Geld en Werk

Dit moet je doen om een jaar eerder met pensioen te gaan

20 juni 2018 12:56 Aangepast: 20 juni 2018 19:30
Wil je dit al op je 60ste? Dat wordt geld opzij zetten. Beeld © Getty

De gemiddelde pensioenleeftijd is vorig jaar opnieuw gestegen, meldt het CBS vandaag. Toch kun je wel eerder stoppen met werken. Maar niemand zegt dat het makkelijk gaat worden.

Volgens budgetinstituut Nibud weet 60 procent van de Nederlanders niet of hij genoeg geld heeft na zijn pensioen. Toch fantaseren veel mensen over eerder stoppen met werken. Uit onderzoek van het SCP blijkt dat twee derde van de Nederlanders die mogelijkheid graag open houdt. Hoe doe je dat?

Persoonlijke situatie

"Die vraag krijg ik dagelijks", zegt onafhankelijk financieel planner Fons de Bilde. Een eenduidig antwoord is er helaas niet. "Die vraag is niet te beantwoorden met een algemene regel die voor iedereen geldt", zegt hij. "Veel is afhankelijk van je persoonlijke situatie", vult Karin Redeker van budgetvoorlichter Nibud aan. 

Gemiddeld gaan Nederlanders met pensioen met 64 jaar en 10 maanden. Dat is 5 maanden hoger dan een jaar geleden, concludeerde het CBS vandaag. Als gevolg van regelgeving en wetswijzingen is het aandeel werknemers dat voor hun 65e verjaardag met pensioen gaat drastisch gedaald: van 88 procent in 2006 naar 38 procent in 2017. 

8 procent

Niet zo gek dus, dat De Bilde geregeld gevraagd wordt naar de mogelijkheden van eerder stoppen met werken. Het kan, maar je verliest dan een deel van je inkomen. Je kunt genoegen nemen met minder, maar als je je leven comfortabel wilt voortzetten na je pensionering zul je in elk geval je levensstandaard op peil willen houden. 

Lees ook: 'Wacht niet tot je 65ste, maar ga met tussenpensioen'

Eerder stoppen met werken heeft op meerdere manieren invloed op wat je te besteden hebt later. Enerzijds wordt je pensioenuitkering lager, omdat je minder pensioen opbouwt dan iemand die wel doorwerkt. Het bedrag dat je bijeen hebt heeft daarnaast minder tijd om te renderen en het moet uitgesmeerd worden over een langere periode. Bovendien betaal je meer belasting als je de AOW-leeftijd nog niet hebt aangetikt. 

De Bilde: "Ruwweg zou je kunnen zeggen dat een jaar eerder stoppen met werken ongeveer 8 procent van je inkomen kost, voor de rest van je leven. Om dat aan te vullen heb je dus een aardige zak met geld nodig." 

Rekenvoorbeeld: 350 per maand voor een jaar eerder stoppen

Een nu 46-jarige vrouw wil in 2040 stoppen met werken, een jaar eerder dan de verwachte AOW-leeftijd. Ze zal op dat moment 68 jaar oud zijn. Ze verdient nu 45.000 euro bruto per jaar. Rekening houdend met een gemiddelde inflatie van 1,88 procent heeft ze jaarlijks 67.791 euro nodig om haar levensstandaard op pijl te houden. 

Uitgaande van een inkomensverlies van 8 procent komt deze vrouw na haar vervroegde pensioen jaarlijks 5.423,28 euro tekort. Volgens de levensverwachting van het CBS zullen vrouwen die in 1972 geboren zijn ongeveer 84,5 jaar oud worden. We denken positief, dus ze zal 85 worden en na haar pensioen nog 17 jaar leven. Dat betekent dat ze een bedrag nodig heeft van (17 x 5.423,28 =) 92.195,76 euro. 

De 46-jarige dame heeft nog 22 jaar om ruim 90.000 euro netto bij elkaar te harken. Dat komt neer op een vermogensgroei van bijna 4.200 euro per jaar, ofwel 350 euro per maand. Voor de helderheid: dit rekenvoorbeeld dient ter verduidelijking, niet als advies.

'Vrij makkelijke rekensom'

Hoogleraar financieel management Dirk Brounen (Universiteit Tilburg) beaamt dat. Hij schreef samen met collega Kees Koedijk het boek Nooit meer slapend arm, over persoonlijke financiën. "Je moet even tijd steken in het tot je nemen van de materie", zegt hij. Maar uiteindelijk krijg je dan een 'vrij makkelijke rekensom'. 

Dat schept naast inzicht in je eigen situatie waarschijnlijk ook een hoop rust in je hoofd. "Doorwerken voelt voor sommige mensen als een marathon waarvan je niet weet waar de finish ligt. De veranderende regelgeving zorgt voor verwarring en vermoeidheid bij mensen. Maar zodra ze weten waar de eindstreep ligt, halen mensen opgelucht adem", zegt De Bilde.  

Serieuze vermogensopbouw

Na die puzzel weet je hoeveel vermogen je moet opbouwen om eerder te kunnen stoppen, en hoeveel je dus maandelijks opzij moet zetten. Hoe eerder je daarmee begint, hoe beter. Wie jonger start met serieuze vermogensopbouw hoeft maandelijks minder apart te leggen.

Lees ook: Houd het leuk tot aan je pensioen, 'Ga op tijd iets anders doen'

Maar ga niet alleen sparen, tipt hoogleraar Brounen. "We hebben berekend dat sparen voor doelen die verder dan drie jaar in de toekomst liggen onverstandig is. Je kunt dan beter beleggen, want dat levert meer rendement op."

Niet ingericht op eerder of later met pensioen

Bij de meeste pensioenfondsen kun je je pensioen eerder laten uitkeren. Daar zijn wel voorwaarden aan verbonden. Die vind je op de site van je pensioenfonds, maar of je nu eerder, later, of precies op het moment dat het officieel 'mag' met pensioen wilt: het is verstandig om daar op tijd over na te denken. "De hele pensioenwereld is nog niet ingericht op mensen die eerder of later willen stoppen met werken", zegt financieel planner De Bilde. 

Je zal dus zelf aan de bak moeten. Typisch voor deze tijd, volgens de hoogleraar. "Voorheen regelde de overheid alles voor je. Dat is niet meer zo", signaleert Brounen. 

De eerste stappen van (eerder) pensioneren

Er is geen blauwdruk die voor iedereen geldt, maar als je overweegt eerder een punt achter je carrière te zetten moet je in elk geval hieraan denken:

  • Breng in kaart wat je nu verdient.
  • Beperk je daarbij niet alleen tot je salaris. Het geldt niet voor iedereen, maar heb je inkomsten uit andere middelen dan je baan?
  • Bereken wat je straks te besteden wilt hebben. Wat kosten je dromen en ambities voor later?
  • Wat je straks maandelijks krijgt kun je meestal opvragen of laten berekenen via je pensioenfonds en mijnpensioenoverzicht.nl
  • Ontstaat er een gat? Of heb je genoeg? Bereken hoeveel je moet en kunt opzij zetten. Je kunt daarbij gebruik maken van een online tool van het Nibud.
`