Geld en Werk

Gescheiden en goed inkomen? Dan mag je (vaak) je ex' bijstand dokken

12 februari 2017 19:11 Aangepast: 28 juli 2017 23:00
Beeld © iStock

Scheiden is pijnlijk en kostbaar, en gemeenten doen daar nog een schepje bovenop. Zij verhalen steeds vaker de bijstandsuitkering van een ex-partner bij mensen met een goed inkomen. Ook als tijdens de scheiding afstand gedaan is van partneralimentatie.

Zeven jaar geleden scheidde Erik Reissenweber - op verzoek van zijn toenmalige vrouw. Ze sloten via de rechter een echtscheidingsconvenant waarin de kinderalimentatie en het co-ouderschap voor hun twee kinderen werd geregeld. Ze spraken af geen partneralimentatie te betalen, omdat ze beiden een goed betaalde baan hadden. De zorg voor de kinderen hadden ze altijd gelijk verdeeld. En zijn ex-vrouw wilde niet financieel afhankelijk van hem zijn.

Maar zijn ex-vrouw raakte zeven jaar na hun scheiding haar baan kwijt. Na de WW kreeg ze een bijstandsuitkering. Reissenweber ontving vervolgens een brief van de gemeente Utrecht dat hij iedere maand 756 euro moest overmaken naar de gemeente, voor de bijstand van zijn ex. Reissenweber was met stomheid geslagen: ze hadden toch wederzijds afstand gedaan van partneralimentatie?

Wet gaat boven afspraken partners

Helaas voor Reissenweber gaat de wet boven afspraken die ex-partners maken. Wie langer dan vijf jaar getrouwd is geweest (of samen kinderen heeft gekregen) is twaalf jaar lang onderhoudsplichtig voor zijn ex-partner.

Gemeenten hebben het recht om een bijstandsuitkering te verhalen op een ex-partner, als die voldoende verdient. De gemeente Utrecht voert gewoon de wet uit. Gemeenten doen dit, omdat ze het onrechtvaardig vinden dat de belastingbetaler opdraait voor kosten, die een ex-partner kan ophoesten. Maar het valt nogal rauw op je dak als je dit niet weet.

Overigens verhaalt niet iedere gemeente de bijstand op ex-partners, iedere gemeente mag dit zelf beslissen. Een landelijk overzicht ontbreekt, maar de vier grote steden - waar veel bijstandsgerechtigden wonen - doen het allemaal. De gemeente Rotterdam al sinds 1979 en Den Haag pas sinds 2016. 

Bijstandsverhaal neemt toe

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dook op verzoek van RTL Nieuws in de cijfers. Wat blijkt? Steeds vaker verhalen gemeenten bijstand op een draagkrachtige ex-partner. 

Thumbnail

Het bedrag en aantal vorderingen loopt ieder kwartaal op. 2015 begon met 1650 vorderingen en een bedrag van 3,8 miljoen euro. In het tweede kwartaal van 2016 is dat opgelopen tot 5,2 miljoen euro en 1910 vorderingen. De partneralimentatie is overigens wel fiscaal aftrekbaar.

Bezwaar maken kan niet

Erik is inmiddels hertrouwd, heeft ondertussen nog twee kinderen gekregen en een nieuw huis gekocht. De gemeente Utrecht baseert de ‘verhaalsbijdrage’ op basis van zijn huidige jaarinkomen zoals bekend bij de Belastingdienst.  En niet op zijn uitgaven.

Bij Erik klopte de berekening van de gemeente Utrecht in eerste instantie niet. Ze waren de onderhoudskosten voor twee van zijn vier kinderen vergeten. Hij schreef een brief. Maar formeel bezwaar maken kan niet, dan moet hij een dure rechtszaak starten. "Ik vind het verbijsterend dat in een tijd waarin je eigenlijk gewoon allebei zelf je boontjes moet doppen dat je toch nog steeeds door de overheid, door een verouderde wet erbij gehaald wordt om te lappen", zegt hij.

Gelukkig vond zijn ex-vrouw snel werk en stopte de maandelijkse betaling van ruim 700 euro aan de gemeente Utrecht. Maar de komende vijf jaar blijft dit zwaard van Damocles boven zijn hoofd hangen. Als zijn ex wéér in de bijstand belandt, moet hij tot twaalf jaar na de scheiding betalen. En ze dachten bij de scheiding alles zo goed geregeld te hebben.   

Financiële problemen

Scheidingsmediator Michiel Hordijk herkent dit verhaal uit de praktijk. "Bij ons komt dit bij zeven à acht van de honderd scheidingen voor. Dat gaat vaak om forse bedragen. De gemeente is de strengste incassant die ik ken. Je komt er niet onderuit."

Daarnaast leidt het vaak tot scheve gezichten tussen ex-partners, ziet hij. "Mensen gaan hun partner dwingen een baan te nemen of er ontstaat ruzie over de hoogte van de afgesproken kinderalimentatie. Soms komen mensen in de financiële problemen, omdat de gemeente alleen kijkt naar je netto besteedbare inkomen en niet naar je daadwerkelijke kosten. En je moet betalen, want als je weigert, sleept de gemeente je voor de rechter."

Wetsvoorstel

Dat de alimentatieduur een blok aan het been is voor mensen, is ook in de politiek opgevallen. "De twaalfjarige onderhoudsplicht voor een ex-partner is niet meer van deze tijd", zegt Foort van Oosten, Tweede Kamerlid voor de VVD.

Hij diende samen met PvdA en D66 in de zomer van 2015 een wetsvoorstel in om de periode van partneralimentatie in te korten van twaalf naar vijf jaar. Het duurt nog even voor de wet door de Tweede en Eerste Kamer is.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van