René Lukassen

Ivo en de bagagedrager

19 september 2014 12:03

Het is een wat merkwaardig beeld. Ivo Opstelten, niet het lichtste gewicht van dit kabinet, op een bagagedrager. Toch is dat de rol die hij speelde bij de afhandeling van de strafzaak tegen Rabobank inzake Libor.

Oktober vorig jaar: het openbaar ministerie kondigt aan van Rabobank 70 miljoen euro te ontvangen 'ter afwikkeling van het Libor-onderzoek'. Libor is een reeks van belangrijke internationale rentetarieven, en medewerkers van een aantal banken uit meerdere landen blijken jarenlang geprobeerd te hebben die tarieven te manipuleren, op verzoek van collegabankiers.

Minister Dijsselbloem (Financiën) spreekt in een reactie van 'een schaamteloze fraude', die ernstige schade heeft toegebracht aan het aanzien van en het vertrouwen in de bancaire sector in het algemeen en aan de Rabobank in het bijzonder. Dit leidt bij velen tot de vraag waarom in hemelsnaam niet over is gegaan tot vervolging, want zo krom kan recht toch niet zijn?

Er volgen kamervragen en een reeks antwoorden van zowel Dijsselbloem als minister Opstelten (Veiligheid en Justitie). Maar heel veel duidelijker wordt het allemaal niet.

Dat verandert door deze brief van officier Bosch van team fraude aan hoofdofficier Bloos van het functioneel parket. Daaruit blijkt dat vervolging van Rabobank de facto nooit een optie is geweest. Nog voordat hierover een besluit moest worden genomen, was al duidelijk dat onderzoeken naar de andere manipulererende banken zouden worden afgedaan met wereldwijde schikkingen.

Wat betreft de Rabobank kon hierdoor volgens officier Bosch worden verwacht "dat buitenlandse toezichthouders gelijktijdig een schikking zouden aanbieden". Nederland kon daarbij maar het beste aanhaken, want "bij een onderzoek als dat tegen de Rabobank, dat internationaal georiënteerd is en waarbij feiten in verschillende landen gepleegd zijn, hebben diverse landen belang bij een krachtige, gecoördineerde aanpak". 

Het is niet letterlijk wat in de brief van Bosch staat, maar je kunt het op basis van de brief wel concluderen: Amerikaanse en Britse toezichthouders zaten op een tandem die al was vertrokken. Ivo kon nog net achterop springen, maar de fiets een andere kant op sturen ging niet meer.

Is dat erg? Nee. Dat er om heen gedraaid wordt, dat is erg. Alle argumenten die aangedragen worden ten faveure van de schikking, komen in een ander daglicht te staan, waaronder die van mijzelf. Echt ergerlijk wordt dat na lezing van een tweede brief over het waarom van de schikking.

Die tweede brief is van advocaat-generaal d'Anjou aan het Gerechtshof Den Haag. Daarin wordt een wel heel bizar argument gegeven om Rabobank niet te vervolgen. "De financiële sector is gebaat bij rust" en "een vervolgingsbeslissing kan grote gevolgen hebben" ook buiten een systeembank als de Rabobank.

Dat leest als een vrijgeleide voor alle banken die belangrijk zijn voor ons financiële stelsel. Als je maar belangrijk genoeg bent, word je nooit vervolgd. Je krijgt hoogstens een boete. Om met een collega te spreken: zo krom kan ons recht toch niet zijn? Wil Ivo als de sodemieter van die bagagedrager af?

@renelukassen
rene.lukassen@rtl.nl