Geld en Werk

Jezelf doodwerken? In Japan gebeurt het steeds vaker

03 augustus 2016 16:00 Aangepast: 30 juli 2017 18:30
Beeld © Getty

Jezelf doodwerken; dat is vooral een uitdrukking, toch? In Japan is het realiteit. Het fenomeen heeft zelfs een officiële naam: karoshi. En het is een groeiend probleem, blijkt uit een rapport van de regering in het land.

Karoshi betekent letterlijk 'jezelf doodwerken'. Slachtoffers overlijden aan een hartaanval, herseninfarct of het plegen van zelfmoord. Voor die laatste subcategorie hebben de Japanners ook een speciaal woord: 'karojisatsu' (letterlijke betekenis: 'zelfmoord door overwerken en stressvolle werkomstandigheden').

Vorig jaar waren er maar liefst 1456 gerapporteerde zaken van mensen die zich doodwerkten, een record. Het echte cijfer ligt vermoedelijk nog veel hoger. De advocaat van Hiroshi Kawahito een instituut dat nabestaanden helpt om een zaak tegen de werkgevers aan te spannen, zegt tegen de Japan Times dat hij vermoedt dat de echte cijfers tien keer hoger liggen. Wanneer een overlijden beschouwd wordt als karoshi, kan de familie van de overledene gecompenseerd worden. In China zou het probleem ook steeds vaker spelen.

Werkweek van 110 uur

Het probleem bestaat al langer in Japan. De belangenorganisatie schrijft op de website dat het al sinds 1988 een hotline heeft. Uit een rapport uit 2001 bleek dat destijds vooral mannen tussen de 40 en 50 jaar overleden door karoshi. Inmiddels is ook het aantal overlijdensgevallen onder jongeren en vrouwen sterk gestegen. 

De International Labor Organisation beschrijft in een studie een aantal 'typische' zaken van karoshi. Zo is er 'meneer A', die in een fabriek werkt en maar liefst 110 uur per week werkt. Hij stierf aan een hartaanval op zijn 34ste. Een ander voorbeeld is een 22-jarige verpleegster die overleed na een dienst van 34 uur.

Thumbnail

Werkdruk neemt snel toe

Premier Shinzo Abe wil het gebrek aan werknemers, ontstaan door een krimpende samenleving, compenseren door meer mensen te stimuleren om aan het werk te gaan. Het land heeft de verplichte pensioenleeftijd bijvoorbeeld afgeschaft. 

Bloomberg sprak zelfs een 70-jarige werknemer, die zegt dat er geen reden is om na te denken over je pensioen als je nog geen 80 jaar bent. Ook worden vrouwen gestimuleerd om aan het werk te gaan, het land loopt wat betreft emancipatie nog aardig achter, volgens de Economist.

Steeds meer jongeren en vrouwen slachtoffer

Door deze ontwikkeling zijn de laatste jaren niet alleen mannen van middelbare leeftijd slachtoffer van karoshi. Het aantal gevallen van zelfmoord onder starters (jonger dan 29 jaar) steeg afgelopen vier jaar met 45 procent, schrijft het persbureau. Onder vrouwen steeg het aantal met 39 procent. 

Voor hun en de jongere generatie hebben de nieuwe arbeidswetten het tegenovergestelde effect: doordat ook de belastingen verhoogd zijn, proberen werkgevers hun werknemers uit te knijpen om dezelfde winstcijfers te behalen. Aangezien starters en vrouwelijke herintreders vaak weinig werkervaring hebben, voelen zij zich gedwongen om genoegen te nemen met tijdelijke contracten en onbetaalde overuren. 

Het aantal gevallen van zelfmoord onder starters (jonger dan 29 jaar) steeg daarom afgelopen vier jaar met 45 procent, schrijft Reuters. Onder vrouwen steeg het aantal met 39 procent.  

Plan overheid

De overheid probeert het probleem terug te dringen door het doen van een dutje op kantoor te stimuleren. Daarnaast wil het werknemers stimuleren om van hun vakantiedagen gebruik te maken en minder uren te werken.

Dat wordt nog een hele klus, want inmiddels zijn er aardig wat gebruiken ingesleten in het Japanse werkleven. Zo is het voor jongere werknemers niet gebruikelijk om het kantoor te verlaten, voordat de baas naar huis is, schrijft NY Post. Ook het inefficiënte bureaucratische werkproces zou in de weg zitten. Een hoogleraar die een boek over het fenomeen schreef zegt dat de overheid niet genoeg mensen heeft om klachten daadwerkelijk na te trekken.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`