Geld en Werk

Wanneer wordt belastingontwijking nou eindelijk aangepakt?

04 april 2016 16:55 Aangepast: 31 juli 2017 22:00
Beeld © Getty Images

Het regent belasting-scoops de laatste jaren. Na Lux leaks, Swiss leaks, zijn er nu – het zal je niet ontgaan zijn – de Panama Papers. Komt er ooit een einde aan deze tsunami van ontwijkers? Hoe hard wordt belastingontwijking door personen en multinationals nou eigenlijk bestreden?

Belastingontwijking bestaat al, schrik niet, sinds de Romeinse tijd. Rijke Romeinen zorgden ervoor dat ze belasting betaalden in gebieden waar de regels soepel waren. 

Het ontwijken van de fiscus is dus in zijn geheel niet nieuw. Nederland staat ook al eeuwen bekend als een plek waar je je belastingzaakjes uitstekend kunt regelen. Je zou ons land bijna een belastingparadijs kunnen noemen. Belastingparadijzen combineren geheimhouding over belastingen en het feit dat er lage belastingen kunnen worden betaald. In navolging van de Romeinen gebruiken popsterren, multinationals en politici met een dikke portemonnee deze paradijzen als financieel zonnig toevluchtsoord.

De laatste tijd is de Europese Commissie op oorlogspad. Met een belasting-actieplan wil de Commissie de ontwijking aanpakken. RTL Z sprak met belastingonderzoeker Indra Römgens van SOMO over de to do-lijst van de Commissie (en wat er nog ontbreekt op het lijstje):

1. Rapportages per land (en dus meer inzicht)
"Als je nu de financiële rapportage van een bedrijf bekijkt, zie je alleen de totale winst en belastingen per bedrijf. Je weet niet hoeveel belastingen ze betalen per land. Die informatie heb je wel nodig als je belastingontwijking, waarbij bedrijven winsten verschuiven van het ene naar het andere land, wil identificeren. De Europese Commissie wil nu dat er ook per land gerapporteerd gaat worden en dat landen die informatie gaat uitwisselen."

Een goede stap voorwaarts, maar bij lange na niet voldoende, stelt Römgens: "De Commissie stelt voor dat bedrijven alleen financiële data publiceren voor hun activiteiten in EU-landen. Belastingparadijzen die buiten Europa liggen worden er nog buiten gehouden. Daardoor heb je nog steeds geen totaalplaatje van de geldstromen van een bedrijf, terwijl dat nou juist het doel zou moeten zijn."

2. Welke celeb, crimineel of politicus gaat er schuil achter de brievenbus?
In Europa, en dus ook in Nederland, wordt gewerkt aan een manier om meer inzicht te krijgen in de personen achter de geheimzinnige brievenbussen, ook wel bekend als Ultimate Benifical Owners (UBO). "Het is vaak niet duidelijk wie de uiteindelijke gerechtigde is: degene die uiteindelijk het geld ontvangt. De Commissie wil dat de ontvangers geregistreerd worden in een UBO-register. Wij hopen dat dat register volledig openbaar wordt, want de samenleving heeft recht op die informatie. Over dat punt wordt nog gediscussieerd."

De Nederlandsche Bank vindt bovendien dat trustkantoren, die de bv’s beheren, zich ook eens wat beter zouden moeten verdiepen in hun klanten. "Ze hebben regelmatig geen idee welke personen er precies achter zitten en welke risico’s daarmee gepaard gaan. Dat benadrukt opnieuw het belang van zo’n publiek register."

3. Wel een brievenbus, maar geen fabriek. Moet dat wel kunnen?
Eén essentieel punt wordt maar niet aangepakt, vindt Römgens: dat niet je activiteiten maar het juridische adres bepaalt waar je belastingen betaalt. "Alle goede ideeën worden echt niet bedacht op Bermuda. Je wilt toe naar een systeem dat belastingheffing wordt verplaatst naar de plek waar ook echt productie plaatsvindt. Zolang daar niet naar wordt gekeken, plakt de Europese Commissie alleen maar pleisters en wordt de kern nog steeds niet aangepakt."  

Veel geld, geen belasting: zo werkt belastingontduiking

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore