Gezin

Online opvoeding kan veel ellende voorkomen: 'Het is steeds iets meer loslaten'

14 december 2017 14:30 Aangepast: 14 december 2017 15:29
Archieffoto Beeld © Getty

Als een kind leert lopen, hou je als ouder eerst de hand vast. Zo moet je het ook doen met het gebruik van de smartphone en social media, zegt mediapedagoog Frederike Lems. "Als je je kind zomaar je oude smartphone geeft, ben je al snel te laat. Begin er heel bewust mee."

Miniatuurvoorbeeld

Frederike heeft zelf een dochter van 8 en herkent maar al te goed het schrikbeeld dat veel ouders hebben als het gaat om de smartphone en social media. En vanuit haar ervaring als mediapedagoog herkent ze ook de zorgen die docenten uiten in een onderzoek dat DUO vandaag publiceerde. Toch zijn problemen volgens haar te voorkomen als je er als ouder bewust mee omgaat.

Begin bewust

Wat je in elk geval niet moet doen volgens Lems, is zomaar je oude smartphone aan je kind geven zonder er afspraken over te maken. "Je kind leert zichzelf dan gedrag aan en dat is niet zo makkelijk terug te draaien. En dan baal je als ouder." Beter is het volgens Lems om heel bewust met je kind aan een smartphone en social media te beginnen.

"Geef je je oude telefoon aan je kind? Maak die dan helemaal leeg en bespreek wat je kind ermee gaat doen. Welke apps zet je erop? Welke profielen maak je aan? Een bijkomend voordeel van samen starten is dat je hoort wat je kind al weet. Beter aan het begin even doorbijten en aandacht aan besteden, dan er te laat mee zijn. Dat heeft zoveel meerwaarde. Je herhaalt eigenlijk de opvoeding, maar dan online."

Apparaat aan banden

92 procent van de docenten geeft in het onderzoek van DUO aan dat social media negatieve gevolgen heeft voor de schoolprestaties en de cijfers op het rapport. Ze worden te veel afgeleid, hebben slaaptekort en kunnen zich minder goed concentreren. "Het zit 'm in de hoeveelheid", zegt Lems. "Je moet de rol van het apparaat aan banden leggen."

Thuis doet Lems dat met een bakje in de gang, waar de smartphones in gaan als de ouders thuiskomen. "Zo zien onze kinderen welke rol we die dingen toekennen: niet zo belangrijk als we thuis zijn. De oudste vindt het geweldig ons er op aan te spreken: 'Mam, je telefoon ligt nog niet in het bakje.' Die regel geldt dus nu voor volwassenen, maar straks ook voor henzelf."

Miniatuurvoorbeeld

Het bakje voor de telefoons. 

Rol van volwassenen

Wat dat betreft is er wel wat veranderd volgens Lems. "Tien jaar geleden waren smartphone en social media het territorium van jongeren. Nu zijn wij als volwassenen net zo verslaafd en hoor je kinderen tegen hun ouders zeggen: 'Leg dat ding eens weg.' En dat lijkt me heel gezond. Als je als ouder alleen regels opstelt, gaat het kind zich verzetten."

Geen telefoon in de slaapkamer en geen telefoon tijdens het eten, zijn volgens Lems in elk geval hele goede regels. Je kunt goed uitleggen waarom dat nodig is. "Als je je telefoon mee naar bed neemt, slaap je niet goed en daar heb je morgen op school last van. Daar kunnen wij volwassenen kinderen goed bij helpen."

Waarom is mijn telefoon zo verslavend?

Ook zo'n moeite om je smartphone weg te leggen? Dat is niet zo gek. Bedrijven als Facebook weten precies hoe ze ons verslaafd kunnen maken.

Alledaagse gesprekken

Los van alles moet je vooral het gesprek aangaan, zegt Lems. "Zeg als ouder gerust tegen je kind dat je er zelf ook moeite mee hebt om je telefoon weg te leggen. En voer er alledaagse gesprekken over. Je vraagt hoe het op school was, dus vraag net zo goed wat er op social media gebeurde. Openheid is heel belangrijk. En dat bereik je door oprechte vragen te stellen."

Deze vragen kun je stellen:

  1. Had iemand nog iets leuks te vertellen op WhatsApp? 
  2. Wie zou ik moeten volgen op Instagram, heb je nog tips? 
  3. Wat was vandaag het leukste YouTube-filmpje dat je hebt gezien?
  4. Wat is het gekste woord dat je vandaag op internet bent tegengekomen?
  5. Wat was je laatste zoekopdracht op internet?

Deze vragen komen uit een lijstje van 25 vragen die de website 'Mijn kind online' samenstelde. De hele lijst is hier te vinden. 

"En als ze gewend zijn er open met je over te praten, dan kun je dat langzaam steeds verder loslaten. Dat is opvoeden, steeds verder loslaten. Dat moet je ook online doen." En als je al te laat bent en je kind vergroeid is met de smartphone? "Ook dan is er nog een weg terug. Spreek uit waar je je zorgen over maakt en ga na of dat terecht is door oprechte vragen te stellen."

Meer op rtlnieuws.nl:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore