Geld en Werk

De deeleconomie is (nog) niet zo duurzaam

19 december 2015 13:26 Aangepast: 15 oktober 2017 11:18

De deeleconomie is (mede) opgezet als duurzame oplossing. Immers, als je een auto, boot of boormachine kunt delen, hoeven er minder van geproduceerd te worden. Maar de effecten van de deeleconomie op het milieu blijken vooralsnog niet sterk te zijn, en in sommige gevallen zelfs juist schadelijker.

Dat blijkt uit onderzoek van kennisplatform ShareNL in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Algemeen gezien heeft de deeleconomie een positieve impact op het milieu, concludeert het onderzoek. De verschillende platformen in Nederland waarop goederen worden gedeeld groeien flink, maar zorgen nog steeds maar voor een relatief klein aantal transacties. Het effect is dus beperkt, maar als het domein verder groeit, kan het een 'relevante bijdrage aan verduurzaming' leveren, verwachten de onderzoekers.

Thumbnail

Het positieve effect komt vooral voort uit het lenen van spullen via deelplatformen, als vervanging van zelf (dezelfde) spullen kopen. In het onderzoek wordt als voorbeeld een boormachine aangehaald: daar zouden - realistisch gezien - zes gezinnen mee kunnen doen. Dat zou betekenen dat er vijf niet geproduceerd hoeven te worden. Ook autodelen heeft een duidelijk positief effect op de CO2-uitstoot in ons land, liet het Planbureau voor de Leefomgeving eerder deze week al weten.

Dure apparaten komen binnen bereik
Maar er is een grote Maar: door de deeleconomie komen producten binnen bereik van mensen die ze anders niet zouden gebruiken, zoals dure machines of dieselboten. Ook worden gedeelde spullen soms op een belastende manier verpakt, schoongemaakt of verzonden, zoals bijvoorbeeld kleding die gedeeld wordt. En het lijkt er ook sterk op dat mensen meer (korte) vakanties houden omdat accommodatiedelen zo populair is, en daardoor vaker het vliegtuig pakken.

Thumbnail

Naast duurzame effecten heeft delen ook impact op sociaal gedrag. Zo hebben mensen die delen meer vertrouwen in anderen, draagt delen bij aan een gevoel van veiligheid en verbondenheid, en kunnen mensen door te delen nieuwe vaardigheden leren, als een verhuurder komt helpen met een klus.

Rol overheid: stimuleren, niet dwarszitten
De onderzoekers geven een paar mogelijkheden aan waarop de overheid de deeleconomie in duurzame zin kan bevorderen. Want 'deeleconomie-initiatieven bieden een kans op economische groei tegen een verlaagde milieu-impact', stelt ShareNL. De organisatie stelt 'slimme regels' voor, waarmee de overheid gewenste nieuwe businessmodellen kan versterken en ongewenste modellen belemmeren.

De overheid zou dat bijvoorbeeld kunnen doen door een verbod op het delen van vervuilende goederen, en stimulans voor het duurzaam delen van andere goederen. Ook ziet ShareNL mogelijkheden voor de overheid om ander gedrag te stimuleren bij consumenten, productieprocessen en de overheid, en een versoepeling bij het verstrekken van financiering voor deelplatformen met een (potentieel) grote duurzame bijdrage. 

Kamp: geen nieuwe wetgeving
In een brief aan de Tweede Kamer reageert minister Kamp dat hij op dit moment geen aanleiding ziet om aanvullende wet- en regelgeving op te zetten voor de deeleconomie. Hij ziet wel in dat 'onnodige regels moeten worden voorkomen' en dat het belangrijk is om 'per geval te kijken binnen welke grenzen een innovatie de ruimte kan krijgen en of er bijvoorbeeld aanvullende regels nodig zijn dan wel dat het probleem juist zit in het verduidelijken van bestaande regels.’

Het kabinet zal zich de komende tijd inzetten om de verdere ontplooiiing van de deeleconomie te faciliteren, stelt Kamp in de brief. 'Het zal zich hiertoe waar nodig inzetten om belemmeringen en onduidelijkheden weg te nemen en kansen optimaal te benutten.'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore