René Tissen

Terug met dat goud

20 januari 2014 07:17

Nu proberen alle centrale banken om het goud dat zij ooit hadden terug te krijgen, maar komen zij bedrogen uit.

De Duitse Bundesbank heeft in 2013 de magere hoeveelheid van 37 ton fysiek goud naar eigen land teruggehaald, als onderdeel van het beleid om tot 2020 zo’n 700 ton goud te repatriëren op een totaal van 3400 ton aan goudstaven dat in het buitenland is. Van deze 37 ton kwam 32 ton uit Frankrijk en een schamele 5 ton uit de kluizen van de Federal Reserve in New York.

Deze -overigens te koop staande- kluizen zijn eigendom van en bevinden zich in de kelders van het JPMorgan gebouw, een bank die de hoofdrol lijkt te gaan spelen in een mogelijk goudschandaal dat naar verwachting nog erger zal zijn dan de Libor kwestie, die onder andere Rabobank bijna fataal werd. De waarschijnlijkheid van een nieuwe financiële aardbeving komt overigens niet uit mijn koker maar uit die van de Duitse toezichthouder op de financiële markten. Staat een nieuwe crisis voor de deur?

Het blijkt in de praktijk niet zo makkelijk te zijn om goud terug te halen. De Bundesbank maakt melding van de omsmelting van een deel van het in Amerika aanwezige goud als voorzorgsmaatregel, namelijk om er zeker van te kunnen zijn dat het om echt goud van de hoogste kwaliteit gaat en niet om vervalsingen, het zogenaamde Tüngsten goud. Als de Bundesbank deze mogelijkheid wil uitsluiten, laadt het zich raden dat er mogelijk een groot probleem is. Wanneer er immers sprake is van goudrot, dan tast dat het vertrouwen in goud aan.

Een nieuw financieel schandaal?
Een nog groter probleem is dat de banken met de verkoop van fysiek goud aan de haal zijn gegaan, op een schaal en wijze die vergelijkbaar zijn met de handel in opgeknipte en doorverkochte Amerikaanse sub-prime hypotheken. Die bracht de wereld aan de rand van de afgrond en zorgt tot de dag van vandaag voor veel ellende in de reële economie.

In Duitsland wordt zelfs openlijk het vermoeden uitgesproken dat er door 5 banken, waaronder JPMorgan en Deutsche Bank, jarenlang zodanig met goud is gemanipuleerd dat deze banken de prijs geheel naar hun eigen hand konden zetten, in het belang van hun eigen verdienvermogen. Mogelijk waren deze banken ook nog eens gevoelig voor opdrachten -informele suggesties- van de Amerikaanse Federal Reserve, namelijk om de prijs op geselecteerde momenten te drukken en zodoende het crisisgevoel bij de wereldbevolking te sussen. Goud is een mondiale graadmeter voor goed of slecht.

Geloofwaardigheid Centrale Banken in het geding
Een aantal officiële onderzoeken is inmiddels in gang gezet en als die tot dezelfde resultaten leiden als het Libor schandaal dan zullen ook centrale banken -en misschien zelfs de tot nu toe onaantastbare Federal Reserve- in een maalstroom van ongeloof en woede mee worden gezogen, richting hun onfortuinlijke einde. Er zal van hun geloofwaardigheid bitter weinig meer overblijven, terecht.

Voor niemand is duidelijk waarom de centrale banken hun beleid met betrekking tot goud hebben omgegooid. Een aantal jaren geleden was het gebruikelijk om goud in het buitenland te stallen uit oogpunt van risicospreiding, bijvoorbeeld ter voorkoming van Ronnie Biggs-achtige roofovervallen. Er kon ook nog een aardige cent verdiend worden aan het buitenlandse beleid, maar dat was nooit een kernoverweging. Fysiek goud was gewoon niet meer belangrijk.

Nu proberen alle centrale banken om het goud dat zij ooit hadden terug te krijgen, maar komen zij bedrogen uit. Goud is door de commerciële banken zodanig gevirtualiseerd (Lees: vervangen door papieren goud), dat niemand meer aanspraak op zijn deel kan maken. Er is letterlijk niet genoeg goud in de wereld om de papieren handel in goud te kunnen dekken. Foutje, bedankt.

Goud in plaats van schuld
Het is volkomen terecht dat Duitsland haar goud terug wil. Fysiek goud behoort nu eenmaal tot de duidelijkste maatstaven van de gerealiseerde -en dus niet de gedroomde of geleende- rijkdom van landen. Daarenboven kan goud ingezet worden in het kader van de wereldwijde sanering van staatschulden.

In ieder geval legt Griekenland al jaren een claim op een paar honderd ton roof goud uit de Nazi-tijd. Met een opgedrongen staatschuld van ruim 300 miljard euro heeft Griekenland hier een punt en zou er van officiële zijde nagedacht moeten worden over goud in relatie tot het wegstrepen van schulden. Maar daarvoor moet goud nog wel geloofwaardig zijn en dat lijken de banken nu zelf in de waagschaal te hebben gelegd.