René Tissen

Superheffing op vermogen

28 januari 2014 14:21

Een superheffing op nationaal niveau of op Europees niveau?

Burgers zijn de klos
Dat spaarders een eigen vermogensbijdrage moeten leveren aan de redding van noodlijdende banken is inmiddels een welbekend gegeven. Alle spaarbedragen boven een ton lopen het reële gevaar van een knipbeurt en spaarders doen er verstandig aan om zich dat te blijven realiseren.

Nieuw is dat spaarders nu ook aangeslagen kunnen gaan worden in geval van een dreigend faillissement van de staat. Althans dat wil de Duitse centrale bank de Bundesbank. Zodra een lidstaat in de gevarenzone komt -naar het oordeel van de ECB- zullen de inwoners van die lidstaat eenmalig zo’n tien procent van hun gespaarde geld moeten inleveren: burgers als brandweerlieden van de buurt.

Pluk ze wetgeving
Een snel rekensommetje van het Duitse blad ‘Die Welt’ leert dat er op deze manier in Europa als geheel bijna vier biljoen euro te halen valt. Dat zal de Europese Commissie zeker op het idee brengen om de opgebouwde spaartegoeden van burgers aan te willen spreken ter redding van Europa.

De eerste stap is een superheffing van een in moeilijkheden verkerende lidstaat ten bate van zichzelf. De daarop volgende stap is vrijwel zeker een Europese superheffing. Maar de eerste stap kan ook worden overgeslagen. Zo slim zijn de bureaucraten uit Brussel en zo erg is het nog altijd gesteld met de schuldencrisis.

Er zit wat in
Zijn er steekhoudende argumenten om burgers te laten bijdragen aan de redding van hun eigen land? Politiek-economisch gezien is het een aantrekkelijk idee. De gedachte is prettig patriottisch. Burgers die hun land te hulp schieten met hun eigen zuur verdiende geld. Een superheffing voorkomt extra bezuinigingen en geeft ruimte voor nieuwe investeringen. Zo bezien is een superheffing zelfs goed voor die lidstaten die niet in de problemen verkeren. Met z’n allen een investeringspotje vormen voor de toekomst. Geen slecht idee. Als het potje maar goed besteed wordt.

Zijn er dan ook steekhoudende argumenten om burgers eenmalig aan de redding van Europa bij te laten dragen? Met een vergelijkbare burgerbijdrage van zo’n vier biljoen euro kan de overmatige staatschuld van de lidstaten gevoelig worden teruggebracht en is Europa van een groot probleem verlost. Hier is wat voor te zeggen. Het bedrag is groot genoeg om alle lidstaten in één klap terug op -of nabij- de norm te brengen. Dat is pure winst. Daarna kunnen de noodzakelijke hervormingen worden doorgevoerd om te voorkomen dat Europa opnieuw in de problemen komt.

De balans moet worden opgemaakt
Het is de vraag wat beter is. Een superheffing op nationaal niveau of op Europees niveau? Ik neig naar een Verenigde Staten van Europa en die moet van een schone balans worden voorzien. Een gezonde balans schept de ademruimte die nodig is voor goed beleid.

Tegelijkertijd geloof ik er niet in. De openlijke én verborgen problemen in Europa zijn zo groot -bijvoorbeeld bij de banken- dat de nieuwe Europese balans binnen de kortste keren vervuild raakt met oude rotzooi. Je kunt een failliete boel nu eenmaal wel tijdelijk redden met een geldinjectie, maar niet gezond maken. Zolang het onduidelijk is hoe het nieuwe Europa levensvatbaar kan functioneren heeft het daarom geen zin om er geld in te stoppen. Geen enkele zin. Dan maar een nationale superheffing? Wat denkt u?