Economie

Vakbond oprichten? Twee leden zijn genoeg

28 december 2015 19:59 Aangepast: 03 augustus 2017 23:50
Beeld © ANP

Bij het cao-akkoord dat vanochtend werd bereikt voor supermarktmedewerkers deed grote vakbond FNV opnieuw niet mee. Het zijn steeds vaker de kleintjes die een grote rol spelen. Merkwaardig, zegt econoom Mathijs Bouman, dat voor het oprichten van een vakbond nog weinig regels gelden.

Het belangrijke akkoord voor de 260.000 medewerkers van supermarkten kostte drie jaar onderhandelen. Nu grote vakbonden zoals de FNV vaak dwarsliggen, nemen de kleinere vakbonden het over. Eigenlijk heb je in ons land niet meer dan twee leden nodig voor een plek aan de onderhandelingstafel.

Er wordt namelijk wettelijk niet zoveel voorgeschreven op dat gebied. “Een cao is een contract tussen twee partijen: werkgevers en werknemers. En daar bemoeit de overheid zich niet zo mee”, legt Bouman uit bij Z Today. In principe heb je niet meer dan twee leden nodig om een vakbond of werknemersvertegenwoordiging op te richten. Afspraken die zo worden gemaakt, kunnen uiteindelijk gelden voor de hele sector.  

Drietrapsraket
Daarvoor is wel een drietrapsraket nodig. Ten eerste geldt zo’n cao-afspraak alleen voor jouw twee aangesloten leden die werken bij dat ene bedrijf. Maar vervolgens meld je de cao aan bij het Ministerie van Sociale Zaken. Na enkele dagen geldt de afspraak dan voor alle leden van dat specifieke bedrijf.

Bouman: “Dan mag je de werknemers niet meer verschillend behandelen binnen dat bedrijf. De derde stap is dat de minister zo’n cao algemeen bindend verklaart. Dat geldt het voor de hele sector. Dat klinkt merkwaardig, maar dat is hoe het hier in Nederland wel - of niet - geregeld is.”

Thumbnail

Referendum
Eigenlijk is dit een moreel probleem, vindt hij. Hoewel de wet niet wordt overtreden, is zo’n kleine partij namelijk niet representatief voor een grote meerderheid. Het CNV erkent dit probleem en komt daarom bij het principeakkoord over de nieuwe cao voor supermarktmedewerkers met een primeur, een soort referendum.

“Omdat we het belangrijk vinden dat dit akkoord op een breed draagvlak kan rekenen. Niet alleen vakbondsleden maar ook de werknemer in de supermarkt die geen lid is”, vertelt CNV-onderhandelaar Michiel Wallaard​. Een combinatie van bezoekjes aan supermarkten en digitale raadpleging moeten zorgen voor voldoende representativiteit.

Redding
Dit soort modellen zijn de redding voor de vakbond, denkt Bouman. In de sectoren waar ze nauwelijks leden hebben, moet zij ook hen gaan betrekken bij het onderhandelingsproces om nog draagvlak te creëren.

`