Ga naar de inhoud
Geld en Werk

Maandelijks zomaar 2250 euro: Zwitsers stemmen over basisinkomen

Mensen genieten van de zon in Zürich. Beeld © EPA

Zwitserland stemt vandaag over het invoeren van een basisinkomen. Het is een controversieel idee om alle inwoners, zonder dat ze daar iets voor hoeven te doen, elke maand omgerekend 2250 euro te geven.

Voorstanders van een basisinkomen denken dat het een oplossing gaat zijn voor de stijgende werkloosheid die veroorzaakt gaat worden door robots die steeds meer werk overnemen. Ook zou het een oplossing zijn voor onze neiging om lang en hard te werken om hogerop te komen. Een basisinkomen kan ervoor zorgen dat je ook zonder eindeloos werken een hogere levenstandaard kan bereiken, zo is het idee.

Update: Zwitsers stemmen massaal tegen het basisinkomen, blijkt uit projecties

Experimenten

Zwitserland is lang niet het enige land waar wordt nagedacht over een universeel inkomen. Het burgerinitiatief om een basisinkomen in te voeren in Nederland, haalde in april de grens van 40.000 handtekeningen. Dat betekent dat het onderwerp wordt besproken in de Tweede Kamer.

Verder wordt er geëxperimenteerd met een basisinkomen in Kenia, waar zesduizend Kenianen tien jaar lang tussen de 255 en 400 dollar per jaar krijgen. Dat is het gemiddelde inkomen in het land en zou goed moeten zijn om de kosten voor voedsel, onderdak en gezondheid te dekken. In Finland wordt gewerkt aan een voorstel om iedere inwoner 800 euro per maand te geven.

Zwitsers stemmen waarschijnlijk tegen

Thumbnail

Een zonnige dag in Zürich.

Het gaat in Zwitserland vandaag waarschijnlijk niet lukken om een meerderheid te krijgen. Volgens Zwitserse media is de kans groot dat er tegen het plan gestemd.

Het initiatief heeft nauwelijks politieke steun, ook niet in de linkerhoek. Geen enkele grote Zwitserse partij steunt het plan en de Bondsraad en het Zwitserse parlement hebben al tegen gestemd. Tegenstanders van het plan zijn bang dat een basisinkomen het werken zou ontmoedigen. Ook zouden bezuinigen die nodig zijn om het mogelijk te maken de Zwitserse economie verzwakken.

Het hoofdargument tegen een basisinkomen is dat het financieel niet haalbaar zou zijn, stelt Swissinfo.

Zo zou het moeten werken

Het Volksinitiatief voor een Onvoorwaardelijk Basisinkomen heeft berekend dat er op jaarbasis 208 miljard Zwitserse frank (187,5 miljard euro) nodig is voor het plan.

Voor de lonen van ambtenaren is 18 miljard frank nodig, maar dat bedrag is al afgedekt door belastingen. Voor lonen in de private sector wordt 110 miljard opzij gezet, afkomstig uit de sector zelf. Verder is er 55 miljard nodig voor sociale verkeringen voor bijvoorbeeld ouderen en gehandicapten, ook al gedekt door belastingen.

Wel moeten er extra kosten gemaakt worden om mensen tegemoet te komen die nu minder dan 2500 frank per maand verdienen. Daar is 25 miljard frank voor geraamd. Een afname van zorgkosten, meer innovatie, een hogere arbeidsproductiviteit en een afname van administratieve lasten zouden kunnen zorgen voor een besparing van 50 miljard op jaarbasis, rekenen de initiatiefnemers voor.

Mijlpaal

Voor een bindend nationaal referendum in Zwitserland zijn er 100.000 handtekeningen nodig. Volgens de laatste projecties stemt 78 procent tegen het plan, bericht het Zwitserse tv-station SRF.

Toch is het referendum een mijlpaal voor het basisinkomen. Het momentum voor voorstanders van een basis-levenstandaard lijkt te groeien. Hoewel dit dus waarschijnlijk niet de eerste overwinning voor een basisinkomen gaat zijn, zullen we er in de komende tijd nog genoeg over horen.