Geld en Werk

Toffe werksfeer? 'Met een koffiecorner ben je er nog lang niet'

12 juni 2017 18:28 Aangepast: 27 juli 2017 22:00
Beeld © iStock

Hoe is de sfeer bij jou op het werk? Kun je een beetje lachen met je collega's, of moet je constant op je hoede zijn? Werkgevers zijn altijd op zoek naar nieuwe manieren om de sfeer tussen jou en je collega's te verbeteren. Want als jij je lekker voelt, is dat ook goed voor het bedrijf.

Een vertrouwelijke, vriendschappelijke werksfeer is voor de meesten belangrijker dan een hoger salaris, zegt arbeids- en organisatiepsycholoog Tosca Gort. Dat blijkt ook uit onderzoek: slechts 10 procent van de werkende Nederlanders ruilt een goede sfeer op de werkvloer in voor meer loon.

Dus is het niet vreemd dat het management achter de schermen voortdurend op zoek is naar methodes en formules waarmee die goede sfeer kan worden bevorderd. 

Niet te harden

"De millennials van nu zijn niet meer bereid om voor een bedrijf te werken waar alles wel naar behoren verloopt, maar waar de werksfeer niet te harden is", zegt psycholoog Gort. Bij haar coachingsbureau komen vaak managers over de vloer voor advies over hun werkcultuur. "Niet gek", zegt Gort. "We besteden zoveel tijd van ons leven op de werkvloer dat het heel belangrijk is dat het je genoeg positieve energie geeft." 

De losse en ongedwongen sfeer die veel mensen als ideaal zien, lijkt vaker voor te komen in de creatieve sector dan in formele branches, zoals bij banken en verzekeraars. Zoals bij techbedrijf Incentro, dat werk heeft gemaakt van het geluk van de werknemers. Wekelijks wordt gemeten of ze zich nog wel een beetje happy voelen. Dat doen ze met een zelfgemaakte app, Moodforce, waarin werknemers vragen moeten beantwoorden.

Wil je een bureaufiets?

Aan de hand van de uitslagen kan Incentro precies zien op welke vlakken de werkomstandigheden kunnen worden verbeterd. "Als onze medewerkers gelukkig zijn, volgen de resultaten vanzelf", zegt Edwin van der Geest, directeur van de Rotterdamse vestiging van Incentro. "Bij ons willen medewerkers het uiterste uit zichzelf halen voor het bedrijf. En die ruimte bieden wij daarom ook."

Dus als de mensen bij Incentro graag naar hun schermen kijken vanaf een bureaufiets, dan krijgen ze een bureaufiets. Want die ideale, laagdrempelige sfeer krijg je niet heus alleen voor elkaar met een simpele koffiecorner, zegt ook arbeidspsycholoog Gort. "Als het systeem niet klopt, dan heeft het geen enkele zin om je kantoor uit te breiden met een koffiecorner."

Vijf fases van cultuurontwikkeling

Een goede sfeer op de werkvloer past niet binnen elk systeem van werkcultuur. Haar bureau GORTcoaching maakt gebruik van het zogeheten tribal leadership-model. Daarin worden vijf fases van cultuurontwikkeling uitgediept.

Het model begint met de allerstrengste fase 1, waarbij werknemers alleen maar willen 'overleven', en loopt door tot fase 5, het 'werknemersparadijs'. "Daarbij straal je een sfeer uit van 'we’re great, come join us'." (Zie kader onderaan.)

Telefoon aan de kant, even gedachtes delen

Jorg Ruis, de oprichter van Culture Builders, gaat vaak langs bij bedrijven om de werkcultuur te observeren. Hij zegt dat het klinkt als een soort basisingrediënt, 'elkaar kunnen vertrouwen op de werkvloer', maar dat het lang niet overal zo is. "Je kan dit op heel makkelijke manieren aanmoedigen in het werkproces."

Maak er bijvoorbeeld een gewoonte van om eens in de week bij elkaar te komen om gedachten uit te wisselen. "Wat dacht je van een maandagmeeting waarbij je begint met een 'check-in'? Iedereen legt z'n telefoon weg en deelt even wat zijn of haar aandacht heeft."

Mensen zijn altijd al druk, zegt Ruis. Daardoor is het des te belangrijker om aandacht te hebben voor elkaar. Op deze manier bouw je een goede relatie op met collega's en kun je kijken of je een andere collega misschien kunt ondersteunen.

De leiding zet de toon

Toch is het uiteindelijk de houding van de leiding die bijna allesbepalend is, zegt Ruis. De leiding geeft het voorbeeld, de rest volgt. "Als ik kijk naar de betrokkenheid van de ceo van Starbucks, Howard Schultz, dan raak ik zó geïnspireerd. Hij bezoekt iedere dag meerdere vestigingen, doet een praatje met de werknemers daar en maakt een cappuccino klaar voor een klant. Typisch Amerikaans? Nee hoor, hij laat zien dat hij gelooft in zijn mensen en draagt daarmee de waarden van het bedrijf uit. Als je dit jarenlang volhoudt, kun je mij niet vertellen dat het voor de show is. Toen hij in 2008 terugkwam na jarenlange afwezigheid, steeg de omzet van Starbucks wereldwijd met 24 procent." 

Loop je dan niet het gevaar dat je alleen nog maar met elkaar zit te dollen als de sfeer op je werk supervriendschappelijk is? Welnee, zegt Ruis. "Als je een werkcultuur weet te creëren die vertrouwelijk is, zul je zien dat mensen met meer energie werken aan betere resultaten."  

Het tribal leadership-model

Fase 1
Gevangeniscultuur. Werknemers doen er alles om aan om te 'overleven'. Deze cultuur zie je vaak terug bij bedrijven die in een reorganisatie zitten.

Fase 2
Een cultuur waar mensen mentaal al zijn 'uitgecheckt': het zal hun tijd wel duren. Dit zie je vaak bij organisaties waar mensen al twintig jaar werken.

Fase 3
I'm great, you're not: mensen werken heel erg voor zichzelf en dat zit diep verankerd in het systeem. In deze cultuur zie je dat werknemers van elkaar worden onderscheiden door bonussen en targets. 

Fase 4
Een cultuur waar lijntjes worden gelegd tussen werknemers en de negatieve prikkels worden weggenomen. Collega's staan elkaar bij om tot het beste resultaat te komen. 

Fase 5
We're great, come join the club! Minder dan 2 procent van de bedrijven kent een dergelijke cultuur. Hier wordt de uiterste potentie van werknemers benut om een grote globale impact te maken. Dit wordt ook wel een utopische fase genoemd.

`