René Tissen

Doemdenken?

31 januari 2014 12:29

De mogelijkheid van -en wellicht zelfs reële kans op- een derde wereldoorlog naar aanleiding van het uit de hand gelopen beleid van geldverruiming van de Amerikaanse Federal Reserve, wordt steeds vaker geopperd, maar beperkt zich nu nog tot het alternatieve circuit.

Zelfs de recente Davos tweet van topeconoom Nouriel Roubini over een mogelijke oorlog tussen China en de Verenigde Staten als aanleiding voor een mondiaal conflict, moet met de nodige argwaan worden bekeken.

Ten eerste omdat er momenteel meerdere wereldoorlogen tegelijk worden gevoerd. Zo is na 9/11 sprake van een doorlopende cyberoorlog tussen alle landen met een enigszins ontwikkelde digitale infrastructuur. Met enige vasthoudendheid wordt ook gesproken over het oplopende risico van een religieuze wereldoorlog. Doorlopend zijn ook de internationale handelsconflicten waarvan een aantal het potentieel hadden en hebben om tot een vuile oorlog uit te groeien, bijvoorbeeld rondom schaarse grondstoffen. Zelfs de strategische ligging van sommige grote steden in en rond handelsstromen, wordt steeds vaker genoemd als potentiële bron van internationale conflicten.

Het gevecht om geld
Minder tot de verbeelding sprekend is het oorlogspotentieel dat na de Amerikaanse kredietcrisis in 2008 ontstond en dat maar om één ding draait, namelijk om geld zelf. Als er al ooit een derde wereldoorlog komt, dan zal die gaan om de afhankelijkheid van landen die teveel van hun staatschuld aan het buitenland hebben verkocht en daardoor externe inmenging in hun bevolkingsbeleid zullen moeten toestaan. Erger nog, oorlog ontstaat op het moment dat de kopende landen terugbetaling gaan eisen omdat ze het geld zelf nodig hebben.

Volgens deze opvatting is de opmaat naar een derde wereldoorlog inmiddels gemaakt en speelt deze zich in fasen af. Fase 1: ongekende sociale onrust in Noord Afrika en het Midden Oosten naar aanleiding van de politiek van ongekende geldverruiming van de VS (2008 en later). Fase 2: opkomst en ondergang van de opkomende economieën van (onder andere) Latijns Amerika en Zuid Oost Azië naar aanleiding van diezelfde politiek maar dan in de omgekeerde zin van geldverkrapping (2013 en later). Fase 3: Oplopende spanningen tussen China en de VS over het bezit van China van Amerikaanse staatschulden en de waarde daarvan (2014 en later). Fase 4: series van conflicten tussen China, Japan en Rusland rondom de dollar als reservemunt (2014 en later).

Bezit versus schuld
Uiteindelijk zal er een mondiale strijd ontstaan over het bezit van geld van landen ten opzichte van hun bezit van schuld. Niemand zal meer afhankelijk willen zijn van het beleid van geldverruiming van centrale banken, omdat diezelfde centrale banken hun hand aan het overspelen zijn. Critici van Amerika zijn zelfs van mening dat de Federal Reserve in feite uitgekaart is en er snel een zal komen aan de dollar als wereld reservemunt.

Het mondiale monetaire systeem staat onder druk en daarmee de ‘Global Economy’ die door zovelen als nastrevenswaardig wordt beschouwd. Krijgen de anti-globalisten dan toch gelijk, maar dan op een andere manier dan ook zij gedacht hebben? Het minst kwade is dat er geen beheersing meer is op internationale geldstromen. Het ergste is dat geldstromen niet langer op de juiste plek terechtkomen en daar blijven.

Opstand
Geld komt teveel bij landen terecht en te weinig bij burgers. Als burgers te lang gewend zijn aan weinig geld, komen zij in opstand tegen het regime (fase 1). Als er sprake is van genoeg geld, komen zij in opstand tegen de economie. Als er sprake is van teveel geld dat naar anderen gaat komen burgers in opstand tegen elkaar.

Beschaafde samenlevingen trekken niet tegen elkaar ten strijde. Zodra geld de werking heeft van het creëren van welvaart is dat vanzelfsprekend. Zodra geld echter geen uitweg meer biedt, is sprake van een dun laagje ijs. Zorgt bijvoorbeeld Europa voor vrede? Nee, de vrede zorgt voor Europa. En zo is het overal.