Geld en Werk

AFM waarschuwt voor 'beursgangen' cryptogeld

13 november 2017 08:13 Aangepast: 08 januari 2018 15:37
Een werknemer in een Chinese 'bitcoinmijn'. Beeld © Getty

De Autoriteit Financiële Markten waarschuwt voor zogenoemde initial coin offerings (ICO's). Een ICO houdt het midden tussen een beursgang en een crowdfundactie om nieuwe blockchainprojecten (en bijbehorende cryptomunten) op te zetten, maar ze zijn omgeven met gevaren.

Volgens de AFM is er een hype ontstaan die investeerders 'verblindt' voor de risico's.

Voedingsbodem voor oplichters

ICO's vallen niet onder het toezicht van de AFM en ook in het buitenland zijn ze ongereguleerd. Daardoor zouden ze 'de ideale voedingsbodem voor oplichters' zijn. De waakhond waarschuwt onder meer dat ICO's een goede manier zijn om een pyramidespel op te zetten.

Een ICO werkt als volgt: een bedrijf (of persoon, of crimineel) wil geld ophalen voor de lancering van product of bedrijf op - bijvoorbeeld - de Ethereumblockchain. In plaats van een traditionele beursgang, waar je aandelen krijgt voor je geld, krijg je bij een ICO 'tokens' die worden uitgegeven via de blockchain, de technologie achter onder meer bitcoin.

Tokens zijn een soort munten, waar je later diensten of producten mee kan kopen van dat bedrijf. Die tokens kunnen stijgen of dalen in waarde.

Gevaar

Het probleem is: de kans is aanzienlijk dat je helemaal nooit iets met die tokens kan en dat je dus je geld voorgoed kwijt bent. Dat kan zijn omdat het nooit wat wordt met de nieuwe cryptomunt, maar de kans is ook aanzienlijk dat je gewoon ouderwets genept wordt. De AFM raadt consumenten dan ook af om mee te gaan in de gekte. "Dit zijn partijen die ook vaak uit het buitenland dit soort producten aanbieden via internet. Dus als de vogel gevlogen is, dan kan je naar je geld fluiten", zegt Van Vroonhoven.

Doordat er maar weinig handel is in de meeste tokens, is het ook makkelijk om de koers te manipuleren, zegt de AFM. En omdat ICO's niet gereguleerd zijn, zijn aanbieders vaak niet transparant in hun informatieverstrekking. Daardoor is het moeilijk in te schatten of het uitgevende bedrijf te vertrouwen is. 

Risico hoort bij beleggen?

"Het verschil met beleggen is dat het hier vaak gaat om projecten die misschien wel niet bestaan of projecten waar het maar zeer de vraag van is of ze levensvatbaar zijn", zegt AFM-voorzitter Merel van Vroonhoven. "Dat is een groot verschil met de meeste andere beleggingen. Eigenlijk word je allemaal een soort individuele durfinvesteerder, alleen zonder de professionaliteit van zo’n investeerder is het heel erg moeilijk om te doorgronden of het om echte projecten gaat die levensvatbaar zijn of projecten die gewoon lucht zijn."

Gekte

Dat er sprake is van gekte wordt aardig geïllustreerd door de ICO van Useless Ethereum Token. De pitch: "Je gaat wat geld geven aan een willekeurig persoon op het internet, en die neemt het aan het gaat er spullen van kopen."

Ondanks die goudeerlijke waarschuwing wist deze parodie op een ICO naar eigen zeggen alsnog zo'n 96.000 dollar op te halen.

Scheringa stapt in

Voor oud-DSB-bankier Dirk Scheringa komt de waarschuwing op een vervelend moment. Vorige week werd net bekendgemaakt dat hij het gezicht wordt van ICO Headstart: een bedrijf dat ondernemers gaat helpen bij het lanceren van cryptocurrencies door middel van ICO’s.

De Chinese regering heeft al harde maatregelen genomen tegen ICO's. Het land heeft een algeheel verbod erop afgekondigd.

DNB waarschuwt banken

Ook bankentoezichthouder DNB waarschuwt vandaag voor ICO's. DNB richt zich tot banken en financiële instellingen. "Banken en andere financiële ondernemingen die betrokken zijn bij het aanbieden van ICO's of de handel in tokens lopen het risico betrokken te raken bij manipulatie, witwaspraktijken, terrorismefinanciering of andere frauduleuze praktijken", schrijft DNB.

Om dat soort ellende te voorkomen moeten financiële ondernemingen maatregelen treffen om 'criminaliteitsrisico's te beheersen' en dat 'overtuigend kunnen aantonen'.

`