René Tissen

Onze wereld is één grote zeepbel

22 oktober 2013 12:12

De enige centrale bank die er in Europa nog toe doet als het gaat om het voorkomen van de door velen verwachte en zelfs wenselijk geachte ondergang van de Eurozone, is de Bundesbank onder leiding van Jens Weidmann. Op Duits grondige wijze staat hij zijn mannetje, rustig, gezagvol en bovenal democratisch en vredelievend.

Als Weidmann namens de Bundesbank iets zegt, hoort Europa extra scherp op te letten. 

Onder verantwoordelijkheid van Weidmann werd deze week een rapport uitgebracht met één belangrijke en zelfs in Duitsland als alarmerend gekenschetste waarschuwing, namelijk voor een enorme lokale huizenbel. Een zeepbel op de huizenmarkt in Duitsland? Mijn stelling is dat het sprookje in Europa in één klap uit is, als ook de Duitse huizenmarkt zich opblaast.

Ontsnapt Duitsland de race?
Lang werd beweerd dat Duitsland aan de crisis was ontsnapt omdat men in de afgelopen jaren niet was meegegaan in de prijsexplosie van huizen zoals die onder andere in Nederland had plaatsgevonden. Toen bij ons de huizen vrijwel jaarlijks over de kop gingen, was in Duitsland in sommige jaren zelfs sprake van nulgroei. Daarbij kwam dat de Duitsers spaarden voor huizen en wij op de pof leefden en hypotheken ook nog eens gebruikten voor consumptieve doeleinden, zoals auto’s, verbouwingen en vakanties.

In de afgelopen jaren is Duitsland onmiskenbaar opgeschoven richting ongefundeerde prijsstijgingen op de woningmarkt en heeft ook de Duitse financiële sector zich op grote schaal vergrepen aan beleggingen en investeringen in buitenlandse hypotheek producten.  Veel meer dan elders, worden inmiddels in Duitsland de juiste vragen gesteld bij de echte gezondheid van de banken. Er is in het recente verleden een hoop bancaire hypotheek ellende met de mantel der liefde bedekt, helaas ook en niet in de laatste plaats met behulp van de Bundesbank.

Europa is nodig
Wat er ook door de autoriteiten beweerd wordt, het groot-Europese probleem van de stagnerende economie kan alleen worden opgelost als de financiële sector een oplossing weet te vinden voor de onbetaalbare schuldenlast die is ontstaan als gevolg van de overal aanwezige wig tussen de aankoop- en verkoopwaarde van onroerend goed. Zonder goed beleid, raakt de unie de weg nog verder kwijt.

Als nu Duitsland daadwerkelijk met een huizenbel geconfronteerd wordt, dreigt de zaak alleen maar erger te worden voor Europa. Dan lossen bestaande problemen zich niet op –zoals in Nederland- en komen er nieuwe problemen bij, zoals in Duitsland. Het rapport van de Bundesbank is inderdaad alarmerend voor Europa. Opvallend is dat de Europese Commissie zich niet buigt over mogelijke oplossingen. Dat remt de snelheid waarmee Europa uit de crisis kan komen.

Zonder drastische oplossing, geen gezonde economie
Hoewel elke oplossing waarbij het gaat om het kwijtschelden van schulden stelselmatig afgewezen wordt, zeker als het gaat om burgerschulden, is het de enige weg richting het gezond maken van de Europese economie. Eigenlijk moet alle particuliere hypotheekschuld boven de maximale betaalbaarheidsnorm van vijf keer het bruto jaarinkomen van huizenbezitters worden weggestreept, eerst tegen andere particuliere vermogensbestanddelen (zoals het pensioen), daarna via afboeking van de banken en selectieve staatsteun voor de afbouw van hun vermogen.

De Europese huizenmarkt moet drastisch gesaneerd worden en wel op een allesomvattende manier die banken en burgers ademruimte geeft en daarmee de muntunie weer perspectief kan bieden. Toegegeven, kwijtschelden is onorthodox beleid. Maar massieve bankensteun met honderden miljarden was dat ook. Lokale oplossingen ter hervorming van de huizenmarkt werken niet. Een echte grensoverschrijdende Europese oplossing is nodig. Vanwege de euro.