Geld en Werk

Maatregelen moeten 'afknijpen' boeren door supers stoppen

29 juni 2018 14:45 Aangepast: 29 juni 2018 18:16
Beeld © ANP

Het kabinet wil een einde maken aan de benarde positie van boeren en tuinders. Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) heeft maatregelen aangekondigd om hun marktpositie te versterken.

Zo komt er een verbod op oneerlijke handelspraktijken in de land- en tuinbouwsector. Bij overtredingen kan de Autoriteit Consument & Markt (ACM) of een rechter sancties opleggen, meldt het ministerie van LNV.

Daarbij gaat het bijvoorbeeld om contracten die eenzijdig door de supermarkt worden gewijzigd. Soms met terugwerkende kracht. Of om een bestelling van bederfelijke producten die kort van te voren wordt afgezegd.

Supermarkt knijpt boeren af

"Dat is heel mooi", reageert Bert den Haan, appel- en perenboer in Kerk-Avezaath, opgelucht op het nieuws. Boeren voelen zich al jaren afgeknepen door supermarkten, omdat die hoge eisen stellen op het gebied van gewasbescherming, duurzaamheid en arbeidsomstandigheden. Die eisen zijn bovenwettelijk: ze zijn strenger dan in dan in de wet is vastgelegd.

"Daar willen wij op zich best aan voldoen, maar we krijgen er nu geen meerprijs voor", legt Den Haan uit. Uit onderzoek van Universiteit Wageningen blijkt dat 10 tot 20 procent van de producenten vindt dat hij te maken heeft met oneerlijke handelspraktijken.

Rekening voor consument

Retaildeskundige Laurens Sloot is kritisch over de maatregelen aangekondigd door minister Schouten. "Boeren die zich niet kunnen aanpassen aan de veranderde marktwerking houd je zo in stand." Bovendien verwacht Sloot dat de rekening bij de consument komt te liggen als supermarkten boeren meer moeten gaan betalen.

Ook het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) betreurt het kabinetsbelsuit. ​"Het CBL hecht aan contractvrijheid voor ondernemers, open en concurrerende markten", zegt het in een reactie. "De consument heeft baat bij marktwerking, ook in de voedselketen."

Supermarkten zijn heel goedkoop

Er woedt al jaren een supermarktoorlog in ons land. Nederland telt 4300 supermarkten, dat zijn er eigenlijk te veel. Gevolg is dat er hevig wordt geconcurreerd, ook op prijs. "Nederlandse supermarkten zijn heel goedkoop", zegt retaildeskundige Paul Moers. "Alleen Portugal en Polen zijn nog goedkoper."

Tegelijkertijd vrezen de supermarkten milieuclubs en dierenactivisten als Greenpeace en Wakkerdier. Ze zijn doodsbenauwd dat ze op een negatieve manier in een tv-spotje belanden. Daarom stellen ze zulke hoge eisen aan hun producten, terwijl de boer intussen opdraait voor de kosten die het extra werk hun oplevert.

Kliklijn voor boeren

Daar komt nu dus een einde aan. De nieuwe maatregelen moeten ervoor zorgen dat de boeren een eerlijke prijs krijgen voor hun producten en beloond worden voor extra inspanningen.

"Want we willen allemaal wel dat duurzaam stukje vlees of duurzaam geteelde groente maar dan moeten we ook wel de echte prijs kunnen betalen aan die boer of aan die tuinder want anders houdt ie dat niet vol", zegt minister Schouten.

Vorige week kondigde Schouten al een meldpunt aan waar boeren anoniem kunnen melden dat zij worden afgeknepen door supermarkten of andere afnemers.

Boeren moeten samenwerken

Het ministerie laat daarnaast weten dat boeren meer ruimte krijgen om krachten te bundelen. Boer Den Haan denkt ook dat samenwerking goed zal zijn. "Als sector zijn we nu verdeeld. Als een supermarkt jouw Elstar-appels te duur vindt, gaat 'ie naar een ander die goedkoper is. Ze spelen ons uit, maar dat is ook onze eigen schuld."

Laurens Sloot vindt dat minister Schouten ook zelfstandig winkeliers te hulp zou moeten schieten. "Als je de boeren helpt, dan ook de winkeliers die zwaar gebukt gaan onder de concurrentie van webshops."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore