Geld en Werk

Contract niet verlengd door zwangerschap: 'Vaak weinig aan te doen'

18 april 2018 14:14 Aangepast: 03 mei 2018 17:16
Beeld © ANP

Werkgevers moeten het verbod op zwangerschapsdiscriminatie goed in hun oren knopen, vindt het College voor de Rechten van de Mens. De onafhankelijke toezichthouder krijgt veel klachten van vrouwen, maar in veel gevallen is er weinig aan te doen.

Het college kreeg in 2017 ruim een derde meer klachten binnen over discriminatie. 35 procent van de 4259 klachten komt van zwangere vrouwen die zich benadeeld voelen door hun werkgever.

De vrouwen richten zich steeds vaker tot de instantie, omdat het vaak de enige mogelijkheid is om een klacht in te dienen als je een tijdelijk contract hebt dat niet wordt verlengd.

Een werkgever hoeft namelijk geen reden te geven om dat contract niet te verlengen, zegt Pascal Besselink, senior jurist arbeidsrecht bij DAS. Volgens hem zijn er weinig bedrijven 'die zo dom zijn' om een zwangerschap op te voeren voor het beëindigen van een tijdelijk contract. 

Strikter

Bij een vast contract worden de regels alleen maar strikter: bij ontslag moet er sprake zijn van een redelijke grond en die moet de werkgever onderbouwen en aantonen.

Discrimineren mag niet. De meeste bedrijven weten dat ze zich dan op glad ijs begeven. Mede daarom is een misstand voor het College voor de Rechten van de Mens vaak moeilijk aan te tonen. "Ontslagen op deze grond zie je weinig. Als een zwangere werknemer vermoedt dat de zwangerschap de reden is, zal ze dat zelf moeten bewijzen", zegt Besselink.

Harde feiten

Daar zijn meestal te weinig harde feiten voor. Veel van de duizenden klachten die het college binnenkrijgt kunnen daarom niet worden behandeld. En maar bij ongeveer de helft van de zaken die wel wordt behandeld kan worden aangetoond dat er sprake is van discriminatie.

In 2017 werden er bij het college 52 'verzoeken om een oordeel te geven' gedaan door vrouwen op het gebied van zwangerschapsdiscriminatie. De vraag is dan of er wel of geen sprake is van ongelijke behandeling. Die vraag beantwoorden lukte maar 21 keer.

Van der Valk

Een medewerker van een Van der Valk hotel zag haar jaarcontract veranderen in een dienstverband voor vijf maanden nadat ze aankondigde dat ze zwanger was. Dat kan niet door de beugel, oordeelde het college.

"Een zwangerschap of kinderen mogen de besluitvorming van de werkgever niet negatief beïnvloeden", zegt Barbara Bos, jurist bij het College voor de Rechten van de Mens. Maar meestal zijn de zaken niet zo duidelijk als bij Van der Valk. "Er is een groot grijs gebied."

Slechte beoordeling

De jurist ziet bijvoorbeeld vaak dat vrouwen goede beoordelingen krijgen van hun werkgever, tot het moment dat ze aankondigen zwanger te zijn. "Dan ontstaan er ineens klachten en wordt er niet meer in je geïnvesteerd."

Bij het beëindigen van een vast contract moet de werkgever een wettelijke grond aanvoeren: het gaat economisch slecht, of iemand functioneert bijvoorbeeld niet goed. "Je moet dat niet alleen aantonen, maar ook laten zien dat je er alles aan gedaan hebt om de persoon in kwestie te helpen", zegt Besselink.

Verschuilen achter wet

Werkgevers zullen zich vaak verschuilen achter de wettelijke gronden voor ontslag. Dat wil volgens Bos alleen nog niet zeggen dat discriminatie niet kan worden aangetoond. "Dat kan uit de chronologie van een zaak en het gedrag van de werkgever alsnog worden opgemaakt."

Op zo'n moment mag de werkgever bij het college bewijzen dat het niet zo is. Sommige vrouwen zijn bovendien slim genoeg om zelf bewijs te vergaren. Een vrouw die werkte bij een bedrijf in Roermond haalde zo haar gelijk met een geluidsopname. "Dit soort bewijs wordt bij ons niet meteen afgeserveerd als onrechtmatig", zegt Bos.

Niet luchtig over denken

Werkgevers mogen niet te luchtig denken over discriminatie, vindt Bos. "Dat is ook de reden dat wij veel aandacht vragen voor dit onderwerp. De rechten en plichten moeten goed in de oren worden geknoopt, zowel bij de vrouwen als bij de werkgevers."

Zie ook: Zwanger op het werk? Dit zijn je rechten (meer dan je denkt)

Die aandacht is nodig denkt ook Besselink. Want een uitspraak van het college is niet bindend. Het heeft wel gezag: het leidt immers tot negatieve aandacht. "Maar in de meeste gevallen krijg je je baan er niet mee terug. Je kunt hoogstens een schadeclaim indienen via een aparte civiele procedure bij de rechter."

In de praktijk leidt het ertoe dat de zwangere vrouw met een vast contract veel beter beschermd is dan die met een tijdelijke aanstelling, zegt de arbeidsjurist. Loopt je tijdelijke contract af, dan heb vaak simpelweg dikke pech. "De meeste werkgevers kleuren binnen de lijntjes van de wet."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`