Klimaattop: hoe groen wordt onze toekomst?

Hier kan de klimaattop serieus op stuklopen

27 november 2015 19:57 Aangepast: 06 december 2015 14:10
Beeld © ANP

Smog, droogte, overstromingen en extreem weer: we willen ervan af. In Parijs moet het fundament gelegd worden voor een duurzame toekomst. Betrokken deskundigen zijn vrijwel allemaal hoopvol, maar er zijn een aantal zaken die roet in het eten kunnen gooien.

Nu al wordt er gesproken van een historische klimaattop. Het moment is daar, onderhandelaars zijn positief gestemd en de verwachtingen hooggespannen, want nog niet eerder werd klimaatverandering dusdanig serieus genomen in zoveel landen en vooral: bij zoveel bedrijven.

In Parijs komen van 30 november tot 11 december leiders van 196 landen bijeen. Het doel? Een nieuw klimaatverdrag (met ingang van 2020) opstellen met daarin afspraken voor het terugdringen van de CO2-uitstoot om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 2 graden Celsius.

Maar word wakker: onder de 2 graden blijven, dat gaat waarschijnlijk niet lukken.

De belangen van de veroorzakers zijn namelijk nog groot. Bovendien: als je de ingediende voorstellen optelt, kom je op een opwarming van de aarde van 2,7 graden Celsius in 2100, zo concludeerde de VN vorige maand in een tussenrapport.

En dat is nog niet alles. RTL Z zet de grootste uitdagingen van de klimaattop Parijs 2015 op een rij:  

Financiële verantwoordelijkheid
Thumbnail

De strijd tussen ontwikkelingslanden en de rijke industrielanden leeft nog altijd. De eersten willen gecompenseerd worden voor geleden klimaatschade. Deze zogenoemde fast-track financing is in 2009 in gang gezet op de laatste grote klimaattop in Kopenhagen. Klimaatsteun dus en wel 100 miljard dollar per jaar vanaf 2020, zo luidt de belofte.

"Nu moeten er afspraken gemaakt worden om dit ook te realiseren," zegt klimaatexpert Sam van den Plas van het Wereld Natuur Fonds (WNF). "Hier is nog veel werk aan de winkel. Deze financiering moet worden opgepakt door zowel overheden als privé-investeerders. Vervolgens gaat het er na 2020 om dat niet alleen de traditioneel industriële landen bijdragen, maar ook de opkomende economieën."

De klimaatsteun heeft bovendien voor een patstelling gezorgd. Zolang de rijke landen niet voldoende geld storten in het klimaatfonds, weigeren de gedupeerde ontwikkelingslanden om milieumaatregelen te nemen.   

De thuissituatie

Thumbnail

Alle aanwezigen in Parijs nemen hun eigen sores mee. Volgens Liesbeth van Tongeren, vicefractievoorzitter van GroenLinks en oud-directeur van milieuorganisatie Greenpeace in Nederland, is de politieke thuissituatie van groot belang.

"Zijn er verkiezingen op komst? Hoe zit het met de werkgelegenheid? En vooral: hoezeer merken landen nu iets van de problematiek? Je ziet dat er in de Verenigde Staten veel meer steun is na Katrina, de droogte in Californië en de bosbranden door heel Noord-Amerika. Dus cruciaal is wat de regeringsleiders beïnvloedt en wat hen over de grens kan duwen," aldus Van Tongeren.

De prijs van CO2
Thumbnail

Het huidige emissiehandelssysteem is niet ideaal, daar is men het van links tot rechts wel over eens. Economen willen toe naar een effectieve(re) manier om emissies te belasten. Een mondiale CO2-belasting is volgens economen, waaronder Mathijs Bouman, de enige oplossing. De vraag blijft wat de prijs dan moet zijn.     

Bjørn Lomborg, een Deense politicoloog en statisticus die bekend staat om zijn zeer sceptische en spraakmakende standpunten in het klimaatdebat, denkt juist dat we blijven falen zolang we fossiele brandstoffen te duur maken om te gebruiken. "Arme landen die zich willen ontwikkelen spelen niet mee. Rijke landen hebben niet genoeg geld om te zorgen voor een substantiële switch naar de huidige inefficiënte groene energie. Het ideale resultaat van een Parijs-verdrag is een overeenkomst voor innovatie. Een vertienvoudiging van de investering in groen R&D-onderzoek naar 100 miljard dollar per jaar is nodig en is een honderdvoudig efficiënter klimaatbeleid," stelt Lomborg tegenover RTL Z.

Hoewel hij zeker niet omstreden is, wordt Lomborg hierin bijgestaan door meer economen die geloven dat alleen nieuwe uitvindingen echt een oplossing kunnen bieden.

Greenpeace-activiste Faiza Oulahsen wijst ook op de sterke lobby van de fossiele brandstofindustrie en de landen waarin die goed vertegenwoordigd is. "Zij willen voorkomen dat -zoals wij graag zien- twee derde van de fossiele brandstoffen onder de grond blijft. Twee landen liggen daarbij vooral dwars, India en Saudi-Arabië," aldus Oulahsen.

Vrijblijvendheid
Thumbnail

De bedoeling van deze klimaattop is om een juridisch bindende, universele overeenkomst te sluiten voor alle landen ter wereld. Dit is ook de inzet van Europa en daarmee Nederland. "Maar dit wordt geen Kyoto-verdrag," zegt Van den Plas. "Dit akkoord zal in geen geval juridisch bindende emissiereductiedoelstellingen voor elk land opleveren. Parijs moet vooral een basis opleveren om op voort te bouwen. Iets dat erkend wordt. Daar is veel inzet en creativiteit voor nodig. Wij willen een akkoord dat niet alleen de overheid stuurt maar ook signalen geeft aan bedrijven en investeerders," aldus de WNF-klimaatexpert.

Klimaatovereenkomsten staan bekend om hun voorzichtigheid. Nu al is duidelijk dat grootmachten als de VS en China problemen opleveren. Van Tongeren: "President Obama, die zelf stevig pleit voor actie en van nu of nooit spreekt, mist steun in de Senaat en een land als China wil geen pottenkijkers. Veel landen willen wel, maar kunnen het niet opschrijven."

Denkt de GroenLinks-vicefractievoorzitter wel dat het een juridisch bindend akkoord oplevert? "Ik hoop het heel erg, dit is wel het streven. Zo niet dan is plan B de aanpassing van wetgeving in landen zelf. Als zij die toezegging doen en transparant rapporteren en dat onderling uitwisselen is er echt iets bereikt," zegt Van Tongeren.

Boost?
Ook volgens Oulahsen gaat het om het in gang zetten van het proces. "Parijs is belangrijk, maar daarmee stopt of begint klimaatverandering niet. Het gaat erom wat ervoor en erna gebeurt. Voor mij is cruciaal dat het een boost voor de rest van de wereld oplevert. Want alles wat er de afgelopen jaren is bereikt is niet dankzij de klimaattoppen, maar óndanks de klimaattoppen."  

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore