Robin Fransman

Frau Merkel, Alles ist verloren

22 januari 2015 11:35

De verkiezingen zijn achter de rug en Syriza heeft een ruime overwinning behaald. Robin Fransman schetst het verhitte gesprek tussen Angela Merkel, de president van de Duitse centrale bank en de Duitse minister van Financiën.

Berlijn, 25 januari 2015. Het is 11 uur s’ avonds. De Duitse Minister van Financiën, Schäuble, rolt het Kanzleramt van Merkel binnen. Weidmann, de president van de Duitse centrale bank is al binnen. Ze bespreken de verkiezingsuitslag in Griekenland. Syriza heeft zojuist het meeste aantal stemmen gehaald en zal een regering gaan vormen.​

Schäuble:       Scheisse.

Merkel:           Ja, dat kan je wel zeggen. Wat willen ze?

Schäuble:       Ze willen 100 miljard euro kwijtschelding van de schulden en 11 miljard hogere overheidsuitgaven om de economie aan te zwengelen.

Merkel:           Onacceptabel. Ze moeten zich aan de afspraken houden. Het huishoudboekje moet op orde. Schwäbische Hausweib en zo meer. Dit gaan we tegenhouden.

Schäuble:       Dat zal niet makkelijk zijn, want Portugal, Spanje, Italië en Frankrijk steunen Griekenland.

Merkel:           Verraad! Waarom doen ze dat in hemelsnaam?

Schäuble:       Dat weten we niet helemaal zeker. Het gevaar bestaat dat Griekenland de Euro verlaat en dan door de veel betere wisselkoers sterke groei laat zien. Dan moeten zij ook uit de Euro. Tegelijkertijd willen zij ook een herziening van het Stabiliteits-en Groei pact. Dit is de aanleiding om tot zo’n herziening te komen. Ze zien het als de kans om onze dominantie te breken.

Merkel:           Onacceptabel. We hebben keihard gewerkt om onze positie te bereiken. En gespaard. En nog meer gespaard. En de mini-jobs ingevoerd. Dat moeten andere landen ook doen. Als ze dat niet willen dan zit er niets anders op dan zelf de Euro te verlaten.

Weidmann:     Ja, dat scenario hebben wij bij de Bundesbank ook bekeken. Het kan, maar er is een prijs.

Merkel:           Vertel.

Weidmann:     De Nieuwe Duitse Mark zal naar verwachting zo’n 25% stijgen ten opzichte van andere valuta. Dat betekent dat we ongeveer 350 miljard direct verliezen aan waarde in de buitenlandse bezittingen. Dat zal sommige ondernemingen, banken en verzekeraars in de problemen brengen. Daarbij verslechtert de exportpositie in één keer met 25%. Dat gaat banen kosten en de aandelen van de Duitse bedrijven zullen sterk dalen. Dat kost waarschijnlijk nog eens 200 miljard. Met het geld dat we overhouden kunnen we straks wel meer Fiat’s, Renaults en Seat’s kopen, maar door het banenverlies moeten we alsnog op de blaren zitten.

Schäuble:       Ja, wij hebben gekeken wat een Dexit voor de staatshuishouding betekent. Het vermogens- en banenverlies zal direct leiden tot lagere belastinginkomsten. We verwachten ook dat bedrijven minder zullen investeren, want de Duitse arbeidskosten stijgen ook in één keer met 25%.

Merkel:           Scheisse. Ok, wat kunnen we doen om dat allemaal tegen te gaan? Ik heb opties nodig mannen. Opties!

Schäuble:       Nou, we kunnen de lonen verlagen. En de pensioenen. En dan noemen we dat structurele hervormingen. Dan verbetert onze concurrentiepositie en het overheidstekort gaat omlaag. Maar dat zal stemmen kosten.

Merkel:           Dus dan moeten we doen wat de Grieken al 6 jaar doen? En een verkiezingsoverwinning van de populisten riskeren, zoals in Griekenland? Uitgesloten! Ik wil meer opties!

Weidmann:     We kunnen ook kwantitatief verruimen, staatsobligaties opkopen en de rente drukken. Dan daalt de Nieuwe Duitse Mark ook weer. Is ook goed voor groei en werkgelegenheid.

Merkel:           Dus dan moeten we doen wat die Draghi al 6 jaar roept? Uitgesloten! Dan krijgen we hyperinflatie. Ik wil meer opties!

Schäuble:       We kunnen ook de overheidsuitgaven laten oplopen en meer investeren in onze infrastructuur. Door meer uit te geven, ontstaan banen en kunnen de Duitse huishouden en bedrijven weer sparen.

Merkel:           Dus dan moeten we doen wat de Europese Commissie en het IMF al jaren roept? Uitgesloten! Het vertrouwen wordt dan ondermijnd in de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. En daarbij, onze grondwet staat het niet meer toe! Zijn er nog meer opties?

Weidmann:     We kunnen die Grieken ook hun schuldkwijtschelding gunnen. En wat hogere overheidsuitgaven. Wie weet, werkt het. Het is verreweg de goedkoopste optie.

Merkel:           Hoe kan dat nou? We hebben jarenlang gespaard en onze zuurverdiende centjes veilig gespaard. En nu worden we gestraft voor onze deugd.

Schäuble:       Ik begin te vermoeden dat rijkdom en welvaart niet in centjes zit. Dat rijkdom niet in overheidsoverschotten zit. Individuen kunnen zich naar rijkdom sparen, maar samenlevingen niet. Rijkdom zit in werkgelegenheid. In consumptie en in investeringen in de echte economie.

Weidmann:     Ja dat idee begin ik ook te krijgen. Vertrouwen heeft blijkbaar meer te maken met groeiperspectief dan met centjes. Het is alsof de markt afdwingt dat we ons gedrag moeten aanpassen. We kunnen hooguit kiezen hoe we ons verlies moeten nemen.

Merkel:           Had me dat in 2010 verteld. Scheisse.

 

Robin Fransman is bereikbaar op Twitter: @RF_HFC