Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

29 augustus 2016 14:27

Een jaar lang een basisinkomen: 'Het liep wat anders dan gedacht'

Een jaar lang gratis geld: Frans Kerver was de gelukkige en kreeg twaalf maanden lang een basisuitkering van 1000 euro per maand. "Super de luxe als zzp’er, ik kan niet anders zeggen." Toch liep het jaar van Kerver, die als freelance tekstschrijver en communicatieadviseur werkt, iets anders dan vooraf gedacht. "Het jaar is wat ongelukkig verlopen."

Vorig jaar zomer werd hij door stichting Maatschappij voor Innovatie van Economie en Samenleving (MIES) geselecteerd als boegbeeld van het experiment. Over zijn doel was hij destijds duidelijk: doordat hij zich geen zorgen hoeft te maken over de vraag of er brood op de plank kwam, wilde hij zijn sociale project winstgevend gaan maken. "En me inzetten om meer mensen aan een basisinkomen te helpen", zei hij.

Dat laatste is gelukt: hij gaf interviews in tientallen internationale kranten uit onder andere Amerika, Frankrijk en Italië. Een tweede basisinkomen werd verstrekt, en intussen wordt er geld ingezameld voor een derde experiment in Nederland.

'Ik ken niemand die bij voorkeur achter de geraniums zit'

De gedachte is simpel: door een basisinkomen worden mensen gestimuleerd om zich te ontplooien. Doordat hun basiskosten gedekt zijn, hebben ze tijd en geld over om aan andere dingen te besteden. Zo kunnen ze ervoor kiezen om zelf voor hun ouders te zorgen, een opleiding te volgen of bedrijfjes op te zetten. Naast het werk dat ze er uiteraard nog bij doen, want van 1000 euro kom je over het algemeen niet helemaal rond.

Tegenstanders zijn sceptisch: als het geld vanzelf binnenkomt, worden mensen lui. Helemaal niet, zegt Kerver. Hij besteedde bijna al zijn tijd aan Tuin in de Stad, een project in het centrum van Groningen waar mensen in de tuin kunnen werken en veel sociale activiteiten georganiseerd worden  "Ik ken niemand die bij voorkeur achter de geraniums zit. Het is de mens eigen om na een weekend op de bank toch iets te gaan doen", zegt hij.

Bovendien is een basisinkomen geen vetpot, benadrukt hij. "Je kunt niet drie keer per jaar met je luie reet op het strand liggen. Daarentegen hoef je je ook geen zorgen te maken: je kunt met 1000 euro per maand eten en een dak boven je hoofd betalen. Daarnaast kun je je kind naar een sportclub sturen, zonder dat je aan hoeft te kloppen voor allerlei subsidies."

Zelfredzaamheid

Het basisinkomen draait om zelfredzaamheid, waardering en vertrouwen in de mens. Wie niet gedwongen wordt om fulltime zijn geld te hoeven verdienen, leunt ook minder op de maatschappij. Daardoor kunnen ouderen langer verzorgd worden door hun kinderen, gehandicapten (tijdelijke) baantjes nemen in 'normale' bedrijven en gaan de buren vaker bij elkaar op bezoek. Kerver's project gaat uit van hetzelfde standpunt. Hij deed de gemeente Groningen een voorstel: investeer het geld dat je nu kwijt bent aan uitkeringen, in een project als Tuin in de Stad.

De bedoeling is dat mensen met een uitkering, of anderen, vervolgens door de gesubsidieerde organisatie ingehuurd worden. "Doordat ze werken voor een loon, krijgen ze hun gevoel van eigenwaarde terug. Vervolgens proberen wij dingen te verzinnen waardoor we het geld op termijn terug kunnen verdienen. Dan wordt het ineens een collectieve investering, in plaats van een uitkering."

Iedereen werkt samen

Maar hoe verschilt dat dan met andere gesponsorde projecten, bijvoorbeeld zorgboerderijen? "Dat zijn hele goede projecten", benadrukt hij stellig. "Maar wat ik mooier zou vinden is dat mensen weer meer in de maatschappij staan. In Tuin in de Stad komen mensen uit alle lagen met elkaar in contact: we hebben vrijwilligers die helpen in de tuin of met projecten en een fulltime baan hebben, maar ook mensen met een zogenaamde 'grote afstand tot de arbeidsmarkt'."

Door deze mengelmoes van verschillende mensen bloeien ze weer op, zegt hij. "Uiteindelijk wil iedereen gezien en gewaardeerd worden. Op dit moment verdwijnen sommige mensen uit het zicht en kunnen we opgelucht ademhalen en denken: 'wat zorgen we toch goed voor die mensen'. Voor sommigen is het juist beter als ze integreren met de maatschappij. Het is voor hun een opstapje."

Gemeente gooide roet in het eten

De bedoeling was om het project afgelopen jaar winstgevender te maken, maar dat verliep anders. In plaats daarvan probeerde Kerver vooral te redden wat er te redden viel. Het Groningse project moet van de gemeente op 1 oktober vertrekken omdat het op die locatie nieuwbouwwoningen wil bouwen.

Dat hij zich geen zorgen hoefde te maken over geld, kwam in dit geval wel goed uit. "Ik heb wel eens gedacht: laat maar zitten allemaal. Ik ga wel weer zoeken naar een baan. Ik weet niet wat er was gebeurd was als ik geen basisinkomen had gehad, want die situatie was er niet. Maar als ik er ook nog bij had moeten werken…", evalueert hij mompelend.

Nu weer op zoek naar werk

Inmiddels heeft Tuin in de Stad met de hulp van de gemeente een nieuwe locatie gevonden. En ondanks alle tegenwind, moet hij er niet aan denken om ermee te stoppen. "Nee joh: dit is veel spannender." Het basisinkomen liep tot juli, waardoor Kerver nu weer op zoek moet naar nieuwe opdrachtgevers.

Hij kan tot 1 oktober vooruit en is tot die tijd druk bezig met de verhuizing. Maar, zegt hij: "schrijf maar dat ze me alvast mogen bellen voor schrijfklussen of om te praten over de tuin."

Meer op rtlz.nl:

Topnieuws