Economie

'De zelfrijdende auto gaat er komen. Die ontwikkeling is niet meer te stoppen'

22 oktober 2014 15:15 Aangepast: 06 september 2015 15:23
Beeld © ANP

Nederland moet voorop lopen in de ontwikkeling van de zelfrijdende auto en over een tijdje moeten we allemaal het sturen, gas geven en remmen letterlijk uit handen geven. Maar hoe gaan we dat voor elkaar krijgen en wat zijn de juridische problemen? Vijf vragen én antwoorden in de Kijker aan Z.

Gaat die zelfrijdende auto er ook echt komen?
“Negen van de tien ongevallen met auto’s is veroorzaakt door menselijk falen, blijkt uit Amerikaans onderzoek", zegt Willem Balfoort, advocaat privacy. "Daar kunnen we al heel veel winst boeken. Dat is een van de redenen om hiermee door te gaan en er ook echt geld in te stoppen. File-leed kan verzacht worden, er is minder economische schade en milieuschade. Dit is een ontwikkeling die niet te stoppen is en die we ook niet moeten willen stoppen."

Hoe ver zijn we?
“Al een heel eind, zegt Carlo Brantsen van Carros Magazine. “Eigenlijk is het hele verhaal al begonnen met de eerste cruise-controls die we zagen komen. Dat is een vorm van je overgeven aan de techniek: de auto blijft vanzelf op snelheid totdat je remt. Daar is inmiddels van alles bijgekomen. Auto’s die automatisch stoppen als jij niet oplet en er gevaar opdoemt, auto’s die automatisch afstand houden tot hun voorligger, auto’s die automatisch inparkeren. Als je al die dingen bij elkaar optelt, ben je al een heel eind."

"Probleem is alleen, die zelfrijdende auto moet wel nog kunnen communiceren met andere auto’s, met voetgangers, met ambulances die van rechts komen. De techniek die is er, die moet nog verder worden uitgebouwd. Maar de grote vraag is: wat gebeurt er als het een keer mis gaat?"

Er is nog wel een aantal juridische problemen. Want wie is er aansprakelijk wanneer twee auto’s op elkaar botsen?
Balfoort: "Het flauwe antwoord is: dat weet nog niemand want we hebben er nog geen ervaring mee. Maar we kunnen wel vooruit kijken op basis van de huidige wetgeving. De huidige wetgeving maakt onderscheid tussen twee soorten ongelukken: het ene ongeluk waarbij een auto is betrokken en een zwakkere verkeersdeelnemer, bijvoorbeeld een voetganger. Dan heeft de bestuurder van de auto een risicoaansprakelijkheid. Dan ben je aansprakelijk. Maar als twee gewone auto’s op elkaar botsen moet gekeken worden wie er schuld heeft. Die vraag kan niet in zijn algemeenheid beantwoord worden."

Brantsen: "In de toekomst wordt dat nog ingewikkelder. De bestuurder heeft al zijn skills overgedragen aan de techniek. Er is geen stuur dus hij kan ook nooit bestuurder zijn."

Balfoort: “De zogenaamde black box kan een grote rol spelen. Het idee is dat die zelfrijdende auto’s net als vliegtuigen hiermee worden uitgerust. Ze registreren alles wat er gebeurt en zo kan je reconstrueren wat er is gebeurd en wat de oorzaak was, net als in de luchtvaart. Toch is de luchtvaart niet een complete juridische blauwdruk voor de auto. Er gelden heel andere regels.”

Kan een zelfrijdende auto alle onverwachte en gevaarlijke situaties goed inschatten?
Balfoort: “Ons wordt beloofd  door de fabrikanten van dit soort auto’s dat dat het geval is. Dat je aan deze auto’s niets hoeft te doen, dat ze alles kunnen voorkomen en voorzien. De werkelijkheid zou wel eens anders kunnen zijn. Er zijn altijd situaties denkbaar die niet voorgeprogrammeerd zijn en waar niemand aan heeft gedacht. Ik denk aan Amsterdam: smalle grachten, veel fietsers van alle kanten. Dat kan op een gegeven moment wel geprogrammeerd worden, maar het zal een lange weg zijn. De vraag is wanneer we het echt gaan introduceren en hoeveel risico we bereid zijn te lopen."

Google heeft een promotype. Zonder stuur, zonder remmen, zonder gaspedaal. Menselijk ingrijpen is geëlimineerd. Is dat de toekomst?
Brantsen: "Nee. Sterker nog die Google auto mag bijna nergens rijden, omdat je niet zelf kunt ingrijpen. De Google auto is een eerste stap. Waar je meer naartoe gaat zijn auto’s die we nu al kennen, maar die allemaal systemen aan boord hebben. Sensoren, radarkanonnen, gps-systemen die worden aangestuurd. Auto’s die zich in hoge mate zelfstandig door het verkeer kunnen bewegen."

Balfoort: "Een autobestuurder moet altijd in control zijn. Je moet in staat zijn om de auto te besturen. Op dit moment zou een zelfrijdende auto wettelijk gezien niet mogelijk. Je bent bovendien altijd aansprakelijk voor dingen die in je eigen controle liggen."

Brantsen: "Zo’n Google auto komt er misschien alleen op bepaalde trajecten. Het is leuk, dan kun je een stukje in een treintje rijden. Dat is grappig, maar weinig realistisch."

Kijker aan Z gemist? Kijk dan hieronder laatste aflevering terug

 

`