René Tissen

De stille dood van Griekenland

15 juni 2015 10:48

Na een tergend langzame en tranen trekkende lijdensweg van vele jaren, waarin politieke en economische kwakzalvers Griekenland van de ondergang hebben geprobeerd te redden is nu dan eindelijk het einde van de rit bereikt. Griekenland gaat misschien niet formeel failliet, maar is dat feitelijk al lang.

Geen wonder, zal menigeen denken, want het vraagt weinig academische wijsheid om te weten dat het compenseren van bestaande schulden met nieuwe schulden, de weg naar de financiële hel opent en niet naar het paradijs. Griekenland had aan het begin van de crisis al veel te veel schulden en heeft er nu nog veel meer. Waar is de logica gebleven? Inmiddels spelen alle partijen een partijtje blufpoker van heb ik jou daar en schaamt niemand zich meer om elkaar het vel over de neus te trekken, als dat in het eigen straatje past.

Staatsrechtelijke pest partijtjes
De Griekse minister van financiën Varoufakis wordt naar believen afgeserveerd, onderuit gehaald, weggezet en uit de kast getrokken door collega politici die zelf geen verstand van de crisis hebben, maar wel weten hoe ze het politieke spel moeten spelen om zelf geen schuld te hoeven dragen. Wat is er in Europa gelachen toen bekend werd dat Varoufakis dit weekeinde een kinderboek over de economie uitbrengt. Zo laat je tegenstanders zichzelf ophangen. De Europese politiek is een schande.

Hoe nu verder? Ook nu is de oplossing nabij. Maar het hautaine Europa wil er niets van weten. Afgelopen weken gaf minister-president Tsipras de voorzet. Hij wil dat de schulden van zijn land grotendeels worden kwijtgescholden. Zodat de Griekse bevolking weer een beetje kan ademhalen. Terecht. Alleen niet op de manier die Tsipras en Varoufakis voor ogen staat.

Het probleem wordt kleiner als je het speelveld vergroot
Er moet een meer allesomvattende schuldsanering komen die er als volgt uit zou kunnen zien. Ik formuleer mijn oplossing in normale taal, dus niet in de taal die economen en politici bezigen. Want daar kan niemand wijs uit worden en dat wakkert het wantrouwen aan. De oplossing is echt simpel. Gooi alle Europese staatsschulden boven een nader af te spreken maximum op één grote hoop en maak daar een Europese Schuldenbank van. Introduceer vervolgens Europese Staatsobligaties (‘perpetuals’) met een 100-jarige looptijd tegen 0% rente. Klaar is kees.

Het is niet eerlijk en er is geen Europees mandaat voor. Nee, maar er ontbreekt toch al zoveel relevante wetgeving in Europa dat deze er voorlopig ook nog wel bij kan. En eerlijk? Dat zijn de huidige oplossingen geen van allen. Het voordeel van mijn oplossing is in ieder geval dat alle lidstaten – en dus niet één of enkele- profiteren van een verlaging van de staatsschuld en dus voor iedereen een kick-start van de lokale economie oplevert. Via begrotingsafspraken kan dan worden voorkomen dat het oude spelletje weer opnieuw leidt tot overmatige staatsschulden. En de Europese Schuldenbank dan? Laat die ongemerkt de deuren sluiten. Zodat het grote vergeten kan beginnen.

In de afgelopen jaren hebben veel alternatieve economische denkers en practici gepleit voor het kwijtschelden van schulden. Amerika doet het al jaren, simpelweg door het eigen schuldenplafond steeds weer te verhogen. Gewoon een kwestie van vooruitschuiven totdat niemand er meer erg in heeft. Japan kan er ook over meepraten. De Japanse munteenheid bereikt Zimbabwaanse proporties.

Nederland aan zet
Ik stel voor om mijn oplossing tot de Nederlandse bijdrage aan Europa te maken. Via het gezag van Dijsselbloem. Hij heeft laten zien boven de problemen te staan. Het is niet te laat. De totale ondergang van Griekenland kan nog worden gestopt. Ok, het land is gevallen en dreigt nu te versplinteren. De sociale puinhoop is enorm. Maar die kan nog worden gestopt. Alle hens aan dek.