Geld en Werk

Privacywaakhonden maken geen vuist tegen datadeal EU-VS

03 februari 2016 17:33 Aangepast: 01 augustus 2017 13:00
Beeld © Getty

De Europese privacywaakhonden maken vooralsnog geen vuist tegen het bekritiseerde Privacy Shield, waarmee Amerikaanse bedrijven data van Europese gebruikers mogen blijven verwerken - ondanks de spionagepraktijken van de geheime dienst NSA.

De Europese Commissie en Verenigde Staten sloten gisteren een politieke deal waardoor het voor de meer dan 4000 Amerikaanse bedrijven mogelijk blijft om gegevens van Europeanen te verwerken. Denk bijvoorbeeld aan e-mailadressen, foto's en zoekopdrachten. Het zogeheten Privacy Shield vervangt een oude overeenkomst die vorig jaar ongeldig werd verklaard door het Europees Hof.

Deze oudere overeenkomst, Safe Harbor, werd ongeldig verklaard omdat het Europees Hof vindt dat de privacy van Europese burgers in de VS niet voldoende wordt gewaarborgd. Daarbij baseert het Europees Hof zich op de onthullingen van klokkenluider Edward Snowden, die aantoonde dat de Amerikaanse geheime dienst NSA op grote schaal mensen online bespioneert. De Amerikaanse wetgeving staat dit ook toe.

Privacy Shield wordt verwelkomd
Het Privacy Shield is noodzakelijk om diensten zoals Google, Facebook en WhatsApp goed te laten werken. "We verwelkomen de conclusie van de onderhandelingen tussen de EU en VS en de introductie van het Privacy Shield", zo zegt Isabelle Falque-Pierrotin, voorzitter van de Artikel 29-werkgroep die bestaat uit de Europese privacywaakhonden. "Maar we moeten de officiële documenten nog ontvangen om precies te weten hoe de Privacy Shield eruit gaat zien en welke juridische inhoud het bevat."

Volgens de Europese Commissie heeft de VS 'schriftelijke zekerheden' geboden dat de spionagepraktijken van de geheime dienst niet de privacy van Europese burgers in het geding brengen. Wouter Dammers, internetadvocaat en oprichter van advocatenkantoor LAWFOX, vindt de deal enkel 'een uitwisseling van brieven'. Volgens D66-Europarlementariër Sophie in 't Veld is de deal 'boterzacht' en zou de VS juist zijn wetten moeten aanpassen waardoor de massaspionage aan banden wordt gelegd.

Thumbnail

Tot de tand toe bewapend
De daadwerkelijke juridische documenten van het Privacy Shield worden binnen drie weken verwacht, waarna de Europese privacywaakhonden de stukken beoordelen. Ook de Nederlandse privacywaakhond Autoriteit Persoonsgegevens (AP) kijkt kritisch naar de documenten, zo bevestigt voorzitter Jacob Kohnstamm aan RTL Z: "We waren tot de tand toe bewapend over hoe we konden handhaven als er geen deal zou zijn. Denk bijvoorbeeld aan een boete van 820.000 euro per dag als Amerikaanse bedrijven Europese data verwerken. Maar dat lost dit probleem niet op."

Eurocommisaris Věra Jourová heeft volgens Kohnstamm de Europese privacyautoriteiten beloofd dat het Privacy Shield wordt ingetrokken als de VS zich niet aan een onderdeel van de overeenkomst houdt. "Een ander belangrijk onderdeel van de deal is dat onze gegevens niet meer in bulk mogen worden verzameld door de Amerikaanse geheime dienst. Alleen als er geen andere mogelijkheid is, mag de VS toegang krijgen tot onze data. Dit betekent dat de Amerikaanse geheime dienst voortaan gericht moet zoeken."

Beste wat we op dit moment kunnen krijgen
Deze belofte, indien de VS juridisch hieraan worden verbonden, zou volgens Kohnstamm de privacy van Europese data in de VS ongeveer gelijktrekken aan die in de EU. "Als het echt waar is wat Jourová belooft, zou dat mooi zijn. Het is dan echt het beste wat we op dit moment kunnen krijgen. Maar ik stel nog wel heel veel vragen bij het Privacy Shield, die hopelijk met de officiële documenten worden beantwoord."

Als de AP de documenten over het Privacy Shield hebben ingezien, duurt het enkele maanden voordat de privacyautoriteit met een advies komt. "Als dat een negatief advies is, wordt het voor de Europese Commissie een lastig om dit plan erdoorheen te krijgen. En dan hebben Amerikaanse bedrijven opnieuw een groot probleem."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore