Geld en Werk

Een carrière na de politiek: 'Met een groot netwerk kom je er wel'

03 oktober 2017 21:20 Aangepast: 04 oktober 2017 11:16
Minister Hennis voorafgaand aan het debat over haar politieke lot. Beeld © ANP

Minister van Defensie Jeanine Hennis heeft tijdens het Kamerdebat over Mali-gate haar aftreden aangekondigd. Hoe ziet de toekomst eruit voor een ex-minister? Welke carrièremoves kun je maken als politicus?

We kennen allemaal het succesverhaal van Jan Peter Balkenende, die tegenwoordig aan de slag is als extern adviseur voor accountantskantoor EY en professor is aan de Erasmus Universiteit. Of neem Wouter Bos, de oud-minister van Financiën die sinds 2013 voorzitter is van de raad van bestuur van het VU medisch centrum in Amsterdam.

Zij konden pijlsnel na hun politieke carrière aan de slag. Maar dat lukt niet iedereen. Gerd Leers, oud-minister voor het CDA, gooide het daarom over een heel andere boeg. Hij begon een werving- en selectiebedrijf speciaal voor oud-politici. Dat bedrijf is onderdeel van de Staffing Groep.

Baantjescarrousel

Minister Hennis kan zich daar dus altijd melden. Staffing Group heeft wel vaak functies waarbij je gedetacheerd wordt. Wil je iets meer vastigheid, dan zijn er uiteraard ook andere opties.

Eén van de makkelijkste is misschien wel de zogeheten baantjescarrousel. Zo schrijft voormalig VVD-politica Ybeltje Berckmoes dat ze ook aan de slag had gekund als burgemeester.

Voor wie dat toch te veel ouwe-jongens-krentenbrood vindt: het sturen van een ouderwetse sollicitatiebrief kan natuurlijk ook. Maar in de praktijk zal dat niet vaak gebeuren. Sterker nog, het is eigenlijk helemaal niet nodig. Volgens de recruiters van Michael Page is 'netwerk' nog steeds het sleutelwoord.

'Groot netwerk weegt zwaar'

"Als je kijkt naar Wouter Bos, Jan Peter Balkenende, dat zijn mensen met een groot netwerk. Het helpt als mensen weten hoe de hazen in Den Haag lopen", zegt Martijn Goudswaard, Executive Director voor Page Personnel Nederland.

Dat grote netwerk weegt zwaar. Zwaarder nog dan de manier waarop je de politiek hebt verlaten. Volgens Goudswaard vinden mensen die politiek beschadigd weggaan dankzij hun netwerk altijd een nieuwe baan. "Je komt niet snel op een nulspoor. Ook voor Hennis gaan er deuren open."

Fouten in politiek anders

Ze heeft niet zelf direct een fout gemaakt, zegt hij. "Dat is een belangrijk verschil met werknemers bij een bedrijf. Als je dan een fout maakt zijn de gevolgen groter, omdat fouten in het bedrijfsleven makkelijker te herleiden zijn. Bij ministers ligt dat anders. Bij Hennis zijn eventuele fouten minder direct. Zij heeft het militair materieel niet zelf besteld." 

Ber Damen, directeur van hr-adviesbureau Berenschot, sluit zich daarbij aan. "Het kan zijn dat je als minister moet aftreden om iets dat je niet zelf hebt gedaan. Dat is dus niet omdat je de baan niet aankan. Ons systeem werkt gewoon op die manier. Als het gaat om persoonlijk disfunctioneren, dan is het natuurlijk anders. Voor zover ik dat nu kan inschatten is dat niet het geval."

Overstap niet eenvoudig

Je hoeft dus niet bang te zijn dat je jarenlang thuis op de bank hoeft te zitten. Toch is een overstap van politiek naar het bedrijfsleven niet eenvoudig. "Het netwerk dat politici opbouwen is niet direct commercieel inzetbaar. Bedrijven zoeken juist naar wat mensen meebrengen op zakelijk gebied", zegt Damen. 

Volgens Goudswaard is de manier van denken in de politiek en bedrijfsleven fundamenteel verschillend. Toch zijn de competenties die je nodig hebt om je werk te doen als bewindspersoon ook handig in het bedrijfsleven. Damen verdeelt politici in twee groepen: de carrièrepolitici en de toevallige politici.

Bij die laatste kun je denken aan oud-minister van Economische Zaken Hans Wijers (D66) die het bedrijfsleven afwisselde met een politieke carrière. Voor die groep is het makkelijk om na de politiek weer aan de slag te komen, zegt Damen.

Voor de carrièrepolitici is het lastiger. "Je hebt mensen die via de gemeenteraad of Provinciale Staten in de Kamer terechtkomen. Dan is de switch naar het bedrijfsleven lastiger. Als je alleen onder de Haagse kaasstolp hebt gezeten, dan is het toch de vraag wat je meeneemt als je naar een telecomreus gaat of een koekjesfabriek."

Genoeg mogelijkheden

Daarom zie je volgens Goudswaard ook dat politici vaker overstappen naar bedrijven en organisaties die dichterbij te overheid staan, denk bijvoorbeeld aan de Verenigde Naties. CDA'er Jaap de Hoop Scheffer ging bijvoorbeeld naar de NAVO.

Voor Hennis zijn er dus genoeg mogelijkheden. "Ze heeft wel op een lastig departement haar mannetje gestaan, dus zij heeft het nodige in huis", zegt Damen.

Dat vinden ze ook bij recruiter Michael Page. Bovendien heeft ze één belangrijk voordeel: als minister ben je zichtbaar.

"Voor leden van de Tweede Kamer is het veel lastiger", zegt Goudswaard. "Je hebt als Kamerlid minder naamsbekendheid. Als oud-ministers hun netwerk goed gebruiken dan is er altijd wel iemand die opportunistisch genoeg is om daar gebruik van te maken."

Over Kamerleden gesproken: Hennis kan natuurlijk ook 'gewoon' doorgaan als volksvertegenwoordiger, als ze dat zou willen. Sinds de verkiezingen is zij namelijk zowel Kamerlid als demissionair minister.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van