Economie

ABN dupeert ondernemers met renteproduct, betaalt miljoenen terug

25 januari 2016 06:26 Aangepast: 03 augustus 2017 17:00
Beeld © ANP

ABN Amro is bezig met het terugbetalen van gedupeerde ondernemers met een rentederivaat. Het gaat om de gewraakte opslag op de rente die leidde tot extra en onverwachte kosten. Naar schatting kost dit de bank tientallen miljoenen euro's.

Dat ABN gestart is met terugbetalen blijkt uit een brief van het advocatenkantoor van de bank die RTL Z heeft ingezien. 

Een rentederivaat is een ingewikkeld financieel product dat bedoeld is om renteschommelingen af te dekken. Ondernemers kochten in het verleden zo'n product om te voorkomen dat ze meer rente zouden moeten betalen als de rente zou stijgen. Maar toen de rente daalde pakte de constructie voor kopers ongunstig uit, waardoor er soms fors moet worden bijbetaald.

Kleine lettertjes
De afgelopen tijd werd duidelijk dat duizenden MKB-ondernemers in het verleden een rentederivaat hadden aangeschaft bij hun bank. Voor velen pakte dat product onverwacht slecht uit, met enorme schadeposten tot gevolg. Dat kwam deels doordat de rente enorm zakte waardoor de het derivaat ongunstiger uitpakte.

Daarnaast waren er allerlei kleine lettertjes in het product ingebouwd waar ondernemers eigenlijk geen idee van hadden. Zo stond erin te lezen dat de bank tussentijds een opslag op de rente kon invoeren.

Volgens de brief van de advocaat van ABN Amro betaalt de bank inmiddels 'proactief' gedupeerde ondernemers hun geld terug. Advocatenkantoor Nauta Dutilh schreef de brief namens de bank in antwoord op eisen van de stichting Renteswapschadeclaim van jurist Pieter Lijesen. Lijesen spreekt van een doorbraak in de strijd rond de rentederivaten. ''Dit loopt in de honderden miljoenen voor ABN Amro alleen al'', aldus Lijesen.

Een woordvoerder van ABN Amro vindt dat Lijesen overdrijft, maar kan niet zeggen hoe groot de schade voor de bank dan wel is.

Rente-opslag
Klanten van de bank dachten in het verleden dus een vaste rente met de bank te hebben afgesproken, maar pakte dat heel anders uit. Toen de rente door de economische crisis heel laag werd, ging de bank een opslag rekenen. De rente die ondernemers betaalden viel hierdoor zomaar twee procent hoger uit dan ze dachten te hebben afgesproken.

In november kreeg de bank nog voor het gerechtshof in Amsterdam in een zaak aangespannen door een van de ondernemers. De rechter stelde de ondernemer volledig in het gelijk. Ondertussen zijn de toezichthouders op de bank vol op het rentederivaten-dossier gesprongen.

Alle dossiers onder de loep
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft de banken opdracht gegeven alle dossiers opnieuw onder de loep te nemen om helder te krijgen hoeveel ondernemers precies oneerlijk behandeld zijn en hoe dat gecompenseerd moet worden. Toen de banken dat in eerste instantie naar de smaak van de AFM niet grondig genoeg deden, kregen zij dit najaar de opdracht dat opnieuw te gaan doen.

Advocatenkantoor Nauta schrijft namens ABN: ''De bank voert als beleid dat opslagverhogingen ongedaan worden gemaakt bij leningen waarbij ook een renteswap (een rentederivaat,­ red.) is afgesloten. De bank voert dit beleid proactief uit.''

De advocaat schrijft er bij dat terugbetaald wordt als uit het dossier niet blijkt dat de klant op de hoogte was van de mogelijkheid van rente-opslagen. De woordvoerder van ABN bevestigt dat het niet aan de klant is om te bewijzen dat hij niet op de hoogte was. ''We laten de klant niet achteraf tekenen dat hij wel op de hoogte was.''

Maar de woordvoerder nuanceert het verhaal wel. Hij stelt dat het slechts om een klein deel van de 6000 verkochte rentederivaten gaat. Ten eerste stelt de woordvoerder dat maar bij een klein deel überhaupt opslagen zijn doorgevoerd en ten tweede is maar weer bij een deel daarvan sprake geweest van slechte voorlichting.

'Eenderde kreeg rente-opslag'
Daar denkt Pieter Lijesen van de stichting Renteswapschadeclaim dan weer heel anders over. Volgens hem kreeg ongeveer een derde van alle klanten te maken met opslagen. En Lijesen stelt bovendien dat vrijwel geen enkele klant in die tijd goed werd voorgelicht over deze risico's. Hij stelt zelfs dat als ABN dit onverkort doorvoert zoals het in de brief schrijft, de schade voor ABN Amro tot een miljard kan oplopen.

De woordvoerder van ABN doet dit af als onzin. Hij wijst er op dat ABN in totaal iets meer dan een half miljard heeft gereserveerd voor onvoorziene kosten. Maar dat potje is voor veel meer mogelijke terugbetalingen dan alleen de geraakte rente-opslagen.

Ook Rabobank onder vuur
Het rentederivaten-dossier leidt tot steeds meer opschudding de laatste weken. Met name de Rabobank ligt vaak onder vuur. Ondernemers melden dat ze onder druk worden gezet door de bank om alsnog papieren te tekenen. Daarmee zouden ze dan achteraf toezeggen dat ze bij afsluiten van de derivaten op de hoogte waren van de risico's.

Bij de redactie van RTL Z hebben zich enkele ondernemers gemeld met schrijnende verhalen. Hun lokale bank zou dreigen met het forceren van een ondergang van hun onderneming en het afpakken van hun hypotheek en daarmee hun huis.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore