Geld en Werk

Renteverlaging ECB slecht nieuws voor spaarders

03 december 2015 17:50 Aangepast: 23 december 2015 11:21
Beeld © EPA

Banken die geld stallen bij de Europese Centrale Bank moeten daarvoor meer boeterente betalen en de ECB gaat langer door met het opkoopbeleid. Wat betekent dat voor huishoudens en bedrijven? Acht vragen over de renteverlaging.

1. Gaat de inflatie nu stijgen?
De bedoeling van de maatregelen van de ECB is dat de inflatie omhoog gaat. De ECB heeft van de politiek de doelstelling meegekregen om te streven naar een inflatie van onder, maar dichtbij de 2 procent.

Nu ligt de inflatie in de eurozone nog een stuk lager, 0,1 procent in november. De ECB gaat voor geheel 2015 uit van een inflatie van 0,1 procent. Voor 2016 en 2017 wordt gerekend op een wat aantrekkende inflatie, 1 procent in 2016 en 1,6 procent in 2017. Een hogere inflatie betekent dus hogere prijzen en voor huishoudens is dat niet gunstig, je moet dan meer betalen voor hetzelfde product.

2. Maakt het wat uit of je schulden hebt?
De situatie wordt anders als je schulden hebt. Bij inflatie wordt je schuld in feite steeds iets minder waard. Overheden en vooral huishoudens hebben vaak flinke schulden.

Inflatie is dus positief voor degene die geld heeft geleend, maar juist niet voor degene die geld heeft uitgeleend.

3. Gaat de spaarrente nóg verder dalen?
Nu banken meer boeterente moeten betalen als ze geld stallen bij de ECB wordt dat voor hen dus nog onaantrekkelijker. De gedachte is dat banken daardoor dan maar meer geld gaan uitlenen. Dat zal de rente die bedrijven en huishoudens moeten betalen om geld te lenen drukken. Maar dat effect is niet één op één. Je kunt dus niet zeggen dat door de verlaging van de depositorente met 0,1 procentpunt de rente die je betaalt om te lenen ook met 0,1 procentpunt zal dalen.

Als banken meer geld uitlenen en er dus meer geld beschikbaar komt op de geldmarkt, dan zal dat ook een drukkend effect hebben op de rente die je krijgt  voor je spaargeld. Mogelijk zullen banken de komende tijd aangeven dat de spaarrente die ze vergoeden omlaag gaat.

Sommige deskundigen verwachten dat de spaarrente naar nul gaat, anderen denken zelfs dat de spaarrente negatief wordt.

Jacob Schoenmaker denkt in ieder geval dat de rente op betaalrekeningen negatief wordt voor particulieren. Voor grote bedrijven is dat nu al zo. 

4. Is de renteverlaging goed voor de economie?
Als de spaarrente nog lager wordt dan deze nu al is gaan huishoudens meer uitgeven, omdat sparen toch niets oplevert, zo verwacht de ECB. Ook bedrijven zouden sneller gaan lenen. Dat moet de economie stimuleren. Teunis Brosens van ING vraagt zich echter of dat ook het geval zal zijn. ''Of die 0,1 procentpunt het verschil zal maken waag ik te betwijfelen''.

Zeker voor bedrijven geldt dat zij niet gaan lenen omdat de rente laag is, maar ze lenen geld als zij kansen zien voor investeringen. Dat hangt er weer vanaf hoe de economie draait.

Hogere inflatie betekent dat bedrijven makkelijker hun prijzen kunnen verhogen, voor hen is dat dus gunstig.

5. Hoe zit het met de pensioenfondsen?
Voor onze pensioenfondsen is een lagere rente juist ongunstig. Over het algemeen stijgen beurskoersen als de rente daalt, dat is dus goed voor onze pensioenen. Maar de dekkingsgraad van pensioenfondsen daalt per saldo toch, omdat het negatieve effect van de lage rente nóg groter is.

Door de lage rente moet voor elke euro die ooit moet worden aangehouden namelijk nu meer in kas zijn.

6. Is de zwakkere euro goed voor de export?
De ECB hoopt met de maatregelen ook de koers van de euro te verlagen. Grote beleggers investeren liever hun geld in een gebied met hogere rente, zoals de VS. Een zwakkere euro zou goed zijn voor bedrijven uit de eurozone die exporteren. In dollars of andere valuta’s worden Europese producten en diensten dan immers goedkoper.

Dat zal zeker het geval zijn als de Amerikaanse tegenhanger van de ECB, de Fed, op de vergadering van 15 en 16 december de rente juist verhoogt. De economie in de VS is een stuk verder dan in Europa. Het gaat daar weer beter en de werkgelegenheid trekt aan. Vandaag stijgt de euro echter in waarde tegenover de Amerikaanse dollar. Beleggers hadden meer maatregelen verwacht.

Dat beleggers zijn teleurgesteld blijkt ook uit de daling van de aandelenkoersen in Europa. Op de wat langere termijn bekeken heeft het beleid van de ECB de aandelenkoersen juist opgestuwd. Critici zijn bang dat het geld dat de ECB in de economie pompt niet terecht komt bij de huishoudens, maar vooral op de beurs. De ECB creëert zo zeepbellen, is de kritiek.

7. Gaan politici nu meer hervormen?
Nu Draghi en de zijnen minder doen dan de markten hadden verwacht zal de politiek het moeten doen, verwacht vermogensbeheerder Aberdeen. Dat betekent economische hervormingen. Dat zou goed nieuws zijn.

Lange tijd bleven politici op hun handen zitten en was de ECB de enige die in actie kwam. Dat gaf de politici extra tijd om met economische hervormingen te komen, maar dat is tot nu toe nog onvoldoende gebeurd.

8. Staat Draghi minder sterk?
Dat de maatregelen van de ECB tegenvallen betekent mogelijk ook dat Draghi is teruggefloten door zijn medebestuurders. ''Beleggers hadden verwacht dat de maandelijkse opkopen van (staats)obligaties zouden worden verhoogd van de huidige 60 miljard euro per maand naar 65 miljard, 70 miljard of misschien nog meer'', aldus Teunis Brosens van ING.

''Ze hadden ook verwacht dat de depositorente met meer zou worden verlaagd dan alleen 0,1 procentpunt. Op die twee hele belangrijke punten heeft Draghi beleggers teleurgesteld.''

Jens Weidmann uit Duitsland en Klaas Knot uit Nederland waren toch al niet zo gecharmeerd van de maatregelen van de ECB. Mogelijk hebben zij meer bestuurders meegekregen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van