhankelijk." Denk aan leeftijd, of je man of vrouw bent, of je angstig bent aangelegd of juist niet, waar je woont, wat je hebt meegemaakt. "Om goed antwoord te kunnen geven op de vraag 'wat doet zulk nieuws met Nederlanders?' moet je groot en grondig onderzoek doen." Ook een belangrijk detail: wat voor berichten lees je? "Als je op sensatie beluste verhalen leest, voel je je vermoedelijk angstiger of bozer dan wanneer je gewoon een feitelijk nieuwsbericht onder ogen krijgt."

Speldenprikjes 

Over feiten gesproken: ook die zijn bepalend. "Hoe heftiger het nieuws, hoe meer andere nieuwsberichten dat nieuws wegdrukt en hoe beter en langer het in ons brein blijft hangen." Van de Sande verwacht dat de eerste zitting 'sowieso' het Nederlandse nieuws domineert. "Na een paar dagen zwakt het af, tot er weer iets nieuws naar buiten komt."

Wel verwacht de massapsycholoog dat er woedende reacties zullen komen op dergelijke berichten. "De rechtsgang in Nederland bevalt sommige mensen niet. Door berichten over Michael P. zullen die woede en het protest verder aanwakkeren." Duidelijk is wel dat de zaak ons nog lang zal bezighouden. "Bij een rechtszaak komt de informatie heel traag en maar mondjesmaat los. Mensen krijgen iedere keer van die nare speldenprikjes, tot de dader is veroordeeld." 

Dit staat in rechtbankdocumenten over Michael P.:

Michael P. werd in 2010 opgepakt voor de verkrachting van twee meisjes. Dit staat in rechtbankdocumenten over hem uit die tijd.

Meer op rtlnieuws.nl: 

`