Geld en Werk

'Sluiten kolencentrales is eco-populisme'

24 november 2015 14:26 Aangepast: 27 november 2015 17:37

Het klinkt zo logisch: sluit alle Nederlandse kolencentrales, dan wordt Nederland duurzamer. Maar is dat wel zo? Of was een ander voorstel eigenlijk beter geweest? Drie experts over de kanttekeningen bij het plan van de 64 hoogleraren om zo snel mogelijk de kolencentrales te sluiten.

Gisteren besteedde Z Today aandacht aan het plan om zo spoedig mogelijk de overgebleven kolencentrales te sluiten. De kosten van deze operatie bleken mee te vallen, rekende econoom Mathijs Bouman uit.

Toch klinken er, ook uit de groene hoek, verschillende kritische geluiden over het plan. RTL Z haalt er drie kanttekeningen uit.

1. Het sluiten van de kolencentrales leidt niet tot minder CO2 uitstoot

Beurscommentator en energie-expert Hans de Geus is duidelijk: "Het plan van de hoogleraren is niet realistisch. Er is te weinig stilgestaan bij essentiële factoren. Het is eigenlijk gewoon eco-populisme.” Een van de vergeten componenten volgens de Geus: we hebben in Europa een CO2 emissiehandelssysteem. “Alles wat we hier uitstoten komt er elders weer bij.” Financieel expert Robin Fransman sluit zich aan bij de kritiek en verwijst naar een recent ECN rapport, waarin ook nog maar eens verduidelijkt wordt: "Minder emissies in Nederland betekent dat er rechten overblijven die elders of later zullen worden gebruikt."

Econoom Mathijs Bouman vindt de argumentatie niet zo sterk. "De theorie van het emissiehandelssysteem is inderdaad: als je de uitstoot bij de één vermindert, gaat het bij de ander omhoog. Dat is de theorie. In werkelijkheid heeft niemand het vertrouwen dat het emissiesysteem zo werkt. Het feit dat we nationale doelstellingen hebben laat ook zien dat dat een te simpel verhaal is. Het huidige emissiehandelssysteem heeft geen goede marktmeester. En totdat we een perfect werkend emissiesysteem hebben, is eigen, nationaal beleid gewoon noodzakelijk."

2. Er wordt elders toch weer grijze energie ingekocht

Een kanttekening die aansluit bij de vorige: we moeten niet binnen onze eigen grenzen denken. De Geus: "Wat men lijkt te vergeten: we zijn een internationale markt, en als wij de kolen uitzetten, dan kopen energiebedrijven Duitse kolen in. Die zijn goedkoper dan ons gas. Dit plan gaat er vanuit dat we een gesloten markt zijn."

Volgens de Geus kunnen de hoogleraren beter anders redeneren: "Je moet niet denken: hoe gaan we kolen afbouwen, maar hoe krijgen we meer wind en zon? Dan verdwijnen die kolen vanzelf, want zon en wind is sowieso goedkoper. Dat kan alleen niet zonder een nieuw emissiehandelssysteem. Zet je een vaste, hogere prijs op CO2, dan komt hernieuwbare energie sowieso sneller in beeld, want dan wordt het competitief."  

Bouman ziet ook wel een probleem in die Duitse bruinkolen. "Maar vergeet niet dat die Duitsers enorm inzetten op vergroening. Als hun CO2-uitstoot toeneemt omdat wij duurzamer worden, denken ze vanzelf: ho gaat dit wel goed? Misschien gaan zij dan ook wel hun kolencentrales sluiten."

3. Er komt een schadeclaim op ons bord

En wie zal dat betalen? Er komt zeer waarschijnlijk een schadeclaim op ons bord. En dat gaat in de miljarden lopen.

Bouman is hard: "Ik ben natuurlijk geen rechter of jurist, maar wat mij betreft hebben ze geen recht op een schadevergoeding. Die energiebedrijven zijn hier willens en wetens ingestapt, ze wisten dat deze discussie toen al speelde en terug zou kunnen komen. En als er wel een schadevergoeding komt, is het niet zo dat het klimaatpotje dan leeg is, zo werkt het niet. Het mag geen argument zijn om het niet te doen." 

De conclusie: we hadden die dingen misschien wel nooit moeten bouwen

De Geus stelt somber vast: “We hadden nooit vergunningen moeten verlenen voor die kolencentrales. Maar het is nu te laat.”

Uiteindelijk zijn de drie heren het best eens, sluit Bouman af. “Eigenlijk zeggen Robin Fransman en Hans de Geus: dit kunnen we beter internationaal regelen. Daar ben ik natuurlijk ook voor, maar dat gaat voorlopig niet lukken. We kunnen daar niet op wachten. We moeten onze eigen verantwoordelijkheid nemen.”

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore