Geld en Werk

Michael P. is blut, dus schiet de overheid de schadevergoeding voor

20 juli 2018 14:59 Aangepast: 20 juli 2018 16:16
Een rechtbanktekening van Michael P. die Anne Faber om het leven bracht. Beeld © ANP

Naast een celstraf van 28 jaar en tbs voor het doden van Anne Faber moet Michael P. bijna 140.000 euro schadevergoeding betalen aan de nabestaanden. Er is alleen een probleem: hij is blut. In dat geval schiet de overheid het bedrag voor. Het is volgens de rechter zeer onwaarschijnlijk dat hij het ooit terugbetaalt.

Daders van een ernstig misdrijf moeten vaker een schadevergoeding betalen. Slachtoffers krijgen altijd het geld waar ze recht op hebben. Onder de zogeheten Voorschotsregeling is bepaald dat dit altijd binnen acht maanden gebeurt.

Erkenning slachtoffer

Heeft de dader dit bedrag zelf niet, dan schiet de overheid dit voor, vertelt Eveline Petit, woordvoerder bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. "Die schadevergoeding is niet alleen maar geld, het geeft slachtoffers een gevoel van erkenning." 

De dader in kwestie moet dit geld wel terugbetalen. "We hebben steeds meer middelen om schade daadwerkelijk te innen, ook na detentie." Zo kan er een betalingsregeling worden gemaakt of wordt paspoortsignalering ingezet. Dit houdt in dat als iemand niet wil betalen, ook geen nieuw paspoort kan aanvragen.

Betalingsregeling schadebedrag

Daders van openlijk geweld en mishandeling betalen veel sneller het verschuldigde bedrag af. Na 6 jaar is dat 95 procent bij openlijk geweld en 86 procent bij mishandeling. 

Bij de zwaardere categorieën als levensmisdrijf en mensenhandel ligt dat veel lager: respectievelijk 40 procent en 22 procent. Wat daarbij meespeelt is dat iemand die vastzit, niet kan werken voor een volwaardig loon dus dan wordt afbetalen een stuk moeilijker. 

Om dit geld toch terug te krijgen van de daders, zet Sander Dekker, minister voor Rechtsbescherming, in op meer maatregelen. In een brief aan de Tweede Kamer schreef hij vorige week dat het CJIB de mogelijkheid om in termijnen te betalen meer onder de aandacht moet brengen.

Daders moeten daarnaast meer ruimte krijgen om hun betaling te voldoen 'zonder daardoor een uitzichtloze schuldensituatie te laten ontstaan'.  

Niet meewerken dan niet vervroegd vrij

Er komt ook een proef met het monitoren van de financiën van daders. Komen ze vrij dan blijft de overheid hun inkomsten en vermogen in de gaten houden. Mocht blijken dat er geld is binnengekomen, dan wordt de inning hervat, zegt de minister.  

Als de daders echt niet meewerken gaat dat niet zonder gevolgen, aldus woordvoerder Petit van Justitie en Veiligheid. Die keuze wordt dan meegewogen in de beslissing of iemand voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld, dat wil zeggen: of diegene na twee derde van de straf naar buiten mag.

Tegemoetkoming geweldsmisdrijf

Als een rechter een dader niet veroordeelt tot het betalen van een schadevergoeding, dan kan een slachtoffer of nabestaande terecht bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Dat fonds geeft slachtoffers van een geweldsmisdrijf met ernstig psychisch of fysiek letsel toch een vergoeding.

De bedragen die het fonds uitkeert zijn afkomstig uit belastinggeld en variëren van 1000 tot 35.000 euro. Vorig jaar kwamen er 7200 aanvragen binnen, waarvan 70 procent werd toegekend, laat een woordvoerder weten. "35.000 voor iemand die een dwarslaesie overhoudt aan een geweldsmisdrijf is niet veel, maar wel een erkenning voor het onrecht dat iemand is aangedaan", zegt ze. 

Zaken en bedragen

Tussen 2011 en 2016 kwamen er meer dan 38.000 zaken binnen met een schadevergoedingsmaatregel bij het Centraal Justitieel Incasso Bureau. Het CJIB maakt het bedrag dan weer over aan het slachtoffer of de nabestaanden. De gezamelijke waarde bedroeg in die periode 23,7 miljoen euro. In 21 procent van deze zaken werd een betalinsgregeling getroffen. 

In 93 procent van de zaken ging het om bedragen lager dan 3500 euro. Het CJIB heeft binnen 6 jaar ongeveer 90 procent van dit bedrag geïnd, blijkt uit cijfers van het ministerie. Bij 1,3 procent van de zaken is dit bedrag hoger dan 12.000 euro.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore