Geld en Werk

Duitsers lopen binnen op succes Zoutelande van Bløf

31 mei 2018 15:18 Aangepast: 31 mei 2018 15:27
Fans van Bløf op festival Concert at Sea. Beeld © ANP

Zoutelande is de grootste hit uit de geschiedenis van Bløf. De Nederlandse bewerking van het Duitse liedje Frankfurt Oder bleek een schot in de roos. Het is niet voor het eerst dat een artiest een klapper maakt met een cover en de originele artiesten kunnen daar flink aan verdienen.

"Niets is mooier dan met jou de kou trotseren", zingt Paskal Jakobsen van de Zeeuwse band Bløf. Een bijna letterlijke vertaling van "Nichts ist besser als mit dir zu überwintern", zoals de Duitse band Bosse jaren geleden zong. Er zit voor de luisteraar behalve de taal weinig verschil tussen de liedjes.

Miljoenen keren gestreamd

Waar wel een verschil in zit: het succes van beide nummers. Zoutelande is inmiddels 26,5 miljoen keer afgespeeld op Spotify. Frankfurt Oder staat niet eens tussen de populairste liedjes van de Duitse band. Spotify laat daarom niet zien hoe vaak het is gestreamd.

De videoclip van Zoutelande heeft op Youtube 12,4 miljoen views. Het Duitse origineel is maar 4,7 miljoen keer bekeken.

132.000 euro

Een stream op Spotify levert ongeveer een halve eurocent op, berekende muziekkenner Sieb Kroeske eerder voor RTL Z. Dat is niet veel, maar toch een mooie 132.500 euro voor Zoutelande. Tel daar de royalty's van de ontelbare keren dat het liedje is gedraaid door de radiozenders bij op.

Zo mag Radio 538 iedere keer veertig euro overmaken voor de auteursrechten als het Zoutelande draait. Hoe populairder de radiozender, hoe hoger de royalty's.

Originele schrijvers zijn spekkoper

Kassa voor Bløf zou je denken, maar al helemaal voor Bosse. Althans, voor de componist en schrijver van het originele liedje. Want die krijgen vrijwel alle royalty's op de auteursrechten van Zoutelande.

Normaal worden die royalty’s netjes gesplitst: 50 procent naar de tekstschrijver, 50 procent naar de componist. Maar volgens Harm Groustra, woordvoerder bij Buma/Stemra, kiezen veel artiesten ervoor om ook een uitgever in te zetten. Die probeert het liedje te slijten voor onder reclames en tv-series. In dat geval krijgt ieder een derde deel.

Ook geld voor de uitvoerende band

Krijgt de nieuwe artiest dan helemaal niets? Jawel hoor. Vaak spreken beide artiesten een zogenoemde autorisatie af voor de bewerking. Diegene die het liedje vertaalt, krijgt dan 16,6 procent van de royalty's. Bij Zoutelande is dat Peter Slager, de bassist van Bløf.

Medelijden met de rest van de band hoef je niet te hebben, want ieder bandlid krijgt op een andere manier betaald voor Zoutelande: het naburig recht. Het zijn de royalty’s voor de tijd en moeite die door de uitvoerende artiest, Bløf dus, in de cover is gestopt.

Het hoeft alleen te worden betaald als een liedje ergens, bijvoorbeeld op de radio of in een kroeg, afgespeeld wordt. De bedragen liggen een stuk lager dan bij de auteursrechten.

Zelf een cover uitbrengen

Stel, je hoort deze zomer op de Italiaanse radio een mooi liedje en denkt: daar maak ik een Nederlandstalige versie van. Mag dat dan? Jazeker, maar niet zomaar. Vertalen is namelijk een vorm van bewerken. Wie een liedje bewerkt, of het nou om de muziek of om de tekst gaat, moet toestemming vragen aan de oorspronkelijke schrijver.

Er zijn ook uitzonderingen. Wil je als beginnend countryzanger voor de duizendste keer een cover uitbrengen van Country Roads, dan hoef je echt niet bij de nazaten van John Denver aan te kloppen. "In principe geldt: bij één-op-één coveren hoef je geen toestemming te vragen", legt Groustra uit.

Het geld voor de auteursrechten gaat bij een één-op-één cover via Buma naar de bedenker van het liedje. Staat je gecoverde liedje op Spotify dan verdien je daar als coverende artiest niets aan. Toch kun je als coverbandje wel verdienen, bijvoorbeeld als een café je inhuurt voor een avondje spelen of als een radio-dj het nummer draait. 

Naziband

Toch kan een artiest een cover van zijn nummer blokkeren. Groustra geeft als voorbeeld dat een band met nazi-sympathieën er met je liedje vandoor gaat. Dat wil je niet. In dat geval kun je je beroepen op je persoonlijkheidsrecht.

Mauritz Kop van Muziekenrecht.nl, een juridisch advieskantoor gespecialiseerd in het muziekrecht, raadt sowieso aan om altijd toestemming te vragen of in ieder geval de rechthebbenden op te sporen. "Dat voorkomt problemen en een mogelijke schadeclaim achteraf."

Mag ik dan bij jou

Zo hadden Jeroen van der Boom en Claudia de Breij in 2015 onenigheid over de cover van het liedje 'Mag ik dan bij jou', waar Van der Boom een hit mee scoorde. Hij had vooraf geen toestemming gevraagd, tot tegenzin van De Breij. Uiteindelijk kwamen de platenmaatschappijen van beide artiesten er samen uit.

"Ik denk dat Claudia heel wijs heeft gedacht: iedere keer als Jeroen dat nummer zingt, als hij het verkoop of als zijn cover onder een tv-commercial wordt gezet, dan krijg ik van Buma/Stemra geld", vertelt Kop.

Meer covers dan je denkt

Er komen veel meer Nederlandse liedjes uit het buitenland dan je waarschijnlijk denkt. Zo is Zo stil van Bløf oorspronkelijk Duits. Komt Laat me alleen van Rita Hovink uit Italië en ook Dromen zijn bedrog van Marco Borsato is eigenlijk Italiaans.

Het is Leo Driessen, vooral bekend als voetbalcommentator bij RTL, die samen met tekstschrijver Han Kooreneef de vertaling maakte van Marco Borsato’s megahit uit 1994. Contact met de originele schrijver hebben ze nooit gehad, maar ze zorgden er wel voor dat er autorisatie werd aangevraagd.

Miljonair door een ander

"Dat is uit beleefdheid en uit financiële redenen", aldus Driessen, die gepassioneerd vertelt over het schrijven en herschrijven van liedjes. Toch is het de Italiaanse auteur die écht binnenliep op het nummer. "Die is miljonair geworden van Dromen zijn bedrog. Als vertaler kregen we een halve cent per verkocht singletje."

Of Zoutelande de bankrekening van Bosse spekt met zes nullen weten we niet. Maar dat niet alleen het dorpje Zoutelande iedere zomer fors verdient aan Duitsers, maar de Duitsers ook aan het liedje over Zoutelande is duidelijk.

Wist je dat wij ook een app hebben?
Daarmee heb je al het nieuws binnen handbereik. Download 'm hier.

Playstore Appstore

`